14 κτίρια Κυψέλης: πρώτα στοιχεία της Ελληνικό Μετρό

Ο μετροπόντικας που σκάβει τη σήραγγα της Γραμμής 4 του Μετρό κάτω από την Κυψέλη, ο «ΝΙΚΗ», στέκεται ακίνητος από τις 8 Μαΐου, επειδή το έδαφος μετακινήθηκε περισσότερο απ' όσο προέβλεπαν οι μελέτες (News247, Aftodioikisi). Στην επιφάνεια, αυτό μεταφράζεται σε ρωγμές και καθιζήσεις σε δεκάδες σπίτια γύρω από την πλατεία. Σήμερα το μεσημέρι ήρθε η πρώτη χειροπιαστή εξέλιξη μετά από εβδομάδες: η Ελληνικό Μετρό παρέδωσε στον Δήμο Αθηναίων, με όρους εμπιστευτικότητας, επιστολή και ένα «φλασάκι με δεδομένα» για 14 κτίρια (TheToc, in.gr).

Από τον Ιούλιο, οι καταγγελίες για ρωγμές σε περίπου 200 διαμερίσματα και τα αιτήματα για γραπτές εγγυήσεις είχαν φέρει στο ίδιο τραπέζι δήμο, εισαγγελία και υπουργείο (To Brief). Ως τώρα, όμως, η εταιρεία δεν είχε δώσει επίσημα κανένα τεχνικό στοιχείο στον Δήμο.

Το υλικό αποτυπώνει την κατάσταση των 14 κτιρίων πριν και μετά τη διέλευση του μετροπόντικα, μαζί με τη μεθοδολογία με την οποία η εταιρεία αξιολογεί τις καθιζήσεις (Topontiki). Ο δήμαρχος Χάρης Δούκας το ονόμασε «πρώτη παράδοση στοιχείων» και όχι ολοκληρωμένη μελέτη. Η διαφορά δεν είναι λεκτική: άλλο να δίνεις μετρήσεις και τον τρόπο ανάγνωσής τους, κι άλλο να υπογράφεις το συμπέρασμα για το αν το κτίριο αντέχει. Ο Δήμος είχε ζητήσει πολύ περισσότερα, έκθεση πραγματογνωμοσύνης, το ημερολόγιο του έργου για τον Ιανουάριο-Ιούνιο 2026 και τις μελέτες ευστάθειας (SKAI, Dnews), με τα οριστικά συμπεράσματα να μετατίθενται για τον Σεπτέμβριο (Naftemporiki).

Δύο εκδοχές που δεν συμφωνούν

Η Ελληνικό Μετρό υποστηρίζει ότι οι αυτοψίες της δεν έδειξαν απώλεια φέρουσας ικανότητας σε κανένα κτίριο, δηλαδή της ικανότητάς του να σηκώνει τα φορτία του, ότι οι βλάβες αφορούν κυρίως τοιχοποιίες και κουφώματα, και ότι οι μικρομετακινήσεις παρακολουθούνται όλο το εικοσιτετράωρο (Energodromio). Απέναντι σε αυτή την καθησυχαστική γραμμή στέκεται η πιο συγκεκριμένη δημόσια τεχνική κρίση που έχει βγει ως τώρα: έκθεση δομοστατικού μηχανικού, μετά από αυτοψία της 7ης Αυγούστου, κατέγραψε ρωγμές ακόμη και σε υποστυλώματα και κατέληξε ότι ένα συγκεκριμένο κτίριο «δεν είναι στατικά επαρκές» (Ethnos, Reader). Στο ίδιο μήκος κύματος, ο ομότιμος καθηγητής του ΕΜΠ Παναγιώτης Καρύδης έχει πει στο δημοτικό συμβούλιο ότι η καθίζηση επηρέασε τον φέροντα οργανισμό κτιρίων με ρωγμές (To Vima). Τελικό, δημόσιο πόρισμα του ΤΕΕ που να λύνει τη διαφορά δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί.

Η διάκριση είναι ανάμεσα σε μια βλάβη στον σοβά και σε ζημιά στα φέροντα στοιχεία που κρατούν όρθιο το κτίριο. Η πρώτη επισκευάζεται, η δεύτερη θέτει θέμα αν μπορείς να μένεις εκεί.

Ποιος υπογράφει ότι το σπίτι είναι ασφαλές

Δημόσια δεν έχει εμφανιστεί καμία υπογραφή ασφαλείας ανά κτίριο. Ο διευθύνων σύμβουλος της Ελληνικό Μετρό, Χρήστος Φαφούτης, έχει δηλώσει ότι τα πρωτογενή δεδομένα δεν θα δημοσιοποιηθούν χωρίς περαιτέρω ανάλυση (Athina 9.84). Από τις 8 Μαΐου το μηχάνημα δεν έχει κινηθεί. Από την κυβέρνηση, ο υφυπουργός Υποδομών Νίκος Ταχιάος λέει ότι το κόστος αποκατάστασης θα το σηκώσει ο ανάδοχος (Energodromio). Έτσι, η ευθύνη μοιράζεται ανάμεσα σε φορέα του έργου, ανάδοχο, Δήμο και ΤΕΕ, χωρίς κανένας να έχει βάλει ακόμη το όνομά του κάτω από ένα «ναι, είναι ασφαλές». Ακόμη και το «πριν», η αποτύπωση των κτιρίων προτού περάσει το μηχάνημα, ζει μέσα στο εμπιστευτικό πακέτο της εταιρείας, όχι σε δημόσια πρόσβαση.

Οι κάτοικοι, μέσω της Πρωτοβουλίας Κατοίκων Κυψέλης, ζητούν τέσσερα πράγματα: ανεξάρτητες στατικές μελέτες, πρόσβαση στα τεχνικά δεδομένα, αποκατάσταση όλων των ζημιών και νομική στήριξη (Zougla). Το δημοτικό συμβούλιο αποφάσισε ομόφωνα να καλύψει το κόστος για δύο εμπειρογνώμονες που θα επιλέξουν οι ίδιοι και για νομικό σύμβουλο (ERT News). «Θέλουμε το μετρό, αλλά πρώτα απ' όλα τα σπίτια μας να είναι ασφαλή», λένε (Enikos).

Όσο η μόνη δημόσια, κτίριο-προς-κτίριο τεχνική κρίση μιλά για στατική ανεπάρκεια και κανένα πόρισμα του ΤΕΕ δεν έχει δημοσιοποιηθεί, η καθησυχαστική εκδοχή της Ελληνικό Μετρό μένει, προς το παρόν, εταιρικός ισχυρισμός υπό αξιολόγηση. Και οι κάτοικοι θα κρίνουν τη διαφάνεια από κάτι απτό: αν μάθουν τι μετρήθηκε στο δικό τους κτίριο, ποιος το υπέγραψε, και με ποιους κανόνες αποζημιώνονται οι ζημιές.