Η AfD αναλαμβάνει τη Βουλή της Σαξονίας-Άνχαλτ

Η ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) έχει 39 έδρες στο κοινοβούλιο της Σαξονίας-Άνχαλτ. Ο υποψήφιός της για την προεδρία πήρε όμως 48 ψήφους στη μυστική κάλπη (Επίσημο αποτέλεσμα, MDR). Έτσι, στις 6 Οκτωβρίου, ο Τομπίας Ράους έγινε ο πρώτος πρόεδρος γερμανικού κρατιδιακού κοινοβουλίου από την AfD (Tagesschau). Το αξίωμα δίνει στο κόμμα πραγματικό έλεγχο στον μηχανισμό της Βουλής. Την κυβέρνηση του κρατιδίου δεν του τη δίνει, γιατί αυτή κρίνεται σε χωριστή ψηφοφορία.

Η εκλογή έγινε στην πρώτη συνεδρίαση του νέου κοινοβουλίου, στο Μαγδεμβούργο. Ο Ράους εξελέγη από τον πρώτο γύρο, με 48 ψήφους υπέρ, 29 κατά και πέντε αποχές, ενώ έξω από το κτίριο γινόταν διαδήλωση (MDR).

Τι ελέγχει πλέον ο Ράους

Το Landtag είναι η Βουλή του κρατιδίου. Το σύνταγμα της Σαξονίας-Άνχαλτ δίνει στον πρόεδρό του τρεις αρμοδιότητες:

• τη διεύθυνση των συνεδριάσεων και της διοίκησης,
• τις προσλήψεις και απολύσεις του κοινοβουλευτικού προσωπικού,
• την τάξη και την πρόσβαση στους χώρους του κτιρίου (Σύνταγμα Σαξονίας-Άνχαλτ).

Στην πράξη ο πρόεδρος αποφασίζει ποιος παίρνει τον λόγο και πώς εφαρμόζεται ο κανονισμός όταν η αίθουσα ταράζεται. Διοικεί επίσης τις υπηρεσίες που στηρίζουν τη δουλειά των βουλευτών (Deutschlandfunk).

Η εξουσία του όμως έχει όρια. Την ημερήσια διάταξη δεν την ορίζει μόνος του: συμφωνείται στο συμβούλιο των κοινοβουλευτικών ομάδων, όπου ο ίδιος απλώς προεδρεύει. Η Βουλή μπορεί επίσης να τον ανακαλέσει με πλειοψηφία δύο τρίτων (Landtag, Σύνταγμα).

Ούτε τα κρατικά μυστικά περνούν στα χέρια του. Ο κανονισμός διαβαθμισμένων εγγράφων τού δίνει πρόσβαση μόνο σε όσα φτάνουν στη Βουλή, όχι σε όσα έχουν η αστυνομία ή οι κυβερνητικές υπηρεσίες (Κανονισμός). Γι' αυτό οι ανησυχίες που είχε εκφράσει ο υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους για διαρροή πληροφοριών δεν αφορούν τον Ράους. Ο Πιστόριους μιλούσε για ενδεχόμενους υπουργούς της AfD, όχι για πρόεδρο Βουλής.

Η αρμοδιότητα με το μεγαλύτερο πρακτικό βάρος είναι ο έλεγχος του προσωπικού του κοινοβουλίου. Ακριβώς εκεί ο Ράους ξεκινά με εκκρεμότητες. Ο ερευνητικός ιστότοπος Correctiv κατέγραψε ότι η σύντροφος και αδέλφια του εργάστηκαν σε γραφεία της AfD (Correctiv). Το ZDF είδε επίσης συμβάσεις τεσσάρων ποδοσφαιριστών του συλλόγου στον οποίο ο Ράους είναι πρόεδρος. Ο ίδιος επιβεβαίωσε ότι τους απασχόλησε για διανομή υλικού. Για τα αδέλφια του λέει ότι δεν αποφάσισε εκείνος (ZDF).

Τα στοιχεία αυτά δικαιολογούν έλεγχο για ευνοιοκρατία, όχι διαπίστωση παρανομίας. Ο 35χρονος Ράους, βουλευτής από το 2016, υπόσχεται δίκαιη διεύθυνση των εργασιών για όλους. Παραμένει όμως γενικός γραμματέας της AfD στο κρατίδιο (Volksstimme). Η κρατιδιακή υπηρεσία εσωτερικής ασφάλειας έχει χαρακτηρίσει το κόμμα του δεξιά εξτρεμιστικό (Verfassungsblog). Γι' αυτό η υπόσχεσή του θα κριθεί πρώτα από το πόσο διαφανείς θα είναι οι προσλήψεις που θα υπογράφει.

Τι αποδεικνύει η μυστική κάλπη

Η Συμμαχία Σάρα Βάγκενκνεχτ (BSW) έχει πέντε έδρες και είχε προαναγγείλει ότι θα στηρίξει τον Ράους. Η κοινοβουλευτική της ομάδα επικαλέστηκε την πρακτική να προτείνει πρόεδρο η μεγαλύτερη ομάδα (ZEIT). Η ίδια η Βάγκενκνεχτ είπε ότι το κόμμα της τελειώνει την «ανοησία» της Brandmauer. Έτσι λέγεται το άτυπο «τείχος προστασίας» με το οποίο τα άλλα κόμματα αποκλείουν κάθε συνεργασία με την AfD (WELT). Ακόμη κι αν ψήφισαν υπέρ όλοι οι βουλευτές του BSW, λείπουν τουλάχιστον τέσσερις ψήφοι, που ήρθαν από άλλες παρατάξεις (Επίσημο αποτέλεσμα).

Η ηγεσία των Χριστιανοδημοκρατών (CDU) είχε συστήσει αποχή. Μετά την κάλπη ο επικεφαλής τους, Σβεν Σούλτσε, δήλωσε ότι δεν ξέρει από πού ήρθαν οι επιπλέον ψήφοι (dpa μέσω NW). Οι Σοσιαλδημοκράτες (SPD), οι Πράσινοι και η Αριστερά είχαν ταχθεί κατά. Η μυστικότητα δεν επιτρέπει να αποδοθεί ούτε μία ψήφος σε συγκεκριμένο βουλευτή. Επιτρέπει όμως ένα συμπέρασμα: βουλευτές πέρα από την AfD και τους δηλωμένους συμμάχους της ψήφισαν ανώνυμα τον υποψήφιό της. Η Brandmauer άντεξε στις δημόσιες δηλώσεις και ράγισε πίσω από το παραβάν.

Η κυβέρνηση κρίνεται σε άλλη κάλπη

Στις εκλογές της 6ης Σεπτεμβρίου η AfD πήρε 39 από τις 83 έδρες (Επίσημο αποτέλεσμα). Για να εκλεγεί πρωθυπουργός στον πρώτο γύρο χρειάζονται 42 ψήφοι. Το άρθρο 65 του συντάγματος προβλέπει χωριστή μυστική ψηφοφορία, με διαδοχικούς γύρους αν δεν σχηματιστεί πλειοψηφία (Verfassungsblog).

Ο επικεφαλής της AfD, Ούλριχ Ζίγκμουντ, λέει ότι θα θέσει υποψηφιότητα τον Δεκέμβριο, χωρίς να κατονομάζει υποστηρικτές (Stuttgarter Zeitung). Το BSW, που ψήφισε τον Ράους, δηλώνει ότι στην εκλογή πρωθυπουργού θα απέχει. Εξετάζει έναν υπερκομματικό υποψήφιο, του οποίου το όνομα δεν έχει δημοσιοποιηθεί. Η CDU αρνείται να στηρίξει κυβέρνηση της AfD (ZDF).

Η 6η Οκτωβρίου έδειξε ότι υπάρχουν βουλευτές πρόθυμοι να δώσουν στην AfD, ανώνυμα, ένα αξίωμα διοίκησης. Δεν έδειξε ότι υπάρχουν 42 πρόθυμοι να της δώσουν την κυβέρνηση. Τα κλειδιά της Βουλής τα κρατά ήδη ο Ράους. Τα κλειδιά του κρατιδίου εξαρτώνται από το αν η CDU και το BSW θα κρατήσουν τον Δεκέμβριο τη γραμμή που δηλώνουν σήμερα.