Αρχή για Ξέπλυμα: 11 εκατ. σε κενές δηλώσεις

Η Αρχή για το Ξέπλυμα Μαύρου Χρήματος ανακοίνωσε σήμερα ότι εντόπισε περιουσία άνω των 11 εκατ. ευρώ που δεν εμφανιζόταν σε δηλώσεις περιουσιακής κατάστασης (τα γνωστά «πόθεν έσχες»). Οι δηλώσεις αυτές είχαν κατατεθεί κενές (ΕΡΤ). Η Αρχή λέει ότι παρέπεμψε τις υποθέσεις στους εισαγγελείς. Οι έλεγχοι αποκτούν έτσι χρηματική εικόνα, χωρίς ακόμη ετυμηγορία για κανέναν.

Η ανακοίνωση, την οποία αναδημοσιεύει ολόκληρη το Έθνος, χωρίζει τα ευρήματα σε τρεις κατηγορίες. Στις κενές δηλώσεις, τις «λευκές κόλλες», ο υπόχρεος κατέθεσε δήλωση αλλά παρέλειψε τα περιουσιακά στοιχεία που βρήκε ο έλεγχος. Στις ανακριβείς δηλώσεις, τα εισοδήματα υποδηλώθηκαν συνολικά κατά περισσότερο από 1,5 εκατ. ευρώ. Στην πλήρη μη υποβολή, η περιουσία στις σημαντικότερες περιπτώσεις ξεπέρασε «κατά πολύ» τα 1,8 εκατ. ευρώ. Ανάμεσα στην πρώτη και την τρίτη κατηγορία υπάρχει πρακτική διαφορά. Όποιος δεν υποβάλλει δήλωση φαίνεται αμέσως ως εκκρεμότητα. Όποιος υποβάλλει άδεια δήλωση φαίνεται συνεπής, μέχρι να ελεγχθεί τι πραγματικά κατέχει.

Ποιοι ελέγχθηκαν

Ο έλεγχος κάλυψε δηλώσεις των ετών 2021 έως 2025. Υπόχρεοι δήλωσης είναι, σύμφωνα με τον ν. 5026/2023, πολιτικά και αιρετά πρόσωπα και ορισμένοι δημόσιοι λειτουργοί. Η Αρχή, με επικεφαλής τον Χαράλαμπο Βουρλιώτη (Το Βήμα), μιλά για «εκατοντάδες περιπτώσεις». Δεν κατονομάζει πρόσωπα και δεν χωρίζει τα ευρήματα ανά επάγγελμα ή πολιτική ιδιότητα. Επομένως, τίποτα στην ανακοίνωση δεν συνδέει σήμερα τα ποσά με βουλευτές ή με συγκεκριμένο κόμμα.

Τα τρία ποσά μαζί δίνουν άθροισμα άνω των 14,3 εκατ. ευρώ. Αυτόν τον αριθμό έβαλαν τα περισσότερα μέσα στους τίτλους τους (Εφημερίδα των Συντακτών). Είναι όμως κατώτατο όριο, όχι τελικό ποσό, γιατί η Αρχή περιγράφει τα μεγέθη με διατυπώσεις όπως «άνω των» και «κατά πολύ». Επίσης, ο αριθμός μετρά περιουσία που δεν δηλώθηκε. Δεν μετρά χρήματα που έχασε το Δημόσιο ούτε ποσά που καταλογίστηκαν σε κάποιον.

Η σημερινή ανακοίνωση έρχεται δύο μήνες μετά την πρώτη χαρτογράφηση της Αρχής (To Brief). Τότε, τα ρεπορτάζ μιλούσαν για 8.650 υπόχρεους που δεν υπέβαλαν δήλωση ή κατέθεσαν κενή. Από αυτούς, 350 περιπτώσεις μη υποβολής και 80 κενών δηλώσεων, σύνολο 430, ξεχώριζαν για κρυφή περιουσία (Αυτοδιοίκηση). Η Αρχή δεν διευκρινίζει πόσες από εκείνες τις 430 περιπτώσεις βρίσκονται και στα σημερινά ευρήματα. Οι δύο απολογισμοί, επομένως, δεν προστίθενται.

Από τον έλεγχο στον εισαγγελέα

Με την παραπομπή, ο εισαγγελέας εξετάζει κάθε φάκελο χωριστά, ξεκινώντας από προκαταρκτική εξέταση (Insider, Dnews). Από εκεί, μια υπόθεση μπορεί να καταλήξει σε δίωξη ή να αρχειοθετηθεί. Για κάθε πρόσωπο θα κριθεί τι όφειλε να δηλώσει, τι παρέλειψε και αν το έκανε με υπαιτιότητα. Ο νόμος για το πόθεν έσχες τιμωρεί τη μη υποβολή και την ανακριβή δήλωση (ΦΕΚ). Επειδή όμως ο έλεγχος καλύπτει πέντε χρόνια, σε κάθε πράξη θα εφαρμοστεί ο κανόνας που ίσχυε όταν έγινε.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο, η Αρχή είναι πιο συγκρατημένη: γράφει μόνο ότι «λαμβάνεται μέριμνα» να του διαβιβαστούν πορίσματα, κατά περίπτωση. Το Συνέδριο μπορεί να καταλογίσει υπέρ του Δημοσίου ποσό έως την αξία ενός περιουσιακού στοιχείου, αν ο υπόχρεος δεν δικαιολογήσει από πού προήλθε (ν. 5026/2023, άρθρο 43). Μια κενή δήλωση, μόνη της, δεν αποδεικνύει αδικαιολόγητο πλουτισμό· αυτό πρέπει να το δείξει κάθε πόρισμα χωριστά. Η Αρχή έκανε το κομμάτι που της αναλογεί: εντόπισε τις δηλώσεις, μέτρησε τι έλειπε από αυτές και έστειλε τους φακέλους παρακάτω.

Από εδώ και πέρα, η αξιοπιστία του πόθεν έσχες περνά στους εισαγγελείς και στο Ελεγκτικό Συνέδριο. Θα κριθεί από το πόσες από αυτές τις εκατοντάδες υποθέσεις θα καταλήξουν σε απόφαση με συγκεκριμένο όνομα και συγκεκριμένο ποσό.