Χάκερ χτύπησαν τα ψυγεία της γαλλικής υπηρεσίας αίματος

Τη νύχτα της 1ης προς 2 Νοεμβρίου, χάκερς άλλαξαν από απόσταση τις ρυθμίσεις ψυκτικών θαλάμων σε τρεις εγκαταστάσεις της γαλλικής υπηρεσίας αίματος EFS, όπου φυλάσσονται σάκοι πλάσματος για μεταγγίσεις και παραγωγή φαρμάκων (AP, Reuters). Ο οργανισμός διαβεβαιώνει ότι κανένα προϊόν δεν χάθηκε: ανεξάρτητοι συναγερμοί θερμοκρασίας ειδοποίησαν το προσωπικό πριν προλάβουν να ζεσταθούν πραγματικά οι θάλαμοι (EFS).

Το EFS είναι ο δημόσιος φορέας που συλλέγει, προετοιμάζει και διανέμει προϊόντα αίματος στη Γαλλία και εξυπηρετεί πάνω από ένα εκατομμύριο ασθενείς τον χρόνο· το 2025 παρέδωσε στα νοσοκομεία περίπου 2,5 εκατομμύρια μονάδες προϊόντων αίματος (EFS, απολογισμός 2025, προφίλ EFS). Στους θαλάμους που επηρεάστηκαν υπήρχε πλάσμα για μετάγγιση ή για να γίνει φάρμακο· μια απώλεια αποθεμάτων θα έπληττε τη διαθεσιμότητα προϊόντων για ασθενείς, όχι ράφια σούπερ μάρκετ. Στην εγκατάσταση του Besançon οι θάλαμοι φύλαγαν δείγματα για έρευνα, όχι μονάδες προς μετάγγιση, όπως διευκρίνισε ο περιφερειακός διευθυντής (Le Pays). Η επίθεση έφτασε στον οργανισμό μέσω του εξωτερικού παρόχου που συντηρεί και ρυθμίζει από απόσταση τους θαλάμους.

Το χτύπημα ανήκει στο κύμα επιθέσεων σε ψυγεία καταστημάτων που παρακολουθούμε τις τελευταίες ημέρες (To Brief), και ο μηχανισμός δεν αλλάζει. Ο ηλεκτρονικός ελεγκτής ενός ψυκτικού θαλάμου λειτουργεί όπως ο θερμοστάτης του σπιτιού: ό,τι γράφεται σε αυτόν είναι στόχος, όχι η θερμοκρασία που έχει ήδη φτάσει ο χώρος. Όταν βάζει κανείς τον θερμοστάτη στους 30 βαθμούς τον χειμώνα, το δωμάτιο δεν τους φτάνει αμέσως, απλώς αρχίζει να ζεσταίνεται. Σύμφωνα με το ερευνητικό έντυπο Le Canard enchaîné, που αποκάλυψε την υπόθεση και κατονόμασε την εταιρεία ψύξης Coolworld, τα μηχανήματα έλαβαν εντολή να ανέβουν από μείον 30 στους 110 βαθμούς (Le Canard enchaîné, Le Monde).

Ο οργανισμός δεν στηριζόταν στον παραβιασμένο θερμοστάτη για να μάθει τι συμβαίνει: είχε δικούς του αισθητήρες θερμοκρασίας και συναγερμούς, που ειδοποίησαν το εφημερεύον προσωπικό. Στο Besançon, οι εφημερεύοντες ανέλαβαν χειροκίνητα τον έλεγχο πριν αρχίσει η απόψυξη, και η απώλεια ελέγχου κράτησε λίγα λεπτά, όπως μετέδωσε το περιφερειακό δίκτυο France 3 (France 3). Όπου η κατάσταση ήταν πιο εκτεθειμένη, τα αποθέματα μεταφέρθηκαν προληπτικά σε άλλες μονάδες (EFS).

Ανοιχτά μένουν το ποιος και το πώς. Η Coolworld επιβεβαίωσε περιστατικό στο λογισμικό απομακρυσμένης παρακολούθησης και απέδωσε την ευπάθεια σε εξάρτημα τρίτου προμηθευτή (Coolworld). Ποιο ήταν το εξάρτημα, δεν το είπε· ανεξάρτητο τεχνικό πόρισμα δεν έχει δημοσιοποιηθεί. Δύο φιλορωσικές ομάδες, οι NoName057(16) και Z-Pentest, ανέλαβαν την ευθύνη για επιθέσεις σε εμπορικά συστήματα ψύξης Danfoss και Dixell (RaiNews), αλλά η ανάληψη ευθύνης δεν ταυτοποιεί δράστες, και η εταιρεία κυβερνοασφάλειας SentinelOne σημειώνει ότι δεν έχουν δημοσιευτεί τεχνικά ίχνη που να συνδέουν τις ομάδες με τα χτυπημένα συστήματα (SentinelOne). Το εξειδικευμένο μέσο The Record χαρακτηρίζει το περιστατικό πρώτη αναφερόμενη περίπτωση οργανισμού υγείας σε αυτό το κύμα επιθέσεων. Από τα μέσα Οκτωβρίου, το κύμα έχει αναφερθεί σε επιχειρήσεις τουλάχιστον 11 ευρωπαϊκών χωρών (The Record).

Μετά το περιστατικό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μαζί με την ENISA, την Europol και τα εθνικά κέντρα κυβερνοασφάλειας, συνέστησε στους οργανισμούς να μειώσουν επειγόντως την έκθεση των ψυκτικών συστημάτων τους στο δημόσιο διαδίκτυο (Ευρωπαϊκή Επιτροπή). Η γαλλική αρχή κυβερνοασφάλειας CERT-FR ζητά αποσύνδεση των ελεγκτών από το διαδίκτυο και απομακρυσμένη πρόσβαση μόνο μέσω προστατευμένου δικτύου ή VPN (CERT-FR). Παράλληλα, από τον Σεπτέμβριο οι κατασκευαστές συνδεδεμένων προϊόντων υποχρεούνται να δηλώνουν σοβαρά περιστατικά εντός 24 ωρών, σύμφωνα με τον κανονισμό κυβερνοανθεκτικότητας της ΕΕ. Το γαλλικό Υπουργείο Υγείας ερευνά ακόμα τον τρόπο της επίθεσης, τον αριθμό των μονάδων που τυχόν επηρεάστηκαν και το χρονοδιάγραμμα της ασφαλούς επαναλειτουργίας τους (Libération).

Η αιμοδοσία δεν σταμάτησε ούτε μία ημέρα και κανένα προϊόν δεν δηλώθηκε ως χαμένο. Οι δράστες πήραν τον έλεγχο του θερμοστάτη, και αυτό που τους σταμάτησε ήταν το δεύτερο θερμόμετρο που δεν ήλεγχαν. Πόσοι διαχειριστές ψυκτικών χώρων στην Ευρώπη έχουν σήμερα αυτό το δεύτερο θερμόμετρο;