«Χωριάτικο»: ζητείται πάγωμα λογαριασμών σε Ιρλανδία και Δανία

Οι ελληνικές αρχές προσπαθούν να παγώσουν χρήματα στο εξωτερικό που φέρονται να συνδέονται με κατηγορουμένους της υπόθεσης «Χωριάτικο». Ιρλανδικές αρχές ενημέρωσαν την ελληνική Αρχή για το Ξέπλυμα για ύποπτους λογαριασμούς, και ο επικεφαλής της, Χαράλαμπος Βουρλιώτης, κίνησε διαδικασίες δέσμευσης (LiFO, CNN Greece). Κατά το ΑΠΕ-ΜΠΕ, η αστυνομία ζήτησε να δεσμευτούν δύο λογαριασμοί σε Ιρλανδία και Δανία με περίπου 6 εκατ. ευρώ συνολικά. Οι λογαριασμοί είναι στο όνομα δύο αλλοδαπών γυναικών και συνδέονται με POS, δηλαδή τερματικά πληρωμής με κάρτα, στην Ελλάδα (Euro2day/ΑΠΕ-ΜΠΕ). Σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, η διαδικασία είναι σε εξέλιξη (ΕΡΤ/ΑΠΕ-ΜΠΕ).

Η υπόθεση άνοιξε στις 25 Οκτωβρίου με έφοδο της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος της ΕΛ.ΑΣ. σε Αττική, Μύκονο, Ρόδο και Βόλο (Dnews). Από τότε οι συλλήψεις έφτασαν τις 59. Ανάμεσα στους συλληφθέντες είναι ο ιδιοκτήτης της αλυσίδας αρτοποιείων Άγγελος Γιαννακόπουλος και ο πρώην συνδικαλιστής Ρίζος Ρίζος (To Brief).

Δύο δίαυλοι προς το εξωτερικό

Οι ελληνικές αρχές κινήθηκαν προς την Ιρλανδία από δύο κατευθύνσεις. Η πρώτη είναι η Αρχή για το Ξέπλυμα, η ανεξάρτητη υπηρεσία που συλλέγει και αναλύει ύποπτες συναλλαγές· σε αυτήν έφτασε το σήμα από την Ιρλανδία. Η δεύτερη είναι η αστυνομία. Κατά το ΑΠΕ-ΜΠΕ, η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος υπέβαλε το αίτημα για τους δύο λογαριασμούς μέσω της Διεύθυνσης Αστυνομικής Συνεργασίας (Business Daily). Τα δημοσιεύματα περιγράφουν τις δύο κινήσεις χωριστά.

Η διάκριση έχει πρακτική σημασία. Οι αρχές δύο κρατών μπορούν να ανταλλάσσουν πληροφορίες, όμως η ενημέρωση δεν παγώνει από μόνη της έναν λογαριασμό σε άλλη χώρα. Για να παγώσει, πρέπει να ενεργήσει η αρμόδια αρχή εκεί ή να εκτελεστεί διασυνοριακή εντολή δέσμευσης (Κανονισμός ΕΕ 2018/1805). Γι' αυτό οι εκδοχές διαφέρουν: η ΕΡΤ δημοσίευσε μία εκδοχή για ήδη δεσμευμένους λογαριασμούς και μία δεύτερη, από το ΑΠΕ-ΜΠΕ, για διαδικασία σε εξέλιξη (ΕΡΤ/ΑΠΕ-ΜΠΕ). Η προσωρινή δέσμευση περιουσίας στην Ελλάδα, για την οποία έγινε λόγος την προηγούμενη μέρα, είναι χωριστή ενέργεια.

Ποιος έλεγχε πραγματικά τις εταιρείες

Η εκπρόσωπος της ΕΛ.ΑΣ. Κωνσταντία Δημογλίδου είπε στην ΕΡΤ ότι «εξετάζονται περισσότερες από 400 εταιρείες για την εμπλοκή τους στην υπόθεση» (ΕΡΤnews). Πρόσθεσε ότι υπάρχουν κι άλλοι κατηγορούμενοι πέρα από τους 59, οι οποίοι θα κληθούν συμπληρωματικά. Όρισε και το ζητούμενο της έρευνας: να συνδεθούν τα πρόσωπα που εμφανίζονταν ως ιδιοκτήτες με εκείνον που φέρεται να ασκούσε τον πραγματικό έλεγχο. Περίπου 20 από τους 59 συλληφθέντες περιγράφονται ως φερόμενα παρένθετα πρόσωπα, δηλαδή άνθρωποι που υπέγραφαν ως υπεύθυνοι για λογαριασμό άλλου (CNN Greece).

Το ισχυρότερο δημοσιευμένο στοιχείο σε αυτή την κατεύθυνση είναι μια συνομιλία. Σύμφωνα με την Καθημερινή, καταγράφηκε με νόμιμη επισύνδεση. Σε αυτήν ο υπεύθυνος ενός νυχτερινού κέντρου αποδίδει στον Γιαννακόπουλο οδηγία να αλλάξει το προσωπικό (Καθημερινή). Στη Ρόδο, οι αρχές είχαν κατασχέσει στις 27 Αυγούστου περίπου 950.000 ευρώ, POS και ψηφιακά πειστήρια σε χώρο εταιρείας ακινήτων. Αστυνομικές πηγές υποστηρίζουν ότι το πρόσωπο που κρατούσε τα μετρητά ενεργούσε για τον Γιαννακόπουλο (Καθημερινή Κύπρου).

Ρεπορτάζ που επικαλούνται την αστυνομική έρευνα περιγράφουν και τη διαδρομή του χρήματος. Τα POS επιχειρήσεων σε Αττική, Μύκονο και Ρόδο ήταν συνδεδεμένα με λογαριασμούς στην Ισλανδία και τη Δανία. Από εκεί τα χρήματα περνούσαν σε άλλες εταιρείες και επέστρεφαν στην Ελλάδα ως εμβάσματα ή ως έσοδα από το εξωτερικό (Proto Thema, Dnews). Η διαβιβαστική αναφορά της ΕΛ.ΑΣ., όπως τη μεταφέρει το Dnews, καταγράφει 520 τραπεζικούς λογαριασμούς με τουλάχιστον 300 φυσικά και νομικά πρόσωπα ως δικαιούχους (Dnews). Μια καταμέτρηση των λογαριασμών εξωτερικού που δημοσίευσε το NewsIT τοποθετεί 47 από αυτούς στην Ιρλανδία (NewsIT).

Οι πηγές δίνουν διαφορετικές εκτιμήσεις για τη ζημία του Δημοσίου. Το Star υπολογίζει περίπου 120 εκατ. ευρώ, αθροίζοντας περίπου 43 εκατ. μη αποδοθέντος ΦΠΑ με εισφορές και άλλες οφειλές (Star). Η Νέα Κρήτη γράφει για 95,5 εκατ. (Νέα Κρήτη).

Τι ακολουθεί

Ο εισαγγελέας άσκησε, κατά περίπτωση, διώξεις για εννέα κακουργήματα και δύο πλημμελήματα (Enikos). Η υπόθεση πέρασε στην κύρια ανάκριση και ανατέθηκε σε ανακριτή με δύο επίκουρους. Οι συλληφθέντες πήραν προθεσμία για να απολογηθούν, σύμφωνα με το Mega στις 29 και 30 Οκτωβρίου (Mega). Μετά τις απολογίες, ο ανακριτής θα αποφασίσει ποιοι θα προφυλακιστούν και ποιοι θα αφεθούν ελεύθεροι με περιοριστικούς όρους.

Η υπόθεση έχει ήδη φτάσει και στη Βουλή. Ο υφυπουργός Δημήτρης Μαρκόπουλος παρουσίασε το «Χωριάτικο» ως επιτυχία της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής (Business Daily). Το ΠΑΣΟΚ αντέτεινε ότι η κυβέρνηση πανηγυρίζει για υποθέσεις που, κατά το κόμμα, έπρεπε να είχαν εντοπιστεί νωρίτερα (News247).

Στις απολογίες της 29ης και 30ής Οκτωβρίου, οι κατηγορούμενοι θα βρεθούν για πρώτη φορά μπροστά στον ανακριτή (Mega). Εκεί θα κληθούν να απαντήσουν στο ερώτημα που θέτει η αστυνομία για περισσότερες από 400 εταιρείες (ΕΡΤnews): ποιος τις διοικούσε πραγματικά.