Contship Jet: τα drones εντοπίστηκαν, αλλά δεν αναχαιτίστηκαν

Ένα γαλλικό περιπολικό αεροσκάφος είχε εντοπίσει τα θαλάσσια drones που χτύπησαν το ελληνόκτητο Contship Jet πριν από το πρώτο πλήγμα, στις 28 Οκτωβρίου, και εξέπεμψε προειδοποίηση προς τα πλοία της περιοχής. Αυτό είπε ο διοικητής του βουλγαρικού Ναυτικού Κίριλ Μιχαΐλοφ (OFFNews/BTA). Καμία δύναμη όμως δεν έφτασε να τα σταματήσει. Οι Βούλγαροι αξιωματικοί επικαλούνται την απόσταση, τον χρόνο και τον καιρό, και επισημαίνουν ότι το πλοίο έπλεε έξω από τα βουλγαρικά χωρικά ύδατα. Το πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων βυθίστηκε το ίδιο βράδυ, ενώ και οι 18 ναυτικοί του σώθηκαν (To Brief).

Από τον εντοπισμό στο πρώτο πλήγμα

Κατά τον Μιχαΐλοφ, το γαλλικό αεροσκάφος είδε πρώτα δύο drones και έπειτα ένα τρίτο (BNR). Ειδοποίησε το βουλγαρικό Ναυτικό και μετέδωσε προειδοποίηση στον δίαυλο 16 του VHF, τη διεθνή συχνότητα κινδύνου και κλήσης των πλοίων. Το Ναυτικό διαβίβασε την πληροφορία και στην υπηρεσία θαλάσσιας κυκλοφορίας, ζητώντας να ειδοποιηθούν τα πλοία (OFFNews/BTA). Ο ίδιος δήλωσε ότι το πλήρωμα είχε προειδοποιηθεί και απέδωσε σε αυτό το ότι δεν υπήρξαν θύματα. Αναφορές ότι το πλοίο έστριψε λίγο πριν χτυπηθεί ταιριάζουν με την εκδοχή του (SEGA).

Πόσος χρόνος μεσολάβησε δεν είναι σαφές. Ο Μιχαΐλοφ μίλησε για συμβάν που εξελίχθηκε σε διάστημα «της τάξης της μίας ώρας». Βουλγαρικά δημοσιεύματα τοποθέτησαν τον γαλλικό εντοπισμό περίπου 30 λεπτά πριν από το πλήγμα (bTV).

Η ανακοίνωση του βουλγαρικού υπουργείου Άμυνας καταγράφει πρώτο πλήγμα στις 12:00, συνολικά τρεις προσβολές και παρακολούθηση του στόχου από το γαλλικό αεροσκάφος και το βουλγαρικό σύστημα επιτήρησης (ArmyMedia). Ο υπουργός Άμυνας Ντιμίταρ Στογιάνοφ μίλησε για τρία θαλάσσια drones. Στις 12:01 το κέντρο διάσωσης της Κωνστάντζας έλαβε σήμα, και στις 12:13 το πλήρωμα είχε εγκαταλείψει το πλοίο (υπουργείο Μεταφορών). Η διαχειρίστρια Contships αναφέρει ότι ο πλοίαρχος έδωσε εντολή εγκατάλειψης όταν το πλοίο είχε ήδη κλίση 20 έως 30 μοιρών (Contships). Ακολούθησαν δύο ακόμη πλήγματα. Μαρτυρία που μετέδωσε το βουλγαρικό ραδιόφωνο τοποθετεί την τελευταία έκρηξη μετά τις 12:30 (BNR).

Δύο βίντεο που επαλήθευσε το Reuters δείχνουν ένα μη επανδρωμένο σκάφος να κινείται δίπλα στο Contship Jet και να στρέφεται προς το κύτος, και σε χωριστό πλάνο την έκρηξη και την κλίση του πλοίου (gCaptain/Reuters). Ο αναλυτής Tomas Alexa της εταιρείας ναυτικής ασφάλειας Ambrey εκτίμησε ότι πρόκειται πιθανώς για παραλλαγή του ρωσικού σχεδίου Murena-300S και ότι οι ελιγμοί του δείχνουν τηλεχειρισμό. Ο πρόεδρος της Βουλγαρίας Ρούμεν Ράντεφ είπε ότι τέτοιες επιθέσεις ωφελούν τη Ρωσία, αλλά ότι οι αρχές δεν μπορούν να αποδείξουν ποιος ευθύνεται (in.gr).

Γιατί δεν αναχαιτίστηκαν

Ο Μιχαΐλοφ εξήγησε ότι η απόσταση και ο διαθέσιμος χρόνος δεν επέτρεπαν σε βουλγαρικές δυνάμεις να φτάσουν εγκαίρως. Ο αρχηγός Άμυνας Εμίλ Εφτίμοφ πρόσθεσε ότι το πλήγμα έγινε έξω από τα χωρικά ύδατα, ότι η αεροπορία ήταν σε ετοιμότητα και ότι ο καιρός περιόρισε τη χρήση μη επανδρωμένων μέσων (DW, bTV).

Το επιχείρημα της θέσης είναι η ερμηνεία του Εφτίμοφ για την αρμοδιότητα, και ο χάρτης την εξηγεί. Το υπουργείο Μεταφορών τοποθετεί το πλήγμα περίπου 17 ναυτικά μίλια ανατολικά του ακρωτηρίου Καλιάκρα (υπουργείο Μεταφορών). Η Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας ορίζει τη χωρική θάλασσα έως τα 12 μίλια (UNCLOS). Το πλοίο βρισκόταν δηλαδή πέντε μίλια πιο έξω, στην αποκλειστική οικονομική ζώνη. Εκεί η Βουλγαρία έχει δικαιώματα κυρίως στους πόρους και στο περιβάλλον, ενώ η ναυσιπλοΐα παραμένει ελεύθερη (UNCLOS). Το πλοίο είχε λιβεριανή σημαία, οπότε οι υποχρεώσεις του κράτους σημαίας βαραίνουν τη Λιβερία, και η θέση του στην ΑΟΖ δεν ενεργοποιεί αυτομάτως τη συλλογική άμυνα του ΝΑΤΟ.

Η διάσωση ακολούθησε άλλο κανόνα και κινήθηκε γρήγορα. Τρία σκάφη του Ναυτικού και ένα της Συνοριακής Αστυνομίας είχαν περισυλλέξει οκτώ ναυτικούς έως τις 12:53, ενώ οι άλλοι δέκα βρίσκονταν σε σωστική λέμβο (υπουργείο Μεταφορών). Όλοι είχαν διασωθεί έως τις 13:45 (ArmyMedia). Ήταν 14 Φιλιππινέζοι και τέσσερις Ουκρανοί, και έφτασαν στη Βάρνα το βράδυ.

Τι άφησε πίσω του το ναυάγιο

Η προειδοποίηση ναυσιπλοΐας NAVWARN 768/26, όπως την αναπαράγει ο ιστότοπος SeaLagom, δίνει ώρα βύθισης τις 20:30 UTC, δηλαδή 22:30 ώρα Βουλγαρίας (SeaLagom). Άλλα δημοσιεύματα τοποθετούν τη βύθιση «περίπου τα μεσάνυχτα» (Vesti). Η ίδια προειδοποίηση αναφέρει ότι περισσότερα από 20 κοντέινερ παρασύρονται, ανάμεσά τους φορτία με εύφλεκτα αέρια και υγρά, και συνιστά «extreme caution» (SeaLagom, 24 Chasa).

Οι βουλγαρικές αρχές ελέγχουν την περιοχή για ρύπανση, ενώ η Στρατιωτική Εισαγγελία της Σόφιας άνοιξε έρευνα και εξετάζει τους διασωθέντες. Ο Εφτίμοφ ανακοίνωσε για σήμερα, 30 Οκτωβρίου, την ανάπτυξη νέου συστήματος επιτήρησης ακτίνας 150 χιλιομέτρων (Sofia Globe). Την ημέρα της επίθεσης, οι υπουργοί Άμυνας Βουλγαρίας, Ρουμανίας και Τουρκίας συμφώνησαν να ενισχύσουν την ανταλλαγή πληροφοριών και την έγκαιρη προειδοποίηση. Δεν ανακοίνωσαν συνοδεία εμπορικών πλοίων (ArmyMedia).

Ό,τι αποφασίστηκε ως τώρα αφορά δηλαδή την ίδια αλυσίδα που λειτούργησε στις 28 Οκτωβρίου: να βλέπουν τα drones νωρίτερα και να προειδοποιούν. Στα 17 μίλια από την Καλιάκρα, αυτή η αλυσίδα έσωσε 18 ανθρώπους, αλλά δεν έσωσε το πλοίο.