Cosmote, Vodafone και Nova βάζουν ρήτρες αύξησης στα πάγια

Οι τρεις μεγάλοι πάροχοι τηλεφωνίας, ο ΟΤΕ/Cosmote, η Vodafone και η Nova, έβαλαν στα συμβόλαια σταθερής και κινητής έναν όρο που τους επιτρέπει να ανεβάζουν το μηνιαίο πάγιο, δηλαδή το σταθερό τέλος που πληρώνεις κάθε μήνα ανεξάρτητα από τη χρήση, έως και 3 ευρώ. Μεταφρασμένο σε ετήσιο λογαριασμό, αυτό σημαίνει από 33,60 έως 36 ευρώ παραπάνω ανά σύνδεση, και έως 72 ευρώ τον χρόνο για ένα νοικοκυριό που έχει σταθερή και κινητή στον ίδιο πάροχο (Mononews · Rodopi Press). Δεν πρόκειται όμως για μια κοινή αύξηση που πέφτει από σήμερα σε όλους, αλλά για νέους όρους που ενεργοποιούνται σε διαφορετική στιγμή για τον καθένα.

Και οι τρεις μηχανισμοί διαφέρουν, και η διαφορά μετράει. Η Cosmote τροποποίησε τους όρους της από τις 10 Αυγούστου. Το πάγιο θα αναπροσαρμόζεται κάθε χρόνο με βάση τη μεταβολή του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή της ΕΛΣΤΑΤ (το επίσημο «καλάθι» που μετρά τον πληθωρισμό), με πλαφόν 2,80 ευρώ ανά σύνδεση, και η χρέωση μπαίνει στον πρώτο λογαριασμό από την 1η Φεβρουαρίου (Techmaniacs). Η Nova ακολουθεί σχεδόν ίδια λογική, αναπροσαρμογή κάθε Φεβρουάριο βάσει του μέσου ετήσιου ΔΤΚ, με ταβάνι 3 ευρώ μαζί με τους φόρους (Technoid). Η Vodafone κάνει κάτι διαφορετικό χρονικά: η προσαύξηση, έως 3 ευρώ τον μήνα, δεν ισχύει τον πρώτο χρόνο αλλά ξεκινά από τον 13ο μήνα της σύμβασης και γνωστοποιείται εκ των προτέρων με SMS (Rodopi Press).

Αυτό αλλάζει την αριθμητική. Στη Vodafone το πρώτο δωδεκάμηνο δεν έχει καμία επιβάρυνση και τα 36 ευρώ έρχονται μόνο στο δεύτερο έτος, δηλαδή κατά μέσο όρο 1,50 ευρώ τον μήνα αν κοιτάξεις όλη τη διετία. Στην Cosmote και τη Nova η χρέωση μπορεί να εμφανιστεί ήδη από τον πρώτο Φεβρουάριο, αλλά το ακριβές ποσό δεν είναι γνωστό σήμερα, γιατί εξαρτάται από τον πληθωρισμό που θα ανακοινώσει η ΕΛΣΤΑΤ τον Ιανουάριο. Και προσοχή: δεν τεκμηριώνεται δημόσια ότι όλοι οι παλιοί πελάτες μεταφέρονται αυτόματα στους νέους όρους. Η επιβάρυνση χτυπά όταν η δική σου σύμβαση περιλαμβάνει τη ρήτρα.

Γιατί δεν μπορείς απλώς να πεις «όχι»

Σε μια σύμβαση ορισμένου χρόνου ο πάροχος δεν έχει δικαίωμα να αυξήσει μονομερώς ένα σταθερό πάγιο στη μέση της διάρκειας. Αν επιχειρήσει τέτοια αλλαγή, οφείλει να σε ειδοποιήσει τουλάχιστον έναν μήνα πριν και μπορείς να φύγεις χωρίς ποινή (ΕΕΤΤ, EUR-Lex). Οι εταιρείες όμως δεν παρουσιάζουν αυτές τις αυξήσεις ως μονομερή αλλαγή. Τις παρουσιάζουν ως εκτέλεση ενός όρου που ο πελάτης είχε ήδη υπογράψει.

Αν η ρήτρα ήταν σαφής από την αρχή, με δείκτη, χρόνο και τρόπο υπολογισμού, το αυτόματο δικαίωμα αζήμιας αποχώρησης δεν ενεργοποιείται. Με απλά λόγια: άλλο να σου αλλάζουν τη συμφωνία, κι άλλο να εκτελούν έναν μαθηματικό κανόνα που ήταν ήδη μέσα της. Γι' αυτό και η μετακίνηση σε άλλον πάροχο σπάνια σε γλιτώνει, αφού τα νέα συμβόλαια κουβαλούν συνήθως δική τους αντίστοιχη ρήτρα.

Γιατί το κάνουν; Η δημόσια αιτιολόγηση είναι ο πληθωρισμός και οι επενδύσεις σε δίκτυα οπτικής ίνας, αν και οι τρεις διευθύνοντες σύμβουλοι έχουν τοποθετηθεί δημόσια γενικά για δίκτυα και επενδύσεις, όχι ειδικά για αυτές τις ρήτρες (Liberal). Το υλικό όφελος είναι σταθερό: 3 ευρώ τον μήνα κάνουν 36 ευρώ επαναλαμβανόμενο έσοδο ανά σύνδεση, και αν μπει υπό τον όρο ένα εκατομμύριο συνδέσεις, μιλάμε για περίπου 36 εκατ. ευρώ τον χρόνο, κάπου στο 0,65% ενός κλάδου με έσοδα γύρω στα 5,5 δισ. το 2024 (Business Daily).

Όμως η αιτιολόγηση του πληθωρισμού απέχει από τα ίδια τα νούμερα της τηλεφωνίας: το 2024 ο επίσημος υποδείκτης επικοινωνιών μειώθηκε 0,3%, ενώ ο γενικός δείκτης τιμών ανέβηκε 2,7% (ΕΕΤΤ). Για κάθε συνδρομητή, λοιπόν, το κρίσιμο είναι ένα: αν η ρήτρα ήταν καθαρά γραμμένη τη μέρα που υπέγραψε. Από αυτό, κι όχι από τα 3 ευρώ, κρίνεται αν του μένει πραγματικός δρόμος εξόδου.