Ο δεκαετής δανεισμός της Γαλλίας ξεπέρασε το 5%

Η απόδοση του γαλλικού δεκαετούς ομολόγου έκλεισε πάνω από το 5% την Τρίτη 21 Οκτωβρίου (Dow Jones, 21/10). Την Τετάρτη έφτασε έως 5,09% και σε μία μέτρηση ξεπέρασε ακόμη και την αμερικανική (Guardian). Οι αγορές πιέζουν το γαλλικό χρέος από τις αρχές του μήνα (To Brief). Τώρα η πίεση συμπίπτει με έναν προϋπολογισμό που η Βουλή αλλάζει προς μεγαλύτερο έλλειμμα, και φτάνει ήδη στις γαλλικές τράπεζες και, πιο αδύναμα, στις γειτονικές αγορές.

Η απόδοση είναι όσα κερδίζει όποιος αγοράζει σήμερα ένα ομόλογο. Ανεβαίνει όταν πέφτει η τιμή του, δηλαδή όταν οι επενδυτές ζητούν περισσότερα για να δανείσουν. Το γαλλικό Δημόσιο δεν θα πληρώνει από αύριο 5% σε όλο του το χρέος, γιατί τα παλαιά ομόλογα σταθερού επιτοκίου εξακολουθούν να αποδίδουν το τοκομερίδιο που είχε συμφωνηθεί. Το νέο επίπεδο ισχύει για κάθε νέα έκδοση και για κάθε ομόλογο που λήγει και πρέπει να αναχρηματοδοτηθεί, έτσι το κόστος ανεβαίνει σταδιακά.

Το πόσο γρήγορα ανεβαίνει φαίνεται στους υπολογισμούς της ίδιας της κυβέρνησης. Οι τόκοι όλων των δημόσιων φορέων, όχι μόνο του κράτους, προβλέπεται να αυξηθούν από 79,2 δισ. ευρώ φέτος σε 91,2 δισ. το 2027 (Γαλλική κυβέρνηση). Πρόκειται για 12 δισ. ευρώ περισσότερα μέσα σε έναν χρόνο.

Ένας προϋπολογισμός που ξηλώνεται στη Βουλή

Ο προϋπολογισμός του 2027 πρέπει να καλύψει αυτό το κόστος. Τον κατέθεσε η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Σεμπαστιέν Λεκορνί και βρίσκεται ακόμη σε πρώτη ανάγνωση στην Εθνοσυνέλευση. Η συζήτηση για τα έσοδα σταμάτησε στις 19 Οκτωβρίου, αναμένεται να ξαναρχίσει στις 27 και η ψηφοφορία τοποθετείται στις 3 Νοεμβρίου (Les Echos).

Στο μεταξύ, διακομματικές τροπολογίες έχουν ήδη αφαιρέσει ένα από τα μέτρα του σχεδίου, τον περιορισμό μιας φορολογικής έκπτωσης για τις συντάξεις, που θα αύξανε τον φόρο αρκετών συνταξιούχων. Ο υπουργός Νταβίντ Αμιέλ εκτιμά ότι οι αλλαγές της Βουλής επιβαρύνουν την προγραμματισμένη μείωση του ελλείμματος κατά περίπου 10 δισ. ευρώ (LCP). Η εκτίμηση είναι του ίδιου του υπουργού και όχι ανεξάρτητη αποτίμηση. Δίνει όμως ένα μέτρο: οι αλλαγές της Βουλής κοστίζουν σχεδόν όσο η ετήσια αύξηση των τόκων.

Η αρχική εκδοχή του σχεδίου προέβλεπε έλλειμμα 5,0% του ΑΕΠ το 2027, ανάπτυξη 1,0% και χρέος που ανεβαίνει από 119,3% σε περίπου 122% του ΑΕΠ (Γαλλική κυβέρνηση). Το ανεξάρτητο Ανώτατο Συμβούλιο Δημόσιων Οικονομικών κρίνει αισιόδοξη την πρόβλεψη για την ανάπτυξη (HCFP). Όταν το χρέος μεγαλώνει ταχύτερα από την οικονομία και κάθε νέο δάνειο κοστίζει ακριβότερα, οι τόκοι απορροφούν όλο και μεγαλύτερο μέρος από τα χρήματα που η Βουλή μοιράζει σε συντάξεις και υγεία.

Τι οφείλεται στο πετρέλαιο και τι στη Γαλλία

Ένα μέρος της ανόδου αφορά όλη την αγορά. Την Τρίτη το πετρέλαιο επέστρεψε πάνω από τα 110 δολάρια το βαρέλι. Την ίδια μέρα το γαλλικό δεκαετές ανέβαινε περίπου 8 μονάδες βάσης (0,08 της ποσοστιαίας μονάδας), το γερμανικό 4 και το ιταλικό 8 (Reuters). Η ανησυχία που αφορά ειδικά τη Γαλλία φαίνεται στο περιθώριο με τη Γερμανία, δηλαδή στο πόσο επιπλέον ζητούν οι επενδυτές για να κρατούν γαλλικό χρέος αντί για γερμανικό. Την Τετάρτη το περιθώριο αυτό συνέχισε να διευρύνεται, ενώ οι γερμανικές και οι αμερικανικές αποδόσεις υποχωρούσαν, και αργότερα έφτασε γύρω στις 175 μονάδες βάσης (Dow Jones, 22/10, Bloomberg). Δεν μπορεί να υπολογιστεί με ακρίβεια πόση από την άνοδο οφείλεται σε κάθε αιτία. Τα στοιχεία δείχνουν όμως ότι, πέρα από την κοινή πίεση, οι επενδυτές ζητούν ξεχωριστό ασφάλιστρο για τη Γαλλία.

Εκτός της αγοράς ομολόγων, πρώτες επηρεάστηκαν οι τράπεζες που κατέχουν γαλλικό κρατικό χρέος. Το πρωί της Τετάρτης η BNP Paribas έχανε σχεδόν 3%, η Société Générale περίπου 2,5% και η Crédit Agricole περίπου 2%, ενώ ο γαλλικός δείκτης CAC 40 υποχωρούσε 1,35% (Ideal Investisseur). Πρόκειται για πτώσεις μετοχών και όχι για μετρημένες ζημίες. Το πόσο θα επηρεάσει τις τράπεζες η χαμηλότερη αξία των ομολόγων εξαρτάται από το πώς τα έχουν καταχωρίσει λογιστικά και από το αν θα χρειαστεί να τα πουλήσουν.

Στην υπόλοιπη ευρωζώνη, η σαφέστερη ένδειξη έρχεται από την Ιταλία. Στις 09:16 της Τετάρτης το περιθώριο του ιταλικού δεκαετούς με τη Γερμανία ήταν 119 μονάδες βάσης, από 115 στο προηγούμενο κλείσιμο (Radiocor). Για την Ελλάδα το μόνο διαθέσιμο στοιχείο είναι ένα κλείσιμο του δεκαετούς γύρω στο 4,40%. Δεν έχει ώρα ούτε περιθώριο που να επιτρέπει σύγκριση με τις 21 και 22 Οκτωβρίου (Brussels Signal). Η ΕΚΤ διαθέτει για τέτοιες περιπτώσεις το Μέσο Προστασίας της Μετάδοσης (TPI). Με αυτό μπορεί να αγοράζει ομόλογα μιας χώρας όταν η άνοδος των αποδόσεών της είναι αδικαιολόγητη και άτακτη και εμποδίζει τις αποφάσεις της για τα επιτόκια να φτάνουν ομοιόμορφα σε όλη την ευρωζώνη. Θέτει όμως όρους για τη δημοσιονομική πορεία της χώρας, και το 5% δεν είναι όριο που ενεργοποιεί αυτόματα την παρέμβαση (ΕΚΤ).

Στην ψηφοφορία της 3ης Νοεμβρίου η γαλλική Βουλή θα πρέπει να βρει τα περίπου 10 δισ. ευρώ που έχασε ήδη με τις τροπολογίες. Το ποσό είναι σχεδόν όσο θα κοστίσει στη Γαλλία η αύξηση των τόκων μέσα σε έναν χρόνο (LCP, Γαλλική κυβέρνηση, Les Echos).