Οι Δημοκρατικοί αναλαμβάνουν το αμερικανικό Κογκρέσο τον Ιανουάριο

Ο πόλεμος με το Ιράν και η ακρίβεια έκριναν τις κάλπες στις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, όπως κατέγραψε το (To Brief)· το ερώτημα τώρα είναι τι μπορεί να κάνει η νέα πλειοψηφία. Με την καταμέτρηση ακόμη σε εξέλιξη, οι Δημοκρατικοί μετρούσαν τουλάχιστον 54 έδρες στη Γερουσία έναντι 44 των Ρεπουμπλικανών και τουλάχιστον 233 στη Βουλή (Ballotpedia). Η νίκη όμως δεν αλλάζει χέρια την επόμενη μέρα: το απερχόμενο, ρεπουμπλικανικό Κογκρέσο ψηφίζει έως τις 3 Ιανουαρίου, όταν η 20ή Τροπολογία ορίζει την έναρξη των νέων θητειών το μεσημέρι εκείνης της ημέρας (20ή Τροπολογία). Έως τότε, προεδρίες επιτροπών, κονδύλια και ακροάσεις μένουν στους Ρεπουμπλικανούς.

Από τον Ιανουάριο οι Δημοκρατικοί ορίζουν προέδρους επιτροπών που ζητούν έγγραφα, καλούν μάρτυρες και εκδίδουν κλητεύσεις (CRS). Ο αναμενόμενος επικεφαλής της Επιτροπής Εποπτείας της Βουλής, Ρόμπερτ Γκαρσία, προαναγγέλλει έλεγχο των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων της οικογένειας Τραμπ και κλήτευση του υπουργού Δικαιοσύνης Τοντ Μπλανς (AP). Πρόκειται πάντως για εργαλεία πίεσης, όχι για νόμο που αλλάζει την πολιτική (BBC). Η επιβολή τους είναι αργή: αν κάποιος αρνηθεί, η αντιπαράθεση για το εκτελεστικό προνόμιο, το δικαίωμα του προέδρου να μην αποκαλύπτει εμπιστευτικές επικοινωνίες, μπορεί να περάσει χρόνια στα δικαστήρια (Baker McKenzie).

Η πραγματική μόχλευση απέναντι στον πόλεμο είναι η χρηματοδότηση. Το Κογκρέσο δεν έχει εγκρίνει ειδική πίστωση για το Ιράν: η ερευνητική υπηρεσία του καταγράφει κυβερνητικό αίτημα 67,1 δισ. δολαρίων, που παραμένει αίτημα, όχι εγκεκριμένα χρήματα (CRS). Οι επιχειρήσεις καλύπτονται από ήδη διαθέσιμα αμυντικά κονδύλια. Από τον Ιανουάριο, η νέα πλειοψηφία μπορεί να αρνηθεί πρόσθετη χρηματοδότηση ή να θέσει όρους· δεν υπάρχει όμως διακόπτης που μηδενίζει όσα έχουν ήδη εγκριθεί. Τον περασμένο Ιούνιο, ψήφισμα που κατεύθυνε την απόσυρση από τις εχθροπραξίες πέρασε με 215 ψήφους έναντι 208 στη Βουλή και 50 έναντι 48 στη Γερουσία, αλλά ήταν κοινό ψήφισμα, που δεν πηγαίνει στον πρόεδρο για υπογραφή (Βουλή, Γερουσία). Ως εκ τούτου, δεν είχε ισχύ νόμου.

Η ηγεσία μιλά ήδη με όρους προτεραιοτήτων: ο Χακίμ Τζέφρις υποσχέθηκε στις πρώτες 100 ημέρες την κατάργηση των δασμών Τραμπ και τον τερματισμό του πολέμου, αλλά πρόκειται για δεσμεύσεις, όχι για κατατεθειμένους νόμους (επιστολή Τζέφρις). Ο δρόμος προς τον νόμο παραμένει δύσκολος: στη Γερουσία χρειάζονται συνήθως 60 ψήφοι για να τερματιστεί η συζήτηση, και οι 54 που συντάσσονται με τους Δημοκρατικούς υπολείπονται έξι (Γερουσία). Ακόμη κι ένα νομοσχέδιο που περνά μπορεί να προσκρούσει στο βέτο, η ανατροπή του οποίου απαιτεί δύο τρίτα σε κάθε σώμα (Σύνταγμα, Άρθρο Ι).

Η βασική εξαίρεση είναι η δημοσιονομική συμφιλίωση, ειδική διαδικασία που παρακάμπτει το φράγμα των 60 για μέτρα δαπανών και εσόδων, όχι όμως τον πρόεδρο (CRS). Ο Τραμπ έστειλε το δικό του μήνυμα το βράδυ της ήττας, ανεβάζοντας την εικόνα ενός κόκκινου καπέλου με τη λέξη «VETO» (βέτο) (New York Times). Ο Λευκός Οίκος έχει ήδη απαντήσει, μιλώντας για «προσχηματικές έρευνες» (AP).

Πριν φτάσει εκεί η νέα πλειοψηφία, οι Ρεπουμπλικανοί ψηφίζουν ακόμη. Από τους δώδεκα τακτικούς νόμους πιστώσεων του οικονομικού έτους 2027, δηλαδή τα ετήσια νομοσχέδια που χρηματοδοτούν τις ομοσπονδιακές υπηρεσίες, κανένας δεν έχει γίνει νόμος (Holland & Knight). Η προσωρινή χρηματοδότηση λήγει στις 11 Δεκεμβρίου (CRS). Στη σύνοδο του Δεκεμβρίου, με τους Ρεπουμπλικανούς να ελέγχουν την πλειοψηφία, στα θέματα που συζητούν περιλαμβάνονται η χρηματοδότηση της κυβέρνησης και ένα ακόμη πακέτο δημοσιονομικής συμφιλίωσης που θα μπορούσε να περιλάβει κονδύλια για τον πόλεμο στο Ιράν (Politico). Ό,τι υπογραφεί εκεί θα ισχύει πριν ορκιστούν οι νικητές.

Η διπλή νίκη της 3ης Νοεμβρίου δίνει στους Δημοκρατικούς επιτροπές, κονδύλια και ατζέντα, αλλά όχι αμέσως. Για τους επόμενους δύο μήνες οι ηττημένοι γράφουν ακόμη τους νόμους, και η πρώτη ψηφοφορία του απερχόμενου Κογκρέσου μπορεί να αφορά τη χρηματοδότηση του πολέμου που καθόρισε την ήττα τους.