Διπλασιάστηκε η επιδότηση καυσίμου, αλλά οι αλιείς απεργούν

Η κυβέρνηση διπλασίασε στις 7 Οκτωβρίου την ενίσχυση των επαγγελματιών αλιέων για το πετρέλαιο. Τα χρήματα όμως αφορούν μόνο καύσιμα που αγοράστηκαν από τον Απρίλιο έως τον Αύγουστο (ΥΠΑΑΤ). Οι ψαράδες απεργούν για το κόστος της περιόδου που μόλις άρχισε, γι' αυτό τα σκάφη τους μένουν δεμένα. Στο Καπάνι, την κεντρική αγορά της Θεσσαλονίκης, οι πάγκοι με φρέσκια ελληνική ψαριά αδειάζουν (Voria).

Οι δύο πλευρές μετρούν σε διαφορετικό ημερολόγιο. Η πανελλαδική απεργία άρχισε την 1η Οκτωβρίου και οι αλιείς ζητούν ενίσχυση τουλάχιστον 50 λεπτών ανά λίτρο για την περίοδο που τρέχει (ΕΡΤ). Το αίτημά τους αφορά δηλαδή το πετρέλαιο που καίνε τώρα και όχι εκείνο του καλοκαιριού. Σε σύσκεψη στη Θεσσαλονίκη, ο Δημήτρης Τσιπούρας, πρόεδρος των παράκτιων αλιέων Νέας Κρήνης–Καλαμαριάς, και ο Αποστόλης Χούλης, γραμματέας της Πανελλήνιας Ένωσης Αλιέων Γρι-Γρι, ζήτησαν να τους δεχτεί ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης μέσα σε 24 ώρες (ΕΡΤ3). Δεν έχει επιβεβαιωθεί αν η συνάντηση έγινε.

Τι ακριβώς ανακοινώθηκε

Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Μαργαρίτης Σχοινάς ανακοίνωσε την αύξηση σε συνεννόηση με το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και τον υφυπουργό Θάνο Πετραλιά. Η ενίσχυση ανεβαίνει από 16 σε 32 λεπτά ανά λίτρο για τον Απρίλιο και τον Μάιο, και από 12 σε 24 λεπτά για τον Ιούνιο έως τον Αύγουστο (ΥΠΑΑΤ). Δίνεται μέσω του καθεστώτος de minimis, δηλαδή των μικρών κρατικών ενισχύσεων που οι ευρωπαϊκοί κανόνες επιτρέπουν χωρίς ξεχωριστή έγκριση από τις Βρυξέλλες. Σε ευρώ, ένα σκάφος που έκαψε 1.000 επιλέξιμα λίτρα τον Απρίλιο και τον Μάιο θα πάρει 320 ευρώ αντί για 160. Για τα ίδια λίτρα τους τρεις καλοκαιρινούς μήνες θα πάρει 240 ευρώ αντί για 120 (ΥΠΑΑΤ).

Το μέτρο έρχεται μία εβδομάδα αφότου η κυβέρνηση αύξησε την επιδότηση στο ντίζελ κίνησης (To Brief), αλλά λειτουργεί διαφορετικά. Επιστρέφει χρήματα για πετρέλαιο που έχει ήδη πληρωθεί και δεν προβλέπει έκπτωση στην αντλία. Για τον Οκτώβριο η ανακοίνωση δεν ορίζει ποσό. Λέει μόνο ότι εξετάζονται πρόσθετοι πόροι για τους επόμενους μήνες, με ανακοινώσεις μέσα στον Οκτώβριο (ΥΠΑΑΤ). Δεν εξηγεί γιατί η αύξηση σταματά στον Αύγουστο.

Δεν είναι γνωστό πόσο από το πραγματικό κόστος καλύπτει η ενίσχυση. Οι αλιείς λένε ότι πληρώνουν το αλιευτικό πετρέλαιο γύρω στο 1,30 με 1,40 ευρώ το λίτρο. Αναφέρουν επίσης 1.450 ευρώ τον τόνο στη Στερεά Ελλάδα έναντι 1.900 στα νησιά (emakedonia). Τα ποσά αυτά δεν συνοδεύονται από τιμολόγια. Ούτε υπάρχουν στοιχεία για το πόσο καύσιμο καίει κάθε κατηγορία σκάφους. Γι' αυτό δεν μπορεί να υπολογιστεί πόσο από τον λογαριασμό θα κάλυπτε το αίτημα των απεργών.

Οι ευρωπαϊκοί κανόνες επιτρέπουν στα κράτη μέλη να στηρίξουν την αλιεία και για το κόστος καυσίμου των τρεχόντων μηνών, μέσω ενός προσωρινού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων (Ευρωπαϊκή Επιτροπή). Η Γαλλία πήρε έγκριση στις 29 Σεπτεμβρίου για ενίσχυση 25 λεπτών ανά λίτρο σε αγορές καυσίμου έως και τον Οκτώβριο (Brussels Times). Το ελληνικό ποσό ανά λίτρο είναι κοντά στο γαλλικό, όμως σταματά τον Αύγουστο.

Στους πάγκους της ψαραγοράς

Στη Θεσσαλονίκη η απεργία φαίνεται στους πάγκους. Ο γαύρος, η σαρδέλα και η κουτσομούρα είναι ανάμεσα στα είδη που δύσκολα βρίσκει κανείς (TyposThes). Η ΕΡΤ3 βρήκε καταστήματα να καλύπτουν τη ζήτηση κυρίως με ψάρια ιχθυοκαλλιέργειας ή κατεψυγμένα, που δεν αντικαθιστούν πλήρως τη φρέσκια ψαριά (ΕΡΤ3). Το Voria αναφέρει ότι κάποιοι προσπάθησαν να φέρουν ψάρια από την Τουρκία στη Νέα Μηχανιώνα και ότι η απόπειρα εμποδίστηκε (Voria).

Για τις τιμές δεν υπάρχουν ακόμη συγκρίσιμα στοιχεία ανά είδος πριν και κατά τη διάρκεια της απεργίας. Μέχρι στιγμής τεκμηριώνεται ότι ο καταναλωτής βρίσκει λιγότερη φρέσκια ελληνική ψαριά σε συγκεκριμένες αγορές. Γενική αύξηση στις τιμές των φρέσκων ψαριών δεν έχει μετρηθεί.

Η ανακοίνωση αφήνει ανοιχτά δύο πρακτικά κενά. Δεν ορίζει ποσό για τον Οκτώβριο. Δεν ορίζει επίσης ημερομηνία πληρωμής, διαδικασία αίτησης ή συνολικό κονδύλι, ούτε καν για τα λίτρα του Απριλίου (ΥΠΑΑΤ). Όσο ο Σχοινάς δεν απαντά σε αυτά τα δύο, ο διπλασιασμός πληρώνει πετρέλαιο που οι αλιείς έχουν ήδη κάψει. Το κόστος για το οποίο έδεσαν τα σκάφη τους μένει ακάλυπτο.