ΔΝΤ: Παγκόσμια ανάπτυξη 3% – Η ανάκαμψη του 2027 κρέμεται από το Ορμούζ

Στις 8 Ιουλίου, το ΔΝΤ (το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ο διεθνής οργανισμός που παρακολουθεί την υγεία της παγκόσμιας οικονομίας) υποβάθμισε την πρόβλεψη για την παγκόσμια ανάπτυξη του 2026 στο 3,0%, με τον πληθωρισμό να ανεβαίνει στο 4,7% (IMF). Αυτό σημαίνει κάτι απλό: όταν οι τιμές τρέχουν γρηγορότερα από την παραγωγή, η ανάπτυξη στα χαρτιά δεν φέρνει φθηνότερη ζωή. Τα καύσιμα, το ρεύμα και τα τρόφιμα προχωρούν πιο γρήγορα από τους μισθούς.

Πίσω από τον έναν αριθμό κρύβονται όμως δύο εντελώς διαφορετικοί κόσμοι. Οι ΗΠΑ προβλέπονται στο 2,3% για το 2026, ενώ η Ευρωζώνη μόλις στο 0,9% (IMF). Η διαφορά δεν είναι θέμα τύχης. Είναι θέμα αντοχής απέναντι στο ίδιο χτύπημα.

Γιατί η Αμερική αντέχει και η Ευρώπη βυθίζεται

Το ίδιο ενεργειακό σοκ πέφτει πάνω σε δύο διαφορετικά σώματα. Οι ΗΠΑ έχουν δικό τους πετρέλαιο και, κυρίως, μια έκρηξη επενδύσεων σε τεχνητή νοημοσύνη, data centers και τεχνολογικό εξοπλισμό που απορροφά μέρος του πλήγματος. Το ΔΝΤ δεν λέει ότι η AI σώζει την οικονομία, λέει κάτι πιο συγκεκριμένο: η ζημιά από τον πόλεμο και την ενέργεια «μερικώς αντισταθμίζεται» από την άνθηση των τεχνολογικών επενδύσεων (AP).

Η Ευρώπη δεν έχει αυτό το μαξιλάρι. Εισάγει την ενέργειά της, έχει χαμηλότερη παραγωγικότητα και ασθενέστερη επενδυτική δυναμική. Γι' αυτό το ΔΝΤ βλέπει την Ιταλία στο 0,5% για το 2026 και τη Γαλλία στο 0,6%, με τη Γερμανία επίσης αναθεωρημένη προς τα κάτω (Euronews). Το μήνυμα του Ταμείου προς την ήπειρο δεν είναι «απολαμβάνετε ήδη το AI boom», αλλά «κάντε επειγόντως μεταρρυθμίσεις για ενεργειακή ασφάλεια και ετοιμότητα στην τεχνητή νοημοσύνη». Δηλαδή, η Ευρώπη κυνηγά ακόμα τις προϋποθέσεις που η Αμερική ήδη έχει.

Το «κρυφό» σημείο: η ανάκαμψη του 2027 πατά σε παραδοχή που καταρρέει

Εδώ βρίσκεται το πιο ανησυχητικό σημείο της έκθεσης. Το ΔΝΤ προβλέπει ανάκαμψη στο 3,4% το 2027 (Khaleej Times). Αυτό το rebound δεν έρχεται από το πουθενά: στηρίζεται στην παραδοχή ότι το ενεργειακό σοκ θα εξομαλυνθεί. Η Petya Koeva Brooks του Ταμείου εξήγησε ότι η ομαλοποίηση μετά τον πόλεμο θα ξεδιπλωθεί σταδιακά σε περίπου τρία τρίμηνα (Yahoo Finance).

Δημοσιογραφικά ρεπορτάζ αποδίδουν στο βασικό σενάριο του ΔΝΤ κάτι ακόμα πιο συγκεκριμένο: ότι τα Στενά του Ορμούζ (το θαλάσσιο πέρασμα απ' όπου διακινείται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου) θα αρχίσουν να ξανανοίγουν στα μέσα Ιουλίου, με την εμπορική κίνηση να επιστρέφει στην κανονικότητα έως τον Μάρτιο του 2027 (Indian Express).

Το πρόβλημα είναι ότι την ίδια μέρα που το ΔΝΤ ανακοίνωνε την πρόβλεψη, οι ΗΠΑ επανέλαβαν πλήγματα, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η εκεχειρία «τελείωσε», και νέες επιθέσεις σε εμπορικά πλοία έθεταν την ομαλοποίηση υπό αμφισβήτηση (LA Times). Οι New York Times προσθέτουν ότι οι επιθέσεις στα πλοία έθεσαν εν αμφιβόλω τη βιωσιμότητα της εκεχειρίας, ενώ η Ουάσιγκτον ανακάλεσε άδεια για ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου (NYT). Το ίδιο το Ταμείο, από τα μέσα Ιουνίου, χαρακτήριζε την εκεχειρία «θετική αλλά όχι οριστική λύση», τονίζοντας ότι όλα κρίνονται από τη διάρκεια και την ένταση του σοκ (IMF).

Το συμπέρασμα για την Ελλάδα είναι σαφές: ως μέλος της Ευρωζώνης, μοιράζεται ακριβώς το δυσμενές πλαίσιο που περιγράφει το ΔΝΤ, δηλαδή ακριβότερη ενέργεια, επίμονο πληθωρισμό και πιο σφιχτές χρηματοδοτικές συνθήκες. Δεν είναι τυχαίο ότι η ΕΚΤ αναγκάστηκε ήδη να αντιστρέψει πορεία και να ανεβάσει επιτόκια, ακριβώς λόγω αυτού του ενεργειακού πληθωρισμού (To Brief).

Η αισιοδοξία του 2027 δεν στηρίζεται σε οικονομικά δεδομένα, αλλά σε μια υπόθεση για την ειρήνη στον Περσικό Κόλπο. Και αυτή η υπόθεση, τη στιγμή που γράφτηκε η έκθεση, είχε ήδη αρχίσει να διαψεύδεται στη θάλασσα.