Το ΔΝΤ προβλέπει πληθωρισμό 4,2% φέτος στην Ελλάδα

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αφήνει την ελληνική ανάπτυξη του 2026 στο 1,8%, όπου ήταν και τον Απρίλιο. Ανεβάζει όμως τον αναμενόμενο πληθωρισμό από 3,5% σε 4,2% (Euro2day). Τα νοικοκυριά, δηλαδή, θα πληρώνουν αισθητά ακριβότερα απ' όσο υπολόγιζε το Ταμείο την άνοιξη.

Οι νέες Παγκόσμιες Οικονομικές Προοπτικές, η εξαμηνιαία έκθεση του Ταμείου, δημοσιεύθηκαν σήμερα (ΔΝΤ). Για το 2027 το μοτίβο επαναλαμβάνεται: η ανάπτυξη ανεβαίνει οριακά από 1,7% σε 1,8%, ο πληθωρισμός από 2,7% σε 3,6%, και η ανεργία προβλέπεται στο 8,0% φέτος και στο 7,6% του χρόνου (Dnews). Η Ελλάδα εξακολουθεί να τρέχει ταχύτερα από την ευρωζώνη, για την οποία το Ταμείο βλέπει ανάπτυξη 1,1% φέτος (Euronews).

Το Ταμείο χτίζει τις προβλέψεις του πάνω σε μέση τιμή πετρελαίου γύρω στα 96 δολάρια το βαρέλι φέτος και 87 το 2027 (παράρτημα ΔΝΤ). Βλέπει επίσης το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών, δηλαδή πόσο ξεπερνούν οι πληρωμές της χώρας προς το εξωτερικό τις εισπράξεις της, να ανεβαίνει από 5,7% του ΑΕΠ πέρσι σε περίπου 6,5% φέτος (Keep Talking Greece, Dnews). Το ακριβότερο πετρέλαιο είναι εύλογη εξήγηση και για τον υψηλότερο πληθωρισμό και για το μεγαλύτερο έλλειμμα, σε μια χώρα που εισάγει την ενέργειά της. Στο εμπόριο αγαθών πάντως δεν φαίνεται ακόμη: από τον Ιανουάριο έως τον Αύγουστο το έλλειμμα μειώθηκε 3,8%, επειδή οι εξαγωγές αυξάνονταν ταχύτερα από τις εισαγωγές (ΕΛΣΤΑΤ μέσω Libre).

Η σύγκριση με τον κρατικό προϋπολογισμό θέλει προσοχή, γιατί ο πληθωρισμός μετριέται με δύο δείκτες: τον εθνικό Δείκτη Τιμών Καταναλωτή και τον εναρμονισμένο, με τον οποίο η Eurostat συγκρίνει τις χώρες. Το προσχέδιο του 2027 δίνει για φέτος 3,8% στον πρώτο και 3,6% στον δεύτερο (υπουργείο Οικονομικών), η Τράπεζα της Ελλάδος 3,5% στον εναρμονισμένο (ΤτΕ). Δεν έχει επιβεβαιωθεί ποιον δείκτη χρησιμοποιεί το ΔΝΤ, άρα η ακριβής απόσταση δεν μετριέται. Όποιος κι αν είναι, το 4,2% ξεπερνά κάθε επίσημη ελληνική εκτίμηση, και έρχεται λίγες μέρες μετά την επιτάχυνση των τιμών τον Σεπτέμβριο (To Brief).

Η ανάπτυξη δεν φτάνει μόνη της στο πορτοφόλι

Το ΑΕΠ μετρά πόσα παράγει η οικονομία. Το τι μπορεί να αγοράσει ένα νοικοκυριό εξαρτάται από το εισόδημα που του μένει μετά από φόρους και επιδόματα, και από τις τιμές που πληρώνει. Στο πρώτο τρίμηνο του 2026 αυτά τα δύο χώρισαν καθαρά. Το ονομαστικό διαθέσιμο εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών μειώθηκε 2,5% από το προηγούμενο τρίμηνο, η κατανάλωσή τους αυξήθηκε 1,2% και το ποσοστό αποταμίευσης έπεσε 3,7 μονάδες (Eurostat).

Τα νοικοκυριά, με άλλα λόγια, συνέχισαν να ξοδεύουν και πλήρωσαν τα ψώνια τους από τις αποταμιεύσεις τους. Αυτή η κατανάλωση στηρίζει το ΑΕΠ, αλλά δεν μπορεί να κρατήσει για πάντα, και με πληθωρισμό 4,2% κάθε ευρώ εισοδήματος αγοράζει λιγότερα. Υπάρχει και αντίβαρο: το πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα είχε αυξηθεί το 2025, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ (ΕΡΤ).

Για το 2027, ο προϋπολογισμός προβλέπει αύξηση της μέσης αμοιβής ανά εργαζόμενο κατά 3,9%, με εθνικό πληθωρισμό 2,6% (υπουργείο Οικονομικών). Αυτό αφήνει πραγματικό κέρδος περίπου 1,3%. Αν οι τιμές κινηθούν όπως τις βλέπει το ΔΝΤ, το κέρδος πέφτει κοντά στο 0,3%, υπολογισμός που συνδυάζει δύο διαφορετικά σενάρια και αφορά μέσο όρο, όχι τον τυπικό μισθωτό.

Πού κρίνεται η απόσταση του 2027

Φέτος η απόσταση ΔΝΤ και κυβέρνησης είναι μικρή: 1,8% έναντι 2,0% του προσχεδίου. Ανοίγει το 2027, με 1,8% έναντι 2,3%. Το προσχέδιο το κατέθεσαν στις 5 Οκτωβρίου, πριν από την έκθεση του Ταμείου, ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης και ο υφυπουργός Θάνος Πετραλιάς, και δημόσια απάντησή τους στη νέα πρόβλεψη δεν έχει εντοπιστεί. Το 2,3% στηρίζεται κυρίως σε αύξηση των επενδύσεων κατά 7,9%. Και η αύξηση αυτή προβλέπεται για τη χρονιά μετά τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης, του ευρωπαϊκού μεταπανδημικού προγράμματος χρηματοδότησης (Δημοσιονομικό Συμβούλιο).

Τα πρόσφατα στοιχεία δείχνουν και προς τις δύο κατευθύνσεις. Το β΄ τρίμηνο το ΑΕΠ αυξήθηκε 1,9% σε ετήσια βάση και οι επενδύσεις 6,1%, από 12,1% το πρώτο τρίμηνο (Greece in Figures). Το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο, ο ανεξάρτητος θεσμός που ελέγχει τις κυβερνητικές προβλέψεις, έκρινε το 2,3% αποδεκτό ενδεχόμενο. Η δική του κεντρική εκτίμηση όμως είναι 2,0%, και εκεί καταλήγει και το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής (Businessvoice).

Τρεις θεσμοί εκτός κυβέρνησης βλέπουν ανάπτυξη 1,8% έως 2,0% το 2027. Το υπουργείο φτάνει στο 2,3% επειδή υποθέτει κάτι συγκεκριμένο: ότι οι επενδύσεις, που ήδη επιβραδύνονται, θα ξαναβρούν ρυθμό σχεδόν 8% ακριβώς τη χρονιά που χάνουν τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης (Δημοσιονομικό Συμβούλιο). Η μισή μονάδα που χωρίζει τις δύο προβλέψεις θα κριθεί σε αυτή την υπόθεση.