Δωρεάν κρατικό πιστοποιητικό γλωσσομάθειας στη Γ΄ Γυμνασίου

Μια οικογένεια με παιδί στη Γ΄ Γυμνασίου θα γλιτώσει από το σχολικό έτος 2026-2027 ένα συγκεκριμένο ποσό: το παράβολο του Κρατικού Πιστοποιητικού Γλωσσομάθειας, 60 ευρώ για τα επίπεδα Α1-Α2, 80 ευρώ για Β1-Β2 και 100 ευρώ για Γ1-Γ2 (ΥΠΑΙΘΑ). Τα ποσά αντιστοιχούν στα έξι επίπεδα γλωσσομάθειας, από το αρχικό Α1 ως το ανώτατο Γ2, που εξετάζονται σε τρεις διαβαθμισμένες εξετάσεις. Αυτό το εξέταστρο μηδενίζεται. Δεν μηδενίζεται όμως τίποτα από τα υπόλοιπα: το φροντιστήριο, τα βιβλία, τα ιδιαίτερα ή μια δεύτερη προσπάθεια αν η πρώτη δεν πετύχει. Εκεί κρίνεται το τι πραγματικά αλλάζει αυτό το μέτρο και τι απλώς ακούγεται σαν να αλλάζει.

Το δικαίωμα το θέσπισε ο Ν. 5291/2026 με τα άρθρα 99-100 (ΦΕΚ Α΄ 49, 30 Μαρτίου 2026) (e-nomothesia). Το παρουσίασε στη Βουλή η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, που φέρεται να υπογράφει και τη χρηματοδοτική πρόσκληση των 20,876 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη του συστήματος έως το 2030 (Alfavita, ΥΠΑΙΘΑ). Το κυβερνητικό αφήγημα το συνοψίζει σε μια φράση: «από τη διδασκαλία στο δημόσιο σχολείο στη δωρεάν κρατική πιστοποίηση».

Τι ακριβώς δικαιούται ο μαθητής

Το δικαίωμα είναι στενό και σαφές, κι εδώ χρειάζεται προσοχή για να μη διαβαστεί ως κάτι μεγαλύτερο απ' ό,τι είναι. Ο μαθητής μπορεί να εξεταστεί δωρεάν σε μία γλώσσα, σε μία εξεταστική περίοδο και μόνο στη γλώσσα που έχει διδαχθεί στο σχολείο του (Kodiko, Forin). Δεν πρόκειται για απεριόριστη δωρεάν πιστοποίηση ούτε για ελεύθερη επιλογή γλώσσας.

Οι διαθέσιμες γλώσσες είναι τέσσερις: αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά και ιταλικά (News247). Το σύνολο είναι στενότερο από το γενικό ΚΠΓ, που εξετάζει και ισπανικά. Η επιλογή είχε ήδη προκαλέσει αντιδράσεις. Το Τμήμα Ισπανικής Γλώσσας του ΕΚΠΑ διαμαρτυρήθηκε από το 2025 για τον αποκλεισμό της ισπανικής (ΕΚΠΑ). Η εξέταση θα γίνεται εξ ολοκλήρου σε υπολογιστή, με προσαρμοστικά τεστ (η δυσκολία των επόμενων ερωτημάτων προσαρμόζεται στην επίδοση), σε ειδικά Κέντρα Ηλεκτρονικών Εξετάσεων (ΥΠΑΙΘΑ).

Εδώ αρχίζουν τα κενά. Το υπουργείο δεν έχει ορίσει ακόμη ποιο επίπεδο της κλίμακας Α1 έως Γ2 θα αντιστοιχεί στη Γ΄ Γυμνασίου. Ρεαλιστικά, για τα αγγλικά ο στόχος κινείται γύρω στο A2/B1. Για τη β΄ ξένη γλώσσα, που ξεκινά μόλις στην Α΄ Γυμνασίου και έχει τρία χρόνια στο σχολείο (ΥΑ 137429/Γ2/2014), το ρεαλιστικό επίπεδο είναι χαμηλότερο. Αυτό όμως είναι εκτίμηση, όχι δέσμευση του υπουργείου.

Το τεστ της ισότητας

Το παράβολο είναι το εύκολο μέρος. Το δύσκολο είναι αν το «δωρεάν» θα φτάσει με ίσους όρους σε όλους. Η πιλοτική εφαρμογή στα τέλη του 2026 θα καλύψει «περιορισμένο αριθμό Διευθύνσεων Εκπαίδευσης», με γενίκευση το 2027 και πλήρη ανάπτυξη έως το 2030 (News247). Στην αρχή, δηλαδή, δεν θα υπάρχει καθολική γεωγραφική κάλυψη.

Τρία στοιχεία μένουν αναπάντητα και θα κρίνουν αν το μέτρο είναι πράγματι ίσο. Πρώτον, τα εξεταστικά κέντρα: αριθμός, χωροθέτηση, προδιαγραφές υπολογιστών και δικτύου δεν έχουν δημοσιοποιηθεί (ΥΠΑΙΘΑ, krinilive). Δεύτερον, οι απομακρυσμένες περιοχές: δεν υπάρχει κανόνας για μέγιστη απόσταση, μετακίνηση μαθητών ή ειδική πρόβλεψη για μικρά νησιά και ορεινές ζώνες. Τρίτον, η πρόσβαση ΑμεΑ: το υπουργείο μιλά για «προσβάσιμο» σύστημα, χωρίς όμως δημοσιευμένες συγκεκριμένες προσαρμογές, όπως πρόσθετος χρόνος ή υποστηρικτικές τεχνολογίες.

Η Ομοσπονδία Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών (ΟΙΕΛΕ) χαρακτήρισε θετική τη ρύθμιση, αλλά ζήτησε αναμόρφωση προγραμμάτων, περισσότερες ώρες ξενόγλωσσης διδασκαλίας και αναβάθμιση των εκπαιδευτικών (ΟΙΕΛΕ). Το σκεπτικό τους αγγίζει το πραγματικό διακύβευμα: το κράτος προσφέρει δωρεάν την εξέταση, όχι την προετοιμασία για να την περάσεις.

Γι' αυτό το μέτρο είναι, με ακρίβεια, μια επιδότηση του εξέταστρου: χρήσιμη, χειροπιαστή, αλλά περιορισμένη. Αν η οικογένεια που δεν έχει χρήματα για φροντιστήριο στέλνει το παιδί της να δώσει δωρεάν μια εξέταση για την οποία δεν έχει προετοιμαστεί όπως το παιδί που πληρώνει, τότε το κράτος θα έχει πιστοποιήσει την ανισότητα, όχι διορθώσει. Το αν αυτό θα συμβεί το ορίζουν οι υπουργικές αποφάσεις που δεν έχουν ακόμη υπογραφεί, όχι ο νόμος που ήδη ψηφίστηκε.