ΕΕ και Κίνα συνεννοούνται για λιγότερα κινεζικά υβριδικά αυτοκίνητα

Ο Ευρωπαίος επίτροπος Εμπορίου Μάρος Σέφτσοβιτς επέστρεψε από το Πεκίνο με μια πρόβλεψη. Σε τέσσερα χρόνια, είπε, οι κινεζικές εξαγωγές υβριδικών αυτοκινήτων προς την ΕΕ θα είναι κατά περισσότερο από 50% χαμηλότερες. Η σύγκριση όμως δεν γίνεται με τις σημερινές πωλήσεις, αλλά με όσες θα έφταναν αν δεν λαμβανόταν κανένα νέο μέτρο (Δηλώσεις Σέφτσοβιτς). Το κοινό κείμενο που ανακοίνωσαν οι δύο πλευρές στις 9 Οκτωβρίου δεν περιέχει ούτε αυτό το ποσοστό ούτε τον τρόπο που θα επιβληθεί (Κοινή δήλωση).

Μισό από ποιο νούμερο;

Το 50% δεν σημαίνει ότι οι σημερινές πωλήσεις θα πέσουν στο μισό. Αν η Επιτροπή υπολογίζει ότι χωρίς παρέμβαση οι κινεζικές αποστολές θα συνέχιζαν να ανεβαίνουν, το «μισό» μετριέται από εκείνη την υποθετική κορυφή. Έτσι, στο τέλος της τετραετίας οι πωλήσεις μπορεί να είναι πολύ κάτω από την προβολή και παρ' όλα αυτά να μην έχουν πέσει κάτω από τις σημερινές. Ο Σέφτσοβιτς μίλησε για «αρκετά εκατομμύρια» λιγότερα οχήματα. Δεν δημοσιοποίησε όμως τον αριθμό αναφοράς, τα ακριβή έτη ή τις παραδοχές του υπολογισμού (Δηλώσεις Σέφτσοβιτς). Όσο λείπουν αυτά, κανείς έξω από την Επιτροπή δεν μπορεί να ελέγξει το ποσοστό.

Η αγορά δείχνει γιατί οι Βρυξέλλες ασχολούνται τώρα με τα υβριδικά. Σύμφωνα με την ACEA, την ένωση των ευρωπαίων κατασκευαστών, οι κινεζικές μάρκες είχαν μερίδιο περίπου 2% το 2024. Το πρώτο εξάμηνο του 2026 είχαν φτάσει το 14% στα συμβατικά υβριδικά και το 25% στα plug-in υβριδικά, δηλαδή αυτά που φορτίζουν την μπαταρία τους και από την πρίζα. Η άνοδος έγινε σε λιγότερο από δύο χρόνια (ACEA). Τα στοιχεία μετρούν μάρκες σε όλη την Ευρώπη, όχι μόνο αυτοκίνητα κατασκευασμένα στην Κίνα.

Η προηγούμενη άμυνα της ΕΕ δεν κάλυπτε τα υβριδικά. Μετά από έρευνα για κρατικές επιδοτήσεις, οι Βρυξέλλες είχαν επιβάλει αντισταθμιστικούς δασμούς μόνο στα αμιγώς ηλεκτρικά αυτοκίνητα από την Κίνα. Πρόκειται για πρόσθετους δασμούς που εξουδετερώνουν το πλεονέκτημα της επιδότησης (Κανονισμός 2024/2754). Η νέα συνεννόηση επιχειρεί να καλύψει αυτό το κενό με διαπραγμάτευση αντί για δασμό.

Οι κερδισμένοι είναι οι ευρωπαίοι κατασκευαστές που πουλούν στις ίδιες κατηγορίες. Ο όμιλος Renault, για παράδειγμα, είχε το 29% της ευρωπαϊκής αγοράς συμβατικών υβριδικών το 2025 (ICCT). Αν προκύψει κόστος, θα το πληρώσουν αγοραστές και εισαγωγείς με στενότερη επιλογή. Επίδραση σε τιμές ή θέσεις εργασίας δεν μπορεί ακόμη να μετρηθεί, αφού το μέτρο δεν εφαρμόζεται.

Ένα κείμενο με κενά

Για τα υβριδικά, το παράρτημα της κοινής δήλωσης γράφει μία φράση: «συνεννόηση για το εμπόριο υβριδικών οχημάτων κατά τρόπο συμβατό με τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου». Δεν ορίζει ποσόστωση, ποσοστό 50%, τετραετία ή μηχανισμό ελέγχου (Κοινή δήλωση). Ο ίδιος ο Σέφτσοβιτς είπε ότι απομένουν οι τεχνικές διαδικασίες (Δηλώσεις Σέφτσοβιτς). Δεν είναι γνωστό ποια νομική πράξη θα εφαρμόσει τη συνεννόηση, ποια αρχή θα την ελέγχει και από πότε.

Στο ίδιο πακέτο μπήκαν οι σπάνιες γαίες, το πιο ευαίσθητο σημείο για την ευρωπαϊκή βιομηχανία. Κατά τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, το 2024 η Κίνα είχε περίπου το 91% της παγκόσμιας διύλισης σπάνιων γαιών για μαγνήτες. Είχε επίσης το 94% της παραγωγής συντηγμένων μόνιμων μαγνητών, που χρησιμοποιούνται και σε κινητήρες (IEA). Την ίδια ημέρα η Επιτροπή ενέταξε τις Σκουριές Χαλκιδικής στα νέα στρατηγικά έργα. Με αυτά τα έργα θέλει να εξασφαλίσει πρώτες ύλες για τη βιομηχανία της από πηγές μέσα στην Ευρώπη (To Brief).

Το σχετικό σημείο 12 του παραρτήματος έχει δύο σκέλη. Στο πρώτο, το Πεκίνο δηλώνει πρόθυμο να συνεχίσει να εξετάζει ταχύτερα τις άδειες εξαγωγής σπάνιων γαιών και μαγνητών προς την ΕΕ. Η εξέταση γίνεται μέσω ενός «πράσινου διαύλου» που ήδη λειτουργεί (Κοινή δήλωση). Στο δεύτερο, η ΕΕ και τα κράτη μέλη αναλαμβάνουν να διευκολύνουν επιλεγμένες κινεζικές αιτήσεις για είδη διπλής χρήσης, δηλαδή προϊόντα με πολιτικές και στρατιωτικές εφαρμογές. Το κείμενο δεν προβλέπει ποσότητες, προθεσμίες έγκρισης ή εγγυημένες παραδόσεις. Η αξία της ρύθμισης θα φανεί στους χρόνους έγκρισης και στα φορτία που θα φτάνουν στην Ευρώπη.

Η ελληνική σύνδεση είναι το ελαιόλαδο. Ο Σέφτσοβιτς το ανέφερε μαζί με τα ανταλλακτικά αυτοκινήτων και τα υποδήματα, στα προϊόντα για τα οποία συζητούνται χαμηλότεροι κινεζικοί δασμοί. Αποτίμησε τις σχετικές ευρωπαϊκές εξαγωγές σε σχεδόν 4 δισ. ευρώ και την εξοικονόμηση δασμών σε τουλάχιστον 225 εκατ. ευρώ, χωρίς να πει σε πόσο χρόνο (Δηλώσεις Σέφτσοβιτς). Μπορεί όμως η μείωση να αφορά τον δασμό μάλλον ευνοούμενου κράτους, δηλαδή τον δασμό που η Κίνα χρεώνει εξίσου σε όλα τα μέλη του ΠΟΕ. Τότε θα ωφεληθεί κάθε προμηθευτής, όχι μόνο η Ελλάδα (ΠΟΕ). Τα δημοσιευμένα στοιχεία δεν δείχνουν πόσο ελληνικό ελαιόλαδο φτάνει σήμερα στην Κίνα.

Το επόμενο βήμα είναι πολιτικό. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν θα θέσει τη συνεννόηση στους Ευρωπαίους ηγέτες, και η συζήτηση αναμένεται στη σύνοδο κορυφής της 15ης και 16ης Οκτωβρίου (Δηλώσεις Σέφτσοβιτς). Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο όμως δίνει μόνο πολιτικές κατευθύνσεις και δεν νομοθετεί (Άρθρο 15 της Συνθήκης ΕΕ). Η επόμενη συνάντηση ΕΕ και Κίνας έχει οριστεί για τον Μάρτιο του 2027 (Κοινή δήλωση). Μέχρι να γραφτεί ο κανόνας που θα μετρά τα αυτοκίνητα στα τελωνεία, το «άνω του 50%» είναι εκτίμηση ενός επιτρόπου, όχι όρος της συμφωνίας.