Οι εφοριακοί σταματούν τους επιτόπιους ελέγχους για δέκα μέρες

Από τις 17 έως τις 26 Αυγούστου, στην πιο πυκνή εβδομάδα της τουριστικής σεζόν, οι ΔΟΥ θα ανοίγουν κανονικά, οι υπάλληλοι θα προσέρχονται στη δουλειά τους, αλλά τα κλιμάκια της εφορίας δεν θα βγαίνουν στην αγορά. Η ΠΟΕ-ΔΟΥ, η ομοσπονδία των εφοριακών, ανακοίνωσε στις 13 Αυγούστου μια στοχευμένη απεργία-αποχή: όχι γενικό κλείσιμο των υπηρεσιών, αλλά αποχή από δύο συγκεκριμένα καθήκοντα, τη συμμετοχή σε προληπτικούς ελέγχους και την οδήγηση υπηρεσιακών οχημάτων (Dnews).

Η διάκριση δεν είναι λεπτομέρεια, είναι όλη η ιστορία. «Προληπτικός έλεγχος» σημαίνει ο αιφνιδιαστικός, επιτόπιος έλεγχος: ελεγκτές που φτάνουν στο beach bar, στο εστιατόριο, στο κατάλυμα ή στην ενοικίαση σκαφών για να δουν επί τόπου αν κόβονται αποδείξεις και αν αποδίδεται ο ΦΠΑ. Αυτό ακριβώς παγώνει. Οι υπηρεσίες γραφείου, οι δηλώσεις, οι διασταυρώσεις και οι εκ των υστέρων έλεγχοι συνεχίζονται (News247). Γι' αυτό και η αποχή από την οδήγηση δεν είναι δευτερεύον αίτημα: αφού ο έλεγχος γίνεται στο πεδίο, χωρίς οδηγό και όχημα το συνεργείο απλώς δεν βγαίνει στον δρόμο (Protothema).

Τι διακυβεύεται σε μία εβδομάδα

Πόσο βαρύ είναι αυτό το δεκαήμερο; Το δείχνει μια πρόσφατη εβδομάδα δεδομένων. Από τις 20 έως τις 26 Ιουλίου, η ΑΑΔΕ πραγματοποίησε 2.252 ελέγχους και βρήκε παραβάσεις σε 732 επιχειρήσεις, με πρόστιμα άνω του 1 εκατ. ευρώ και 8 «λουκέτα» 48 ωρών (Fortune Greece · The Press Project). Σε τάξη μεγέθους, αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 322 ελέγχους την ημέρα.

Το ποσοστό παραβατικότητας εκείνης της εβδομάδας ήταν 37,42%. Ο αριθμός μετράει το ποσοστό των ελεγχθεισών επιχειρήσεων που «έπεσαν», όχι το ποσοστό όλης της αγοράς. Οι έλεγχοι επιλέγονται στοχευμένα με βάση ανάλυση κινδύνου, άρα είναι δείκτης ευστοχίας, όχι τυχαίο δείγμα.

Ο θερινός σχεδιασμός της ΑΑΔΕ μιλούσε για τουλάχιστον 4.000 στοχευμένους επιτόπιους ελέγχους μέσα στο καλοκαίρι σε τουριστικές περιοχές (ERTNews, Enikos). Σε ετήσια βάση, το σχέδιο προβλέπει 25.400 μερικούς επιτόπιους ελέγχους πρόληψης, με έμφαση σε εστίαση, καταλύματα και εποχικές δραστηριότητες (Newsit, BusinessNews). Η κινητοποίηση, με άλλα λόγια, πέφτει πάνω στο πιο συμπυκνωμένο κομμάτι της σεζόν.

Τι ζητούν οι εφοριακοί

Πέντε είναι τα αιτήματα: ουσιαστική αμοιβή για την υπερωριακή και εκτός έδρας εργασία, λύση για τα υπηρεσιακά οχήματα και ασφαλείς μετακινήσεις, μέτρα υγείας και ασφάλειας στο πεδίο, αντιμετώπιση της υποστελέχωσης και της εντατικοποίησης, και καταβολή ή ενίσχυση του ελεγκτικού επιδόματος (Taxheaven · Dimokratia). Η ομοσπονδία μιλά για «άμεσους και καθημερινούς κινδύνους» κατά τους προληπτικούς ελέγχους. Συγκεκριμένα ποσά σε ευρώ δεν έχουν δημοσιοποιηθεί.

Εδώ ακούγεται συχνά το κυβερνητικό επιχείρημα ότι η ψηφιακή στόχευση, ο αλγόριθμος και τα δεδομένα της ΑΑΔΕ μπορούν να καλύψουν το κενό. Η διεθνής εμπειρία δεν το στηρίζει. Ο ΟΟΣΑ περιγράφει την τεχνητή νοημοσύνη στη φορολογική διοίκηση ως εργαλείο που βελτιώνει το «πού να κοιτάξεις», όχι το «ποιος θα πάει, θα ελέγξει ταμείο και θα συλλέξει αποδεικτικά» (OECD). Ο αλγόριθμος διαλέγει τον στόχο· τον έλεγχο τον κάνει άνθρωπος που φτάνει στο σημείο.

Ποιος κερδίζει και ποιος χάνει από ένα τέτοιο δεκαήμερο; Η επίπτωση είναι υπαρκτή αλλά ασύμμετρη, όχι δημοσιονομική ανατροπή. Τα καθαρά έσοδα του πρώτου εξαμήνου ήταν ήδη 1,079 δισ. ευρώ πάνω από τον στόχο (ΥΠΟΙΚ), οπότε δεν κινδυνεύει ο προϋπολογισμός. Κινδυνεύει ο θεμιτός ανταγωνισμός: για δέκα μέρες, η επιχείρηση που «παίζει» με τα μετρητά αποκτά προσωρινά μικρότερο ρίσκο από τη διπλανή που κόβει κανονικά αποδείξεις (Reporter).

Η ΑΑΔΕ είχε προβάλει δημόσια τον θερινό ελεγκτικό της σχεδιασμό πριν την κινητοποίηση (ΑΑΔΕ). Πώς θα καλύψει το δεκαήμερο 17-26 Αυγούστου, με πόσα εναλλακτικά συνεργεία και ποιες μετακινήσεις, δεν το έχει πει δημόσια κανείς μέχρι τώρα. Και αυτή η σιωπή είναι, προς το παρόν, η μόνη επίσημη απάντηση.