Εκρήξεις στην Αντίς Αμπέμπα μετά την απαγόρευση drones

Τη νύχτα προς την 1η Οκτωβρίου, κάτοικοι της Αντίς Αμπέμπα, πρωτεύουσας της Αιθιοπίας, άκουσαν ισχυρές εκρήξεις σε διαφορετικές συνοικίες. Λίγες ώρες νωρίτερα, η υπηρεσία πληροφοριών είχε απαγορεύσει επ' αόριστον τις πτήσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) πάνω από την πόλη. Μια ανώνυμη πηγή αποδίδει τις εκρήξεις σε επίθεση νέας συμμαχίας ένοπλων οργανώσεων που θέλει να ανατρέψει την κυβέρνηση. Αν ο ισχυρισμός ευσταθεί, η σύγκρουση που διεξάγεται στον βορρά της χώρας έφτασε σε κεντρικές εγκαταστάσεις της πρωτεύουσας.

Η πρώτη μαρτυρία έχει ώρα. Κάτοικοι στις συνοικίες Γκοτέρα και Μπετέλ περιέγραψαν στο BBC Amharic δυνατό κρότο γύρω στις 00:20. Διπλωμάτες μίλησαν στο Bloomberg για δύο σημεία, κοντά στην περιοχή 4 Kilo και στο αρχηγείο των ενόπλων δυνάμεων. Πηγή της ίδιας της υπηρεσίας πληροφοριών μέτρησε στο AP τρεις εκρήξεις, σε διαφορετικά σημεία.

Η απαγόρευση είχε προηγηθεί κατά λίγες ώρες. Την ανακοίνωσε στις 30 Σεπτεμβρίου η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών και Ασφάλειας (NISS) για την Αντίς Αμπέμπα και τα περίχωρά της, επικαλούμενη λόγους ασφαλείας, χωρίς να δημοσιοποιήσει το κείμενο ή τα όρια του μέτρου (Reuters μέσω Channel Africa). Τρεις ημέρες νωρίτερα, η ACLED, οργάνωση που καταγράφει ένοπλες συγκρούσεις, είχε σημειώσει ύποπτο πλήγμα με drone στο Μπισόφτου, πόλη περίπου 56 χλμ. από την πρωτεύουσα, όπου οι ενδείξεις κρίθηκαν ισχυρότερες (ACLED, Critical Threats).

Το φόντο είναι το Τιγκράι, η βόρεια περιφέρεια της χώρας. Ο πόλεμος του 2020-2022 ανάμεσα στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση και το Λαϊκό Απελευθερωτικό Μέτωπο του Τιγκράι (TPLF) σταμάτησε με τη συμφωνία της Πρετόριας, στις 2 Νοεμβρίου 2022, αλλά ο αφοπλισμός και τα αμφισβητούμενα εδάφη έμειναν άλυτα (κείμενο συμφωνίας). Στις 23 Σεπτεμβρίου οι δυνάμεις του Τιγκράι κατέλαβαν τα αεροδρόμια της Μεκέλε, της Αξούμ και της Σιρέ (ACLED), και ο ομοσπονδιακός στρατός αντεπιτέθηκε από τον νότο (To Brief). Νοσοκομειακές πηγές μέτρησαν στο BBC τουλάχιστον 52 νεκρούς αμάχους γύρω από την πόλη Αλαμάτα (Capital FM/BBC).

Μέσα σε αυτόν τον πόλεμο γεννήθηκε η συμμαχία. Στις 20 Σεπτεμβρίου ο Ζεμενέ Κασίε, διοικητής της Fano (αμχαρικής πολιτοφυλακής), διάβασε στην τηλεόραση του Τιγκράι την ιδρυτική δήλωση επτά ένοπλων οργανώσεων, ανάμεσά τους το TPLF και ο Απελευθερωτικός Στρατός Ορόμο, με στόχο την απομάκρυνση του πρωθυπουργού Άμπιι Άχμεντ (Reuters, αναδημοσίευση). Στο πεδίο, η συνεργασία είναι ορατή στον βορρά: ο αντιπρόεδρος του TPLF Αμανουέλ Ασεφά είπε στις 24 Σεπτεμβρίου ότι μαχητές του πολεμούν μαζί με τοπικές ομάδες στις περιφέρειες Αφάρ και Αμχάρα (Al Jazeera/AFP).

Για την πρωτεύουσα, ο ισχυρισμός ήρθε από μία πηγή συνδεδεμένη με τη συμμαχία, χωρίς όνομα. Η πηγή είπε στο Reuters ότι drones της συμμαχίας έπληξαν σημεία της πόλης, μεταξύ τους το στρατιωτικό αρχηγείο· το πρακτορείο δεν μπόρεσε να τον επαληθεύσει, και μάρτυρες δεν είδαν ορατές ζημιές κοντά στη βάση (Al Jazeera). Το AP αφήνει ανοιχτό και το ενδεχόμενο στρατιωτικής άσκησης. Ούτε ο Κασίε ούτε ο Ασεφά έχουν συνδέσει το όνομά τους με τις εκρήξεις. Αυτό που θα έκρινε την υπόθεση είναι συγκεκριμένο: γεωεντοπισμένες εικόνες ζημιών, συντρίμμια που ταυτοποιούν το όπλο, ανεξάρτητα στοιχεία για τραυματίες.

Η κοινή πολιτική δήλωση και τα κοινά μέτωπα στον βορρά δεν κάνουν κοινό επιτελείο που διατάζει πλήγματα στην πρωτεύουσα. Η μόνη δημοσιοποιημένη σύνδεση της συμμαχίας με τη νύχτα της Αντίς Αμπέμπα παραμένει ο ανώνυμος ισχυρισμός στο Reuters (The Citizen). Τα στέρεα στοιχεία της νύχτας λένε κάτι άλλο, εξίσου σημαντικό: η κυβέρνηση έκλεισε τον ουρανό της πρωτεύουσας πριν ακουστεί ο πρώτος κρότος. Ότι φοβάται για την Αντίς Αμπέμπα το δείχνει το δικό της μέτρο· ότι η συμμαχία χτύπησε εκεί, το λέει ως τώρα μόνο μια φωνή χωρίς όνομα.