Επιτροπή Ευρωκοινοβουλίου ψήφισε χαλάρωση του κανόνα εκπομπών αυτοκινήτων

Η επιτροπή Περιβάλλοντος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε θέση που χαλαρώνει τον στόχο εκπομπών των νέων αυτοκινήτων για το 2035, με 48 ψήφους υπέρ, 30 κατά και 2 αποχές (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ANSA). Η θέση αυτή προτείνει μείωση 87,5% στις εκπομπές CO₂ των νέων αυτοκινήτων σε σύγκριση με το 2021, έναντι 100% που ισχύει σήμερα και 90% που εισηγήθηκε η Κομισιόν (Euronews). Η ψήφος δεν αλλάζει ακόμη τον κανόνα, όμως το ποσοστό που ψηφίστηκε γίνεται η βάση της διαπραγμάτευσης.

Ο σημερινός κανόνας, που ορίστηκε με τον κανονισμό του 2023, απαιτεί από το 2035 μηδενικές μέσες εκπομπές για τον στόλο των νέων οχημάτων κάθε κατασκευαστή (eur-lex). Δεν αποσύρει όσα αυτοκίνητα ήδη κυκλοφορούν ούτε απαγορεύει την πώληση μεταχειρισμένων. Το 90% της Κομισιόν άφηνε ακάλυπτο το 10% των εκπομπών του 2021· στην πρόταση του 87,5% το ακάλυπτο τμήμα φτάνει το 12,5%. Έως 7,5 ποσοστιαίες μονάδες μπορούν να καλυφθούν με πιστώσεις για χάλυβα χαμηλών εκπομπών παραγόμενο στην ΕΕ, οπότε η λογιστική μείωση φτάνει στο 95% και μένει 5% χωρίς υποχρέωση αντιστάθμισης (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Il Sole 24 Ore).

Ο συμβιβασμός διαμορφώθηκε από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, τους Σοσιαλιστές και το Renew (Eunews). Ο στόχος για τα νέα φορτηγάκια κατεβαίνει σε 80% έως το 2035, αντί 100% σήμερα (ENVI). Μικρά ηλεκτρικά μήκους έως 4,2 μέτρων ευρωπαϊκής κατασκευής θα μετρούν στον λογιστικό μέσο όρο του κατασκευαστή ως 1,4 αυτοκίνητα (ENVI). Πρόκειται για λογιστικά κίνητρα προς τους κατασκευαστές, όχι για πληρωμές προς αγοραστές.

Η υπεράσπιση της χαλάρωσης χτίζεται πάνω στο κόστος και στον διεθνή ανταγωνισμό. Ο εισηγητής Μασιμιλιάνο Σαλίνι μίλησε για προστασία θέσεων εργασίας και «τεχνολογική ελευθερία» για τους κινητήρες εσωτερικής καύσης (Eunews). Η ένωση κατασκευαστών ACEA ζητά ευελιξία, επικαλούμενη αργές υποδομές φόρτισης και υψηλό κόστος (ACEA). Τα στοιχεία της αγοράς δίνουν βάση στην πίεση: τα αμιγώς ηλεκτρικά ήταν μόλις το 22% των νέων ταξινομήσεων στην ΕΕ το πρώτο εξάμηνο του 2026 (ICCT). Η ψηφοφορία έρχεται τρεις εβδομάδες μετά τη συμφωνία Γαλλίας και Γερμανίας για χαλάρωση του ίδιου στόχου (To Brief).

Η άλλη πλευρά βλέπει κόστος σε εκπομπές και επενδύσεις. Ο Πράσινος ευρωβουλευτής Μίχαελ Μπλος προειδοποίησε ότι η αναθεώρηση αυξάνει την αβεβαιότητα για όσους επενδύουν σε εργοστάσια ηλεκτρικών και μπαταριών (Euronews). Το ICCT εκτιμά ότι ακόμη και το 90% της Κομισιόν θα προσθέσει περίπου 1 δισεκατομμύριο τόνους CO₂ από τα αυτοκίνητα το 2028 έως το 2050 σε σχέση με το ισχύον πλαίσιο, και ότι μια πενταετής καθυστέρηση των προτύπων αφήνει έως 185.000 λιγότερες θέσεις εργασίας στην ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία έως το 2035 (ICCT). Και τα δύο είναι προβολές της πρότασης του 90%, όχι μέτρηση του 87,5%.

Για έναν αγοραστή στην Ελλάδα δεν αλλάζει τίποτα άμεσα: η ψήφος δεν τροποποιεί ούτε το τι πωλείται σήμερα ούτε την εθνική επιδότηση «Κινούμαι Ηλεκτρικά», που αποτελεί χωριστή απόφαση (amaxologio). Η ελληνική αγορά δείχνει τη δυσκολία: τα αμιγώς ηλεκτρικά ήταν το 7,1% των νέων ταξινομήσεων το εννεάμηνο Ιανουαρίου έως Σεπτεμβρίου 2026, από 5,5% την αντίστοιχη περίοδο του 2025, δηλαδή περίπου το ένα τρίτο του ευρωπαϊκού μεριδίου του 22% (Car & Driver).

Επόμενο βήμα είναι η ψηφοφορία στην ολομέλεια τον Δεκέμβριο για τη διαπραγματευτική εντολή, και στη συνέχεια η διαπραγμάτευση με το Συμβούλιο, το οποίο δεν έχει ακόμη διαμορφώσει τη θέση του (BusinessDay, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο). Αυτό που άλλαξε χθες, πάντως, είναι η κατεύθυνση: ο στόχος του 2035 έπαψε να είναι 100%, και η αφετηρία της διαπραγμάτευσης γίνεται το 87,5%, χαμηλότερα κι από την πρόταση της Κομισιόν.