Επτά στους δέκα εμπόρους της Αθήνας είδαν χειρότερο τζίρο

Ο Εμπορικός Σύλλογος Αθηνών (ΕΣΑ), ο φορέας που εκπροσωπεί τα καταστήματα της πρωτεύουσας, παρουσίασε στις 24 Αυγούστου έρευνα σε 409 μικρομεσαίες επιχειρήσεις: το 71,3% δήλωσε χαμηλότερο τζίρο από πέρυσι στη φετινή εκπτωτική σεζόν (Capital, Real). Ο αριθμός δεν σημαίνει ότι ο τζίρος έπεσε κατά 71,3%· σημαίνει ότι επτά στους δέκα εμπόρους του δείγματος πέρασαν χειρότερη σεζόν από πέρυσι. Δεν είναι μέτρηση όλης της αγοράς, είναι η εμπειρία των μικρών της Αθήνας, και είναι σκούρα.

Το επίσημο νούμερο λέει όμως άλλα. Για το τρίμηνο Απριλίου-Ιουνίου, η ΕΛΣΤΑΤ κατέγραψε ότι ο συνολικός τζίρος του λιανεμπορίου ανέβηκε 2,8% ονομαστικά σε σχέση με πέρυσι, ενώ για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις η άνοδος περιορίστηκε στο 2% (ΟΤ, Euro2day). Πώς γίνεται οι περισσότεροι έμποροι να δηλώνουν πτώση, ενώ το άθροισμα ανεβαίνει;

Δύο νούμερα, δύο διαφορετικές ερωτήσεις

Καταρχάς, οι δύο μετρήσεις δεν ρωτούν το ίδιο πράγμα. Η ΕΛΣΤΑΤ μετρά πόσα ευρώ πέρασαν από τα ταμεία όλου του κλάδου· ο ΕΣΑ, τι ποσοστό μαγαζιών ένιωσε χειρότερα. Ένα άθροισμα ευρώ μπορεί να αυξάνεται ακόμη κι όταν τα περισσότερα ταμεία εισπράττουν λιγότερα, αρκεί λίγοι μεγάλοι παίκτες να τραβούν περισσότερες πωλήσεις. Μετρούν, άλλωστε, και διαφορετικό χρόνο: η ΕΛΣΤΑΤ το τρίμηνο πριν από τις εκπτώσεις, ο ΕΣΑ την εμπειρία του Ιουλίου και του Αυγούστου.

Υπάρχει και δεύτερος λόγος, οι τιμές. Ο τζίρος σε ευρώ μπορεί να ανεβαίνει επειδή τα προϊόντα ακρίβυναν, όχι επειδή πουλήθηκαν περισσότερα κομμάτια. Τον Μάιο, ο δείκτης τζίρου στο λιανεμπόριο εκτινάχθηκε 10,1%, αλλά ο δείκτης όγκου, τα τεμάχια που όντως πουλήθηκαν, ανέβηκε 6,8% (Reporter, Epixeiro). Οι τρεις περίπου μονάδες διαφοράς δεν είναι πωλήσεις, είναι ακρίβεια.

Και ο πελάτης μετράει πριν βγάλει το πορτοφόλι. Πόρισμα του ΚΕΠΕ που φιλοξενεί το Υπουργείο Εργασίας έδειξε ότι στο πρώτο εξάμηνο του 2025 ονομαστικές αυξήσεις μισθών 3,8% και 3,2% μεταφράστηκαν σε πραγματικές μειώσεις -0,5% και -1,1%, ενώ το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών στο α΄ τρίμηνο του 2025 υποχώρησε 3,3% (ΚΕΠΕ).

Ο εθνικός δείκτης τιμών, πιο κοντά στο καλάθι του νοικοκυριού, ανέβαινε ακόμη 3,4% τον Ιούλιο (CNN Greece, iefimerida). Η επιβράδυνση του ρυθμού δεν φέρνει τις τιμές πίσω· γι' αυτό οι εκπτώσεις λειτουργούν πια σαν φίλτρο, ο κόσμος δεν λείπει, αγοράζει επιλεκτικά.

Γιατί οι μικροί ζητούν αλλαγή κανόνων

Αυτό εξηγεί το αίτημα των εμπόρων. Το 98% του δείγματος ζητά αλλαγή του πλαισίου προσφορών και εκπτώσεων, και το 93,4% θεωρεί ότι οι συνεχείς προσφορές όλο τον χρόνο ευνοούν μεγάλες αλυσίδες, πολυεθνικές και ηλεκτρονικές πλατφόρμες (ΕΡΤ, Capital). Η μόνιμη εκπτωσιολογία έχει σβήσει το νόημα των επίσημων εκπτώσεων· ένα μικρό κατάστημα δεν μπορεί να τρέχει καμπάνιες τιμών δώδεκα μήνες τον χρόνο.

Την ίδια κατανομή δείχνει και η 26η ετήσια έκθεση της ΕΣΕΕ, της συνομοσπονδίας των εμπόρων: τρεις στις τέσσερις εμπορικές επιχειρήσεις δεν είχαν αύξηση τζίρου, και μέσα στις ίδιες τις μικρομεσαίες οι μεγαλύτερες ανέβηκαν, ενώ οι μικρότερες, αυτές με απλογραφικά βιβλία, έχασαν περίπου 3,6% (Epimetol). Και ένα μέρος του τζίρου φεύγει ψηφιακά: οι online πωλήσεις των επιχειρήσεων έφτασαν το 9,5% του συνολικού (Liberal).

Το ιστορικό πολυκατάστημα Notos, στη γωνία Σταδίου και Αιόλου, κατεβάζει ρολά στις 31 Αυγούστου μετά από 25 χρόνια, επειδή οι ιδιοκτήτες του κτηρίου δεν ανανέωσαν τη μίσθωση (To Brief), την ίδια ώρα που στην Ερμού τα καλύτερα ενοίκια αγγίζουν τα 315 ευρώ το τετραγωνικό (Powergame, iefimerida).

Ο συνολικός τζίρος μπορεί να ανεβαίνει την ίδια στιγμή που τα περισσότερα μικρά ταμεία εισπράττουν λιγότερα. Το ερώτημα που στέλνει η έρευνα του ΕΣΑ στο Υπουργείο Ανάπτυξης είναι ποιος πούλησε τα ρούχα φέτος.