Φούρνοι «Χωριάτικο»: σύλληψη ιδιοκτήτη, έλεγχος σε εκατοντάδες εταιρείες

Η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος (ΔΑΟΕ, η υπηρεσία της ΕΛ.ΑΣ. για μεγάλα οργανωμένα κυκλώματα) συνέλαβε την Κυριακή τον Άγγελο Γιαννακόπουλο, ιδιοκτήτη της αλυσίδας φούρνων «Χωριάτικο», και έναν λογιστή (Business Daily). Σύμφωνα με αστυνομικές πηγές, η έρευνα απλώνεται σε εταιρείες πέρα από τους φούρνους και σε πιθανές οφειλές ασφαλιστικών εισφορών. Ούτε ο αριθμός των ελεγχόμενων εταιρειών ούτε τα εκατομμύρια της φερόμενης ζημίας έχουν ακόμη επίσημο ορισμό.

Πίσω από την ταμπέλα

Για τον περαστικό, το «Χωριάτικο» είναι μια ταμπέλα στη γειτονιά, με ψωμί και τυρόπιτες. Νομικά όμως ένα κοινό εμπορικό σήμα δεν σημαίνει έναν εργοδότη ή μία εταιρεία: κάθε κατάστημα μπορεί να ανήκει σε διαφορετικό νομικό πρόσωπο. Ρεπορτάζ αναφέρουν σχέσεις με τα «Αττικά Αρτοποιεία» και εξετάζουν πιθανή σύνδεση με το Bread Factory (Newsit). Ο αστυνομικός έλεγχος σε κατάστημα του Bread Factory στο Μοσχάτο δεν αποδεικνύει ωστόσο ότι η εταιρεία συμμετέχει στην υπόθεση (Cibum).

Η επιχείρηση ξεκίνησε τα ξημερώματα της 25ης Οκτωβρίου, και ο αριθμός των συλλήψεων ανέβαινε από δημοσίευμα σε δημοσίευμα, από περίπου 50 σε 55 ή 56 (News 24/7, Αθήνα 9.84). Επίσημος τελικός απολογισμός και κατηγορητήριο δεν έχουν δημοσιοποιηθεί.

Το αρχικό αντικείμενο, κατά τις αστυνομικές πηγές που επικαλείται η HuffPost, ήταν πιθανή απάτη σε βάρος του ΕΦΚΑ (του ενιαίου ασφαλιστικού φορέα) μέσω εταιρειών με παρένθετους ιδιοκτήτες, δηλαδή ανθρώπους που υπογράφουν ως ιδιοκτήτες χωρίς να είναι. Στην εικόνα μπαίνουν και ο φόρος εισοδήματος και οι εισφορές. Άλλες δραστηριότητες, όπως μαστροπεία, παρουσιάζονται ως αντικείμενο ευρύτερης έρευνας, χωρίς δημόσιο τεκμήριο ότι περιλαμβάνονται σε δίωξη (Newsbomb).

Η παλιά εταιρεία κρατά το χρέος

Το σενάριο που, κατά δημοσιεύματα, εξετάζουν οι αρχές είναι η χρήση νέων ΑΦΜ ενώ παλαιότερες επιχειρήσεις άφηναν χρέη (Alfavita). Ένα απλό παράδειγμα δείχνει τι θα σήμαινε αυτό. Ένας φούρνος λειτουργεί μέσω της εταιρείας Α, που για δύο χρόνια δεν αποδίδει εισφορές και φόρους. Κάποια στιγμή, το ίδιο κατάστημα, με τους ίδιους φούρνους και πιθανότατα το ίδιο προσωπικό, περνά στην εταιρεία Β, με νέο ΑΦΜ και άλλον «ιδιοκτήτη» στα χαρτιά. Το χρέος μένει στην Α, που δεν έχει πια περιουσία, και το Δημόσιο κυνηγά ένα άδειο κέλυφος.

Αυτό το παράδειγμα είναι όμως υπόθεση εργασίας, όχι εύρημα. Δεν έχει δημοσιοποιηθεί κανένα συγκεκριμένο ζεύγος παλιάς και νέας εταιρείας με κοινό κατάστημα, ημερομηνία μεταφοράς και οφειλή προς ΑΑΔΕ ή ΕΦΚΑ. Και η αλλαγή επωνυμίας ενός καταστήματος δεν αποδεικνύει από μόνη της δόλια διαδοχή, γιατί μια πραγματική αναδιάρθρωση είναι πάντα εναλλακτική εξήγηση. Σχήματα με εκατοντάδες εταιρείες δεν είναι άγνωστα στις αρχές: τον Σεπτέμβριο η Αρχή για το Ξέπλυμα διαβίβασε στη Δικαιοσύνη πόρισμα για δίκτυο 152 εταιρειών και παράνομες επιστροφές φόρων (To Brief).

Τρεις αριθμοί χωρίς ορισμό

Πόσες είναι οι εταιρείες; Τα ρεπορτάζ δίνουν από 150 (Newmoney) έως 500 (Εφημερίδα των Συντακτών) ή και 520. Κανείς δεν έχει εξηγήσει αν μετρώνται νομικά πρόσωπα, καταστήματα ή όλο το ιστορικό των ελέγχων.

Τι μετρούν τα 100 εκατ. ευρώ; Το News 24/7 τα παρουσιάζει ως ζημία του Δημοσίου, το ΕΡΤnews μιλά για «κέρδη», ενώ το CNN Greece γράφει 70 εκατ. Η διαφορά έχει ουσία. Ένα ευρώ εισφοράς που δεν πληρώθηκε είναι ένα ευρώ που λείπει από τον ΕΦΚΑ, αλλά μπορεί να κάλυψε ζημιές, να πλήρωσε τον αχυράνθρωπο ή να κατέληξε σε κάποια τσέπη. Ποιος το εισέπραξε είναι ακριβώς αυτό που πρέπει να αποδειχθεί. Δεν υπάρχει επίσης ανάλυση που να χωρίζει φόρους, ΦΠΑ, εισφορές, πρόστιμα και προσαυξήσεις, οι οποίες μπορούν να φουσκώσουν ένα ποσό χωρίς να αλλάζουν το πραγματικό όφελος κανενός.

Πότε ξεκίνησε η έρευνα; Ο ΣΚΑΪ γράφει Ιανουάριο του 2025, μετά από καταγγελία, με αίτημα άρσης απορρήτου για 12 πρόσωπα. Η HuffPost την τοποθετεί έναν χρόνο αργότερα.

Αν αποδειχθούν οι καταγγελίες, τον λογαριασμό τον πληρώνουν άμεσα τα δημόσια έσοδα και ο ασφαλιστικός φορέας. Για τους εργαζόμενους των καταστημάτων δεν υπάρχει ακόμη κανένα στοιχείο: πόσοι είναι, ποιος είναι ο εργοδότης τους ανά φούρνο, αν λείπουν ένσημα από τα χρόνια τους.

Ούτε η άλλη πλευρά έχει ακουστεί: δεν έχει εντοπιστεί δημόσια απάντηση του Γιαννακόπουλου, των συνηγόρων του ή του λογιστή. Όσο για τη δίκη του στις 30 Οκτωβρίου, αφορά παλαιότερη κατηγορία δωροδοκίας, όχι τη νέα υπόθεση (Newsbomb).

Η ΔΑΟΕ και η Εισαγγελία κρατούν το κομμάτι που λείπει: έστω ένα ζεύγος παλιάς και νέας εταιρείας, με την οφειλή που έμεινε πίσω και το πρόσωπο που ωφελήθηκε. Μέχρι να δημοσιοποιηθεί, τα 100 εκατ. ευρώ (News 24/7) είναι ο τίτλος της υπόθεσης, όχι η απόδειξή της.