Η Γαλλία πουλά εύκολα ομόλογα, αλλά πληρώνει ακριβότερα

Την 1η Οκτωβρίου η Γαλλία δανείστηκε σχεδόν 12 δισ. ευρώ και οι επενδυτές ζήτησαν ομόλογα αξίας πάνω από 27 δισ. Για τον δεκαετή τίτλο που λήγει το 2036 πλήρωσε όμως απόδοση 4,93%, ενώ στην ίδια σειρά είχε πληρώσει 4,23% στις 3 Σεπτεμβρίου (Boursorama, Boursorama). Η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης βρίσκει ακόμη αγοραστές, αλλά μέσα σε έναν μήνα το νέο της χρέος ακρίβυνε κατά επτά δέκατα της ποσοστιαίας μονάδας.

Η εξήγηση βρίσκεται στο τι μετρά μια δημοπρασία. Η κάλυψη δείχνει πόσοι θέλουν να αγοράσουν. Δεν δείχνει σε ποια τιμή. Οι επενδυτές συνέχισαν να αγοράζουν γαλλικό χρέος, αλλά ζήτησαν μεγαλύτερη αμοιβή για να το κρατήσουν, δηλαδή πλήρωσαν χαμηλότερη τιμή για το ομόλογο. Ο υπουργός Οικονομίας Ρολάν Λεσκύρ επικαλέστηκε την ισχυρή ζήτηση ως ένδειξη εμπιστοσύνης (La Tribune). Και οι δύο αναγνώσεις στέκουν: η Γαλλία δεν έχει χάσει την πρόσβαση στις αγορές, απλώς η πρόσβαση κοστίζει περισσότερο.

Το 4,93% αφορά τον νέο δανεισμό και όχι τον μέσο τόκο όλου του παλιού γαλλικού χρέους. Γι' αυτό ο λογαριασμός δεν φουσκώνει μεμιάς. Μεγαλώνει σταδιακά, καθώς το κράτος εκδίδει καινούργια ομόλογα και αντικαθιστά όσα λήγουν με ακριβότερα.

Όταν το ακριβό χρέος συναντά την αργή ανάπτυξη

Το ακριβότερο χρέος έρχεται τη χειρότερη στιγμή. Στις 11 Σεπτεμβρίου ο Λεσκύρ έκοψε την πρόβλεψη για την ανάπτυξη του 2026 στο 0,5%, από 1%, και παραδέχθηκε ότι ο στόχος για έλλειμμα 5% του ΑΕΠ δεν πιάνεται (La Croix). Είχαμε καταγράψει τότε εκείνη την πρώτη υποχώρηση (To Brief). Την ίδια περίοδο οι προβλεπόμενοι τόκοι του κρατικού προϋπολογισμού αναθεωρήθηκαν από 59,3 σε 64,8 δισ. ευρώ, δηλαδή αύξηση περίπου 9% στην ίδια βάση σύγκρισης (Le Monde).

Με ανάπτυξη μισής μονάδας, τα φορολογικά έσοδα αυξάνονται αργά και το έλλειμμα μένει ψηλά. Το κράτος πρέπει έτσι να δανειστεί περισσότερα, και ο νέος δανεισμός γίνεται πλέον με αποδόσεις κοντά στο 5%. Κάθε ευρώ που πηγαίνει σε τόκους λείπει από δαπάνες ή απαιτεί νέους φόρους. Οι κερδισμένοι είναι πιο εύκολο να ονομαστούν: όσοι αγοράζουν τώρα γαλλικά ομόλογα κλειδώνουν υψηλότερες αποδόσεις.

Για τους χαμένους υπάρχει προς το παρόν μόνο σχέδιο. Την 1η Οκτωβρίου η κυβέρνηση παρουσίασε προϋπολογισμό για το 2027 με στόχο έλλειμμα 5%. Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνύ έχει μιλήσει για περικοπές περίπου 54 δισ. ευρώ, και δημοσιεύματα περιγράφουν επίσης αυξήσεις φόρων (Le Monde). Το σχέδιο δεν έχει ψηφιστεί, και δεν είναι ακόμη σαφές ποιοι θα σηκώσουν το μεγαλύτερο βάρος.

Στην πίεση προστέθηκε και η συμπεριφορά ορισμένων επενδυτών. Σύμφωνα με το Bloomberg, που επικαλείται ανώνυμες πηγές, η Taula Capital, η Balyasny και άλλα hedge funds έκλεισαν θέσεις που κέρδιζαν από τη διαφορά ανάμεσα στις γαλλικές αποδόσεις και στα επιτόκια των swaps, των συμβάσεων ανταλλαγής επιτοκίων. Όταν πολλοί κλείνουν τέτοιες θέσεις ταυτόχρονα, οι πωλήσεις φουσκώνουν. Η Marion Le Morhedec της Fidelity εκτίμησε ότι τα funds εξηγούν «πιθανότατα» περίπου τη μισή κίνηση (Investing.com). Πρόκειται για εκτίμηση συμμετέχουσας στην αγορά και όχι για μέτρηση, αφού κανείς δεν έχει δημοσιοποιήσει ποσά.

Πότε γίνεται θέμα της ευρωζώνης

Οι αποδόσεις ανεβαίνουν παντού, αλλά η Γαλλία ξεχωρίζει. Η απόσταση της γαλλικής από τη γερμανική δεκαετή απόδοση, το λεγόμενο spread, ήταν στις αρχές Σεπτεμβρίου περίπου 84 μονάδες βάσης, δηλαδή 0,84 ποσοστιαίες μονάδες, και άγγιξε ενδοημερήσια τις 158,67 στις 2 Οκτωβρίου (Morningstar). Σε ορισμένα στιγμιότυπα η γαλλική απόδοση ξεπέρασε ακόμη και την ιταλική (CNBC). Το ιταλικό spread ανέβηκε επίσης, από 118 σε περίπου 126 μονάδες, κυρίως επειδή έπεσε η γερμανική απόδοση (ANSA). Και το ελληνικό ανέβηκε, σε περίπου 95 μονάδες την 1η Οκτωβρίου από 79 στις 25 Σεπτεμβρίου, χωρίς να έχει τεκμηριωθεί γαλλική αφορμή (Global Banking & Finance).

Επίπτωση σε τράπεζες ή σε δόσεις δανείων δεν έχει φανεί ακόμη. Το ερώτημα για την ευρωζώνη είναι αν θα παρέμβει η ΕΚΤ. Από τον Ιούλιο του 2022 η κεντρική τράπεζα διαθέτει εργαλείο για άτακτες πιέσεις στις αγορές ομολόγων. Δεν το ενεργοποιεί όμως κάποιο αυτόματο όριο spread, και πριν το χρησιμοποιήσει η ΕΚΤ εξετάζει τη δημοσιονομική πειθαρχία και τη βιωσιμότητα του χρέους της χώρας (ΕΚΤ). Με άλλα λόγια, ο θεσμός που θα μπορούσε να συγκρατήσει το κόστος δανεισμού του Παρισιού ζητά πρώτα ό,τι ζητούν και οι αγορές: έναν πειστικό προϋπολογισμό.

Την Παρασκευή το Reuters κατέγραψε γαλλογερμανικό spread 151 μονάδων βάσης στις 11:06 GMT (Les Échos). Η Γαλλία πληρώνει πλέον μιάμιση ποσοστιαία μονάδα παραπάνω από τη Γερμανία για να δανειστεί για δέκα χρόνια, δηλαδή κατά σχεδόν 80% υψηλότερη διαφορά από τις 84 μονάδες των αρχών Σεπτεμβρίου (Morningstar). Αυτή είναι η τιμή που χρεώνει η αγορά στο Παρίσι μέχρι να δει έναν προϋπολογισμό που βγαίνει.