Το γαλλικό χρέος ακριβαίνει την ασφάλιση των τραπεζών

Στις 5 Οκτωβρίου η ασφάλιση πενταετούς ανώτερου χρέους 10 εκατ. ευρώ της Société Générale κόστιζε 103.000 ευρώ τον χρόνο, έναντι 86.500 ευρώ για τη Deutsche Bank, σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε το Bloomberg. Στα τέλη Αυγούστου οι δύο τιμές ήταν ίδιες (Bloomberg). Το γαλλικό Δημόσιο δανείζεται εδώ και εβδομάδες όλο και ακριβότερα, και αυτή η πίεση έχει περάσει πλέον στις γαλλικές τράπεζες. Προς το παρόν φαίνεται μόνο στις τιμές της αγοράς και όχι στο κόστος των δανείων.

Τι μετρά αυτή η τιμή

Το CDS είναι σύμβαση προστασίας. Ο αγοραστής πληρώνει ετήσιο ασφάλιστρο και αποζημιώνεται αν ο εκδότης του χρέους υποστεί πιστωτικό γεγονός, όπως το ορίζουν οι τυποποιημένοι όροι της αγοράς (ISDA). Η διαφορά ανάμεσα στις δύο τράπεζες είναι περίπου 1,7 ευρώ τον χρόνο για κάθε 1.000 ευρώ χρέους. Το ποσό είναι μικρό. Δείχνει όμως ότι μέσα σε έναν μήνα η αγορά άρχισε να θεωρεί τη γαλλική τράπεζα πιο επικίνδυνη από τη γερμανική. Η τιμή αυτή δεν μετρά την πιθανότητα χρεοκοπίας. Επηρεάζεται επίσης από το πόσα χρήματα αναμένεται να ανακτηθούν αν υπάρξει ζημιά, από τη ρευστότητα της αγοράς και από το πόσο πρόθυμοι είναι οι επενδυτές να αναλάβουν ρίσκο.

Από πού ξεκίνησε

Η πίεση ξεκίνησε από το γαλλικό Δημόσιο. Στις 2 Οκτωβρίου η απόδοση του γαλλικού δεκαετούς ομολόγου έφτασε μέσα στη συνεδρίαση σχεδόν το 5%. Το spread, δηλαδή το επιπλέον επιτόκιο που ζητούν οι επενδυτές για να δανείσουν τη Γαλλία αντί για τη Γερμανία, έφτασε περίπου τις 159 μονάδες βάσης (Dow Jones). Μία μέρα νωρίτερα, ο πρωθυπουργός Sébastien Lecornu είχε παρουσιάσει σχέδιο προϋπολογισμού για το 2027. Το σχέδιο προβλέπει πάγωμα των δημόσιων μισθών και δεν έχει ακόμη ψηφιστεί (France 24). Ο διοικητής της Banque de France, Emmanuel Moulin, προειδοποίησε ότι αν η χώρα δεν διορθώσει τα δημόσια οικονομικά της, κινδυνεύει να «στραγγαλιστεί σταδιακά» από τα επιτόκια (Teleborsa).

Γιατί πληρώνουν οι τράπεζες

Οι γαλλικές τράπεζες δεν κρατούν πολλά ομόλογα του δικού τους Δημοσίου. Σύμφωνα με μελέτη της Bundesbank, οι εγχώριες κρατικές θέσεις τους ξεπερνούν λίγο το 4% του ενεργητικού τους. Στην Ισπανία το αντίστοιχο ποσοστό είναι πάνω από 10% και στην Ιταλία κοντά στο 16% (Bundesbank). Ο κίνδυνος όμως δεν περνά μόνο από αυτές τις θέσεις. Οι τράπεζες χρησιμοποιούν κρατικά ομόλογα ως εξασφάλιση όταν δανείζονται. Όταν πέφτει η αξία των ομολόγων, μειώνεται και το ποσό που μπορούν να αντλήσουν. Υπάρχει και δεύτερος δρόμος: η εμπιστοσύνη των επενδυτών σε μια τράπεζα ακολουθεί την εμπιστοσύνη τους στο κράτος της, όπως επισημαίνει η τραπεζική εποπτεία της ΕΚΤ (ΕΚΤ). Γι' αυτό η μικρή άμεση έκθεση και το ακριβότερο CDS μπορούν να ισχύουν ταυτόχρονα.

Οι τράπεζες πάντως έχουν αποθέματα. Στα τέλη Ιουνίου η Société Générale είχε δείκτη βασικών ιδίων κεφαλαίων 13,2% και δείκτη βραχυπρόθεσμης ρευστότητας 146% (Société Générale). Ο δείκτης ρευστότητας δείχνει αν τα διαθέσιμα κεφάλαια καλύπτουν τις ανάγκες σε σενάριο πίεσης, με ελάχιστο όριο το 100% (eur-lex). Η BPCE βρισκόταν σε ανάλογα επίπεδα (BPCE). Τα στοιχεία αυτά αφορούν την περίοδο πριν από την αναταραχή. Στο ακραίο σενάριο που εξέτασε η Bundesbank, ο γαλλικός δείκτης κεφαλαίων χάνει περίπου 0,3 ποσοστιαίες μονάδες. Πρόκειται για προσομοίωση και όχι για πρόβλεψη.

Τι έγινε γύρω από τη Γαλλία

Από την Παρασκευή η πίεση έχει χαλαρώσει κάπως. Τη Δευτέρα το γαλλικό spread είχε υποχωρήσει περίπου στις 136 έως 146 μονάδες, ανάλογα με την ώρα της μέτρησης (Reuters μέσω Zawya). Το ευρώ έπεσε την ίδια μέρα σε χαμηλό 17 μηνών έναντι του δολαρίου και ανέκαμψε εν μέρει. Στην κίνησή του έπαιξαν ρόλο και η Ισπανία και οι αμερικανικές αποδόσεις (Reuters). Στην Ελλάδα, το spread του δεκαετούς ανέβηκε στις 2 Οκτωβρίου στις 110 μονάδες από 101, κυρίως επειδή έπεσε η γερμανική απόδοση (Capital.gr). Τρεις μέρες αργότερα είχε επιστρέψει στις 102 (ΣΚΑΪ). Τα στοιχεία δεν συνδέουν αυτή την άνοδο με τη Γαλλία.

Δεν έχει ακόμη δημοσιευτεί νέα έκδοση γαλλικού τραπεζικού ομολόγου με υψηλότερο επιτόκιο, και δεν έχει μετρηθεί άνοδος του κόστους στα νέα δάνεια. Παρ' όλα αυτά, η αγορά έχει ήδη χρεώσει τον κίνδυνο του γαλλικού κράτους στο χρέος των γαλλικών τραπεζών. Σήμερα κοστίζει περισσότερο να ασφαλιστεί κανείς απέναντι στη Société Générale απ' ό,τι απέναντι στη Deutsche Bank, πριν η πίεση φτάσει σε οποιοδήποτε δάνειο.