Οι ΗΠΑ πάγωσαν παγκοσμίως τις συνεντεύξεις για πράσινη κάρτα

Μια οικογένεια που περίμενε μήνες μια συγκεκριμένη ημέρα, τη συνέντευξη για την πράσινη κάρτα σε αμερικανικό προξενείο, παίρνει τώρα ένα email: το ραντεβού αναβάλλεται και νέα ημερομηνία δεν δίνεται. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ (το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών) πάγωσε αυτή την εβδομάδα, σε όλες τις πρεσβείες και τα προξενεία του κόσμου, τις συνεντεύξεις για τις βίζες μόνιμης μετανάστευσης, δηλαδή για όσους αποκτούν πράσινη κάρτα μέσω προξενείου στο εξωτερικό, ενώ οι τουριστικές, φοιτητικές και προσωρινής εργασίας θεωρήσεις συνεχίζονται κανονικά (Reuters, Le Monde/AFP).

Η χρονική σειρά είναι όλη η ιστορία. Στις 21 Αυγούστου η ομοσπονδιακή δικαστής Jeannette Vargas ακύρωσε ως παράνομη τη γραμμή που είχε παγώσει τις μεταναστευτικές βίζες για υπηκόους 75 χωρών, το πρώτο δικαστικό φρένο στη μέθοδο (CNN, To Brief). Έκρινε ότι ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δεν μπορούσε να αντικαταστήσει την προσωπική κρίση του προξενικού υπαλλήλου με έναν αυτόματο κανόνα εθνικότητας, και έστειλε τους φακέλους πίσω για νόμιμη, εξατομικευμένη εξέταση (ABC News). Τέσσερις ημέρες αργότερα, στις 25-26 Αυγούστου, το ίδιο υπουργείο πάγωσε παγκοσμίως τον προγραμματισμό των συνεντεύξεων, αυτή τη φορά με άλλη αιτιολογία: εκπαίδευση των προξενικών υπαλλήλων σε αυστηρότερο έλεγχο του «δημόσιου βάρους» (public charge), δηλαδή αν ο αιτών κινδυνεύει να ζήσει από κρατική βοήθεια (Naftemporiki).

Ίδιος στόχος, νέο εργαλείο

Ο νόμος δεν αφήνει το «δημόσιο βάρος» να γίνει φίλτρο ιθαγένειας: απαιτεί ατομική στάθμιση της ηλικίας, της υγείας, της οικογενειακής κατάστασης, των πόρων και της εκπαίδευσης του κάθε ανθρώπου (8 U.S.C. §1182). Εκεί βρίσκεται η ένταση. Η παλιά πολιτική χτυπούσε το τελευταίο βήμα, την έκδοση της βίζας για συγκεκριμένες εθνικότητες· η νέα χτυπά νωρίτερα και παντού, στο ίδιο το ραντεβού. Ο δικαστής το έθεσε καθαρά: το αποτέλεσμα δεν επιτρέπεται να είναι προκαθορισμένο για ολόκληρες ομάδες (NPR).

Γι' αυτό οι ενάγοντες στην υπόθεση των 75 χωρών κατέθεσαν ήδη επείγον αίτημα, υποστηρίζοντας ότι η παγκόσμια παύση συνεχίζει λειτουργικά την πολιτική που μόλις ακυρώθηκε, με διαφορετική ταμπέλα. Το πλήρες αίτημά τους δεν έχει δημοσιοποιηθεί και το δικαστήριο δεν έχει ακόμη κρίνει, ενώ το Στέιτ Ντιπάρτμεντ το παρουσιάζει ως απλή διαδικαστική εκπαίδευση.

Η στρατηγική ανάγνωση είναι πιο σκληρή. Όταν μπλοκάρει το μετωπικό μέτρο, η πίεση μετακινείται σε ένα διοικητικό φίλτρο, και το προξενικό ραντεβού είναι το σημείο όπου η εκτελεστική εξουσία έχει τη μεγαλύτερη πρακτική ισχύ: εκεί ο αιτών δεν έχει πατήσει ακόμη σε αμερικανικό έδαφος και οι δικαστικοί έλεγχοι είναι ασθενέστεροι (CRS). Την αρχική εντολή την υπέγραφε ο Ρούμπιο· η νέα παύση δεν φέρει δημόσια υπογραφή, όμως η κατεύθυνση είναι προεδρική, όπως δείχνει το προεδρικό διάταγμα του Δεκεμβρίου 2025 που υπερασπίζεται ανοιχτά τον αποκλεισμό πριν από την είσοδο (White House).

Το χτύπημα πέφτει σε ανθρώπους στο τέλος της διαδρομής: οικογένειες με ολοκληρωμένα δικαιολογητικά, ιατρικές εξετάσεις και εισιτήρια, εργοδότες που περίμεναν ημερομηνία έναρξης, παιδιά που πλησιάζουν τα 21, το όριο πάνω από το οποίο παύουν να λογίζονται εξαρτώμενα τέκνα και κινδυνεύουν να χάσουν τη θέση τους στην ουρά (Boundless, Altius Law). Για την Ελλάδα το μέτρο φτάνει από μία μόνο πόρτα: η αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα δεν έχει δημοσιεύσει δική της αναστολή, αλλά η παγκόσμια οδηγία αγγίζει όσους Έλληνες ολοκληρώνουν σε προξενείο τη διαδικασία μόνιμης μετανάστευσης, οικογενειακής ή εργασιακής, καθώς και τους υποψηφίους της κλήρωσης πράσινης κάρτας, που είναι οι πιο ευάλωτοι χρονικά επειδή η προθεσμία τους κλείνει με το δημοσιονομικό έτος (State Department). Οι ταξιδιώτες με ηλεκτρονική άδεια ESTA ή τουριστική βίζα B1/B2 δεν θίγονται.

Εδώ αρχίζει το διοικητικό κενό. Το υπουργείο δεν έδωσε δεσμευτική ημερομηνία επανεκκίνησης ούτε αριθμό ακυρωμένων συνεντεύξεων· η μόνη ένδειξη είναι αναμετάδοση δημοσιεύματος της Washington Post ότι η παύση θα κρατούσε ως το τέλος του μήνα, χωρίς επίσημη οδηγία (CBS8). Όσο η επανέναρξη μένει αόριστη, ένα ιατρικό πιστοποιητικό λήγει, ένα παιδί κλείνει τα 21, μια κλήρωση εκπνέει. Το δικαστήριο απαγόρευσε τον συλλογικό αποκλεισμό στην πόρτα· η κυβέρνηση τον μετέτρεψε σε αναμονή χωρίς ρολόι. Το επόμενο βήμα θα το κρίνει ο δικαστής: εκπαίδευση ή απαγόρευση με άλλο όνομα;