Ισχυρή απασχόληση στις ΗΠΑ έριξε μετοχές και ομόλογα

Η αμερικανική οικονομία πρόσθεσε τον Αύγουστο 162.000 θέσεις εργασίας, σχεδόν τριπλάσιες από τις προβλέψεις, με την ανεργία σταθερή στο 4,1% (BLS, Eye on Housing). Κι όμως ο δείκτης S&P 500 έχασε περίπου 0,4% και οι αποδόσεις των ομολόγων ανέβηκαν (Bloomberg). Οι αγορές ανέβασαν τις πιθανότητες για αύξηση επιτοκίων από τη Fed (την κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ) περίπου στο 58%-65%, από το 55% πριν την ανακοίνωση (Reuters/Kitco, Investing.com). Γιατί μια καλή είδηση για τις δουλειές γίνεται κακή για τις αγορές; Επειδή όσο πιο δυνατή φαίνεται η απασχόληση, τόσο λιγότερο βιάζεται η Fed να μειώσει τα επιτόκια, και τόσο πιο ανοιχτό γίνεται το ενδεχόμενο να τα αυξήσει.

Πριν από έναν μήνα η εικόνα ήταν αντεστραμμένη. Η ίδια υπηρεσία ανακοίνωνε απώλεια 23.000 θέσεων τον Ιούλιο, στοιχείο που έπληττε το αφήγημα ανθεκτικότητας της οικονομίας (To Brief). Τώρα όχι μόνο ο Αύγουστος ήρθε ισχυρός, αλλά και ο ίδιος ο Ιούλιος αναθεωρήθηκε σε θετικό έδαφος, από τις -23.000 στις +21.000 θέσεις. Η αγορά εργασίας, δηλαδή, δεν κατέρρευσε· απλώς είχε δώσει για λίγο λάθος σήμα.

Το διετές αμερικανικό ομόλογο, που ενσωματώνει τις προσδοκίες για τα επόμενα βραχυπρόθεσμα επιτόκια, ανέβηκε έως το 4,416%, το υψηλότερο από τον Ιανουάριο του 2025 (Bloomberg). Όταν οι επενδυτές περιμένουν ακριβότερο χρήμα, πουλούν τα παλιά ομόλογα με τις χαμηλότερες αποδόσεις και η τιμή τους πέφτει. Στις μετοχές το χτύπημα έρχεται αλλιώς: ένα υψηλότερο «ασφαλές» επιτόκιο μειώνει τη σημερινή αξία των μελλοντικών κερδών, γι' αυτό και πιέζει περισσότερο τις ακριβές μετοχές τεχνολογίας. Έτσι, το ίδιο νούμερο που χαροποιεί όποιον ψάχνει δουλειά, στενοχωρεί όποιον κρατά χαρτοφυλάκιο.

Πάνω από το 60% των νέων θέσεων ήρθε από δύο μόνο κλάδους, την εστίαση και την τοπική εκπαίδευση, ενώ ο κλάδος της πληροφορικής έχασε θέσεις (SCMP). Δεν είναι μια οικονομία που βράζει παντού.

Το ίδιο δείχνουν και οι μισθοί. Οι μέσες ωριαίες αποδοχές ανέβηκαν 3,1% σε ετήσια βάση (δέκα σεντς τον μήνα, στα 37,75 δολάρια την ώρα), μέτριος ρυθμός και όχι η μισθολογική έκρηξη που θα θορυβούσε μια κεντρική τράπεζα (BLS). Και η ανεργία δεν έμεινε στο 4,1% επειδή έφυγαν άνθρωποι από την αγορά· αντιθέτως, η συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό ανέβηκε στο 61,6% (Eye on Housing).

Γι' αυτό η απόφαση δεν κλείδωσε. Η Fed δεν κοιτάζει μόνο τις δουλειές, κοιτάζει και τις τιμές. Ο επόμενος πραγματικός έλεγχος είναι ο δείκτης τιμών καταναλωτή (CPI) της 11ης Σεπτεμβρίου (Yahoo Finance). Αν ο πληθωρισμός βγει επίμονος, η ισχυρή απασχόληση θα γίνει επιχείρημα υπέρ της αύξησης· αν αποκλιμακωθεί, το ίδιο report θα διαβαστεί ως αντοχή χωρίς υπερθέρμανση (Reuters).

Πάνω σε αυτό μπήκε αμέσως η πολιτική. Ο Ντόναλντ Τραμπ πίεσε δημόσια τη Fed να μειώσει τα επιτόκια, κάλεσε τα στελέχη της να φανούν «πατριώτες» και απείλησε να διακόψει το εμπόριο με χώρες με τις οποίες οι ΗΠΑ έχουν έλλειμμα, αν η κεντρική τράπεζα δεν υποχωρήσει (SCMP). Το κίνητρο είναι πρακτικό: χαμηλότερα επιτόκια μειώνουν το κόστος με το οποίο δανείζεται το αμερικανικό Δημόσιο, που ήδη κουβαλά χρέος πάνω από 40 τρισ. δολάρια (CBO), και κάθε μείωση ελαφραίνει απευθείας αυτόν τον λογαριασμό.

Για τον Έλληνα αναγνώστη, η σύνδεση είναι πραγματική αλλά έμμεση. Η δόση του ελληνικού στεγαστικού καθορίζεται από την ΕΚΤ και το Euribor (ΕΚΤ), το αμερικανικό report δεν την κουνά. Η Fed περνά αλλιώς: μέσω ενός ισχυρότερου δολαρίου, που ενισχύθηκε την Παρασκευή, υψηλότερων αμερικανικών αποδόσεων που ανεβάζουν τον διεθνή πήχη του «ασφαλούς» επιτοκίου, και ακριβότερου παγκόσμιου κόστους χρήματος. Εκείνη την ημέρα η μετάδοση στην Ευρώπη φαινόταν περιορισμένη, με το γερμανικό δεκαετές γύρω στο 3,3% (Bloomberg), αλλά αυτό είναι το κανάλι από το οποίο μια περαιτέρω άνοδος των αμερικανικών αποδόσεων θα περνούσε στην Ευρώπη.

Τα στοιχεία δίνουν στη Fed χρόνο, όχι ακόμη αδιαμφισβήτητη αιτία για αύξηση, και ποιο από τα δύο θα βαρύνει το κρίνει ο πληθωρισμός της 11ης Σεπτεμβρίου. Μέχρι τότε, κάθε «καλό» νούμερο για την απασχόληση θα συνεχίσει να ακούγεται στις αγορές σαν προειδοποίηση.