Ισπανία: ειδοποίηση πριν από την πλημμύρα

Η κακοκαιρία Άνταμ χτύπησε την Ισπανία από το Σάββατο 17 Οκτωβρίου. Οι πιο σφοδρές βροχές έπεσαν στη νότια ακτή της Βαλένθιας και στο βόρειο Αλικάντε, και ο απολογισμός είναι πέντε νεκροί (EFE). Χθες γράφαμε για τους δρόμους της Βαλένθιας που έγιναν χείμαρροι (To Brief). Σήμερα η έκτακτη ανάγκη έχει λήξει, και φαίνεται πώς ειδοποιήθηκαν οι κάτοικοι. Στο παραθαλάσσιο χωριό Els Poblets τα κινητά χτύπησαν στις 05:30 της Δευτέρας, όταν η κοίτη του ποταμού Girona φαινόταν ακόμη στεγνή, όπως είπε ο δήμαρχος (El Mundo). Τα πρώτα προληπτικά μηνύματα είχαν σταλεί ήδη από το απόγευμα του Σαββάτου, πριν μπει σε ισχύ ο κόκκινος συναγερμός (El Español).

Στην περιφέρεια Βαλένθιας η Πολιτοφυλακή μέτρησε 2.141 απομακρύνσεις και 496 διασώσεις (Europa Press). Δεν έχει διευκρινιστεί αν όσοι διασώθηκαν μετριούνται και στις απομακρύνσεις, οπότε οι δύο αριθμοί δεν προστίθενται. Από τους πέντε νεκρούς, οι τρεις ήταν στην περιφέρεια Βαλένθιας, ο ένας στην Καταλονία και ο ένας στη Μάλαγα (Cadena SER).

Το πρώτο θύμα ήταν μια γυναίκα που την παρέσυρε ρέμα στην Cabrera de Mar, κοντά στη Βαρκελώνη. Στη Βαλένθια μια γυναίκα χάθηκε ενώ κολυμπούσε στη θάλασσα του Sagunto. Στην Oliva μια 79χρονη πνίγηκε στο ισόγειο του σπιτιού της και ένας 64χρονος πέθανε από έμφραγμα σε κάμπινγκ (RTVE). Στη Μάλαγα ένας 41χρονος σκοτώθηκε όταν βράχος έπεσε στο αυτοκίνητό του. Οι αρχές ερευνούν ακόμη αν η κατολίσθηση συνδέεται με την Άνταμ (Europa Press).

Ποιος πατά το κουμπί

Στην Ελλάδα ξέρουμε τον μηχανισμό από τις πυρκαγιές: το 112 χτυπά στο κινητό και σου λέει τι να κάνεις. Η ισπανική εκδοχή λέγεται ES-Alert, και πίσω της δουλεύουν δύο υπηρεσίες. Η AEMET, η μετεωρολογική υπηρεσία, προβλέπει τη βροχή και περιγράφει τον κίνδυνο. Το περιφερειακό κέντρο έκτακτης ανάγκης αποφασίζει τι σημαίνει αυτός ο κίνδυνος για τον κάτοικο της Oliva και στέλνει την οδηγία. Η πρώτη υπηρεσία μοιάζει με το δελτίο που λέει «έρχεται νεροποντή». Η δεύτερη είναι αυτή που κλείνει τον δρόμο. Αν η δεύτερη αργήσει, ακόμη και η καλύτερη πρόγνωση δεν φτάνει στον κόσμο.

Αυτό ακριβώς συνέβη τον Οκτώβριο του 2024, στην πλημμύρα που άφησε 233 νεκρούς. Η ανακρίτρια της υπόθεσης βλέπει ενδείξεις ότι θάνατοι στη συνοικία La Torre θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί (RTVE). Η AEMET είχε σηκώσει κόκκινο συναγερμό από το πρωί της 29ης Οκτωβρίου (Πανεπιστήμιο Γρανάδας). Σύμφωνα με έγγραφα της δικογραφίας, στις 18:37 υπήρχε ήδη προσχέδιο μηνύματος που έλεγε στους κατοίκους να μείνουν σπίτι (EFE). Το μήνυμα στάλθηκε τελικά στις 20:11 και ζητούσε μόνο να αποφεύγονται οι μετακινήσεις. Ως τότε είχαν ήδη καταγραφεί πλημμύρες και διασώσεις (AEMET, Πανεπιστήμιο Γρανάδας).

Φέτος η σειρά αντιστράφηκε

Στις 17 Οκτωβρίου η AEMET εξέδωσε κόκκινη προειδοποίηση για τη νότια ακτή της Βαλένθιας και το βόρειο Αλικάντε, με ισχύ από το επόμενο πρωί. Προέβλεπε πάνω από 300 χιλιοστά βροχής σε 24 ώρες, δηλαδή 300 λίτρα νερό σε κάθε τετραγωνικό μέτρο (ABC). Το ίδιο απόγευμα, γύρω στις 14:40, η περιφερειακή κυβέρνηση έστειλε τα πρώτα ES-Alert. Ζητούσαν από τους κατοίκους να αποφεύγουν τις μετακινήσεις, τις κοίτες και τα πλημμυρισμένα σημεία (El Español).

Τη Δευτέρα, στις 05:30 και ξανά λίγο πριν τις 08:00, ήρθαν νέα μηνύματα, με τις πλημμύρες ήδη σε εξέλιξη. Έλεγαν στους κατοίκους να μείνουν σε ασφαλές σημείο, να ανέβουν σε ψηλότερο όροφο αν έμπαινε νερό και να μην κατεβαίνουν σε υπόγεια (elDiario.es). Η βροχή εκείνων των ωρών ήταν ακραία. Στο Pego η AEMET μέτρησε 632 χιλιοστά σε 36 ώρες, από τα οποία τα 430 έπεσαν μέσα σε έξι ώρες (La Vanguardia). Σε μιάμιση μέρα το Pego δέχτηκε περισσότερη βροχή απ' όση πέφτει στην Αθήνα σε έναν ολόκληρο χρόνο.

Στα Els Poblets, το μήνυμα των 05:30 έδωσε στον δήμαρχο λίγο χρόνο. Όταν το νερό πλησίασε, είχε περίπου 15 λεπτά για να ειδοποιήσει τον κόσμο πόρτα πόρτα, με σειρήνες και κόρνες. Στο χωριό δεν αναφέρθηκε κανένας νεκρός (El Mundo). Το μήνυμα έδωσε χρόνο να αντιδράσουν· αν αυτός ο χρόνος έσωσε ζωές, τα στοιχεία δεν το δείχνουν ακόμη. Η El País συνέκρινε τα χρονολόγια του 2024 και του 2026 και καταλήγει ότι το μάθημα της πρώτης πλημμύρας είναι πως οι μαζικές ειδοποιήσεις και η πρόληψη σώζουν ζωές (El País).

Στις 20 Οκτωβρίου έληξε η μετεωρολογική έκτακτη ανάγκη στην περιφέρεια· οι περιορισμοί μετακίνησης είχαν αρθεί από το προηγούμενο βράδυ (Cadena SER). Αυτή τη φορά, η υπηρεσία που στέλνει την οδηγία κινήθηκε πριν φτάσει το νερό. Το 2024 αυτό δεν έγινε.