Ισραηλινός στρατός παραδέχεται πυρά στο αυτοκίνητο της 5χρονης Χιντ

Ο ισραηλινός στρατός παραδέχτηκε για πρώτη φορά ότι στρατιώτες του άνοιξαν πυρ εναντίον του αυτοκινήτου όπου βρισκόταν η 5χρονη Χιντ Ρατζάμπ στη Γάζα, και άνοιξε ποινική ανάκριση για τον θάνατό της και για δύο διασώστες που πήγαν να τη σώσουν. Η υπόθεση περνά έτσι για πρώτη φορά από την εσωτερική επιχειρησιακή αποτίμηση του στρατού σε κανονική ποινική διαδικασία, αφού για πάνω από δύο χρόνια το Ισραήλ αρνιόταν ότι είχε δυνάμεις σε εμβέλεια βολής. Το ανοιχτό ερώτημα τώρα είναι πόσο μακριά θα φτάσει η ίδια η ανάκριση.

Τι ακριβώς συνέβη το έχουν ανασυγκροτήσει ανεξάρτητες έρευνες. Ανάλυση ήχου, δορυφορικές εικόνες και γνώμες ειδικών όπλων κατέγραψαν τουλάχιστον 62 πυροβολισμούς σε περίπου έξι δευτερόλεπτα, με τουλάχιστον τέσσερα ισραηλινά τεθωρακισμένα περίπου 300 μέτρα από το όχημα (Washington Post). Η Forensic Architecture μέτρησε 335 ίχνη βλημάτων στο μικρό Kia Picanto και υπολόγισε πυρά από απόσταση 13 έως 23 μέτρων, τόσο κοντά που ο σκοπευτής μπορούσε να δει ποιος ήταν μέσα (Forensic Architecture).

Μέσα στο αυτοκίνητο ήταν η Χιντ με τον θείο, τη θεία και τέσσερα ξαδέλφια της, καθώς η οικογένεια προσπαθούσε να φύγει από την Τελ αλ-Χάουα. Η 15χρονη ξαδέλφη της κάλεσε την Παλαιστινιακή Ερυθρά Ημισέληνο λέγοντας ότι τανκ ήταν δίπλα τους και ότι η οικογένεια είχε σκοτωθεί, πριν κοπεί η γραμμή μέσα σε πυρά. Η Χιντ, τραυματισμένη ανάμεσα στα σώματα, έμεινε ώρες στο τηλέφωνο ζητώντας να έρθουν να την πάρουν (CBS News).

Η στροφή, σε δύο διατυπώσεις

Η αξία της παραδοχής φαίνεται όταν μπουν οι δύο ισραηλινές θέσεις η μία δίπλα στην άλλη. Αρχικά ο στρατός υποστήριζε ότι δεν υπήρχαν δυνάμεις «κοντά στο όχημα ή εντός εμβέλειας βολής» (CNN). Τώρα λέει ότι «οι έρευνες δείχνουν πως στρατιώτες πυροβόλησαν όχημα που τα πλησίαζε, κινούμενο αντίθετα στην κατεύθυνση εκκένωσης που είχε ανακοινωθεί» (The Guardian). Η μετατόπιση είναι πραγματική, αλλά στενή. Για το ασθενοφόρο η γλώσσα μένει πιο προσεκτική: «σύμφωνα με τους ισχυρισμούς που εγέρθηκαν», βλήμα ρίχτηκε προς αυτό και σκοτώθηκαν οι δύο διασώστες, με «φερόμενες αστοχίες» στον συντονισμό της κίνησής του (Al-Monitor).

Δηλαδή το Ισραήλ παραδέχεται πυρά, όχι όμως νομικά τον θάνατο της Χιντ, ούτε πρόθεση, ούτε γνώση ότι στο όχημα ήταν παιδί, ούτε μονάδα, διοικητή ή αλυσίδα εντολών (Times of Israel). Εδώ ακριβώς ανοίγει το κενό ανάμεσα στο «άνοιξε ανάκριση» και στο «λογοδοτεί».

Τι αλλάζει θεσμικά, και τι όχι

Η ισραηλινή διαδικασία έχει φίλτρα. Πρώτα γίνεται επιχειρησιακή αποτίμηση από τη μονάδα. Σε εξαιρετικά περιστατικά μπαίνει ο μηχανισμός διερεύνησης γεγονότων του Γενικού Επιτελείου, που συγκεντρώνει υλικό ώστε ο Στρατιωτικός Εισαγγελέας (Military Advocate General) να κρίνει αν υπάρχει «εύλογη υποψία ποινικού αδικήματος». Μόνο τότε αναλαμβάνει η ποινική υπηρεσία ερευνών της Στρατιωτικής Αστυνομίας (MPCID) κανονική δικογραφία με ανακριτικές πράξεις και καταθέσεις (IDI). Η υπόθεση Χιντ έχει ήδη περάσει τα δύο πρώτα φίλτρα και βρίσκεται στο τρίτο. Αυτή είναι η ουσιαστική διαφορά από τη γενικότερη διεθνή καταγγελία των τελευταίων μηνών, που έμενε στη διάγνωση ενός μοτίβου βίας κατά παιδιών (To Brief).

Όμως μια ανάκριση αξίζει όσο και η πρόσβαση στα στοιχεία της. Δεν έχει δημοσιοποιηθεί αν η στρατιωτική αστυνομία θα δώσει πρόσβαση σε επιχειρησιακά αρχεία, επικοινωνίες, κανόνες εμπλοκής και το υλικό συντονισμού του ασθενοφόρου. Χωρίς αυτά, η εξέταση της αλυσίδας διοίκησης μένει θεωρητική. Γι' αυτό η γιαγιά της Χιντ είπε ότι η έρευνα «δεν είναι αρκετή» και ζήτησε διεθνή διερεύνηση, ενώ η Ερυθρά Ημισέληνος επέμεινε ότι τα ισραηλινά μέτρα δεν αρκούν (PBS, Euronews).

Η ίδια δέσμη ανακοινώσεων δείχνει το βάρος της στιγμής: από πέντε υποθέσεις, ποινική διερεύνηση άνοιξε μόνο σε δύο, τη Χιντ και τους 15 διασώστες που σκοτώθηκαν στη Ράφα το 2025· για τη διεθνή φιλανθρωπική οργάνωση World Central Kitchen και δύο περιστατικά των Γιατρών Χωρίς Σύνορα ο στρατός έκρινε ότι δεν πληρούται το ποινικό κατώφλι (DW). Είναι η πρώτη φορά που ο πήχης ανεβαίνει σε εμβληματική υπόθεση θανάτων αμάχων μέσα στον πόλεμο της Γάζας.

Το πιο ψυχρό νούμερο ορίζει τις πιθανότητες. Από τα 664 περιστατικά που έφτασαν στον ισραηλινό μηχανισμό διερεύνησης από επιχειρήσεις στη Γάζα μετά το 2014, ένα μόνο κατέληξε σε απαγγελία κατηγοριών (WTOP/Reuters, Yesh Din). Η υπόθεση Χιντ Ρατζάμπ μόλις μπήκε στο ίδιο χωνί που, μία φορά στις 664, βγάζει δίωξη.