Κομισιόν προειδοποιεί την Ελλάδα για νοσοκομειακά χρέη

Την 1η Οκτωβρίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έστειλε στην Ελλάδα επιστολή όχλησης (επίσημη προειδοποίηση), επειδή τα δημόσια νοσοκομεία συνεχίζουν να πληρώνουν τους προμηθευτές τους εκπρόθεσμα. Κατά την Επιτροπή, τα ληξιπρόθεσμα τιμολόγια έφτασαν τον Ιούνιο τα 1,3 δισ. ευρώ, πάνω από τριπλάσια από το 2019. Αυτό συμβαίνει έναν χρόνο αφότου το Δικαστήριο της ΕΕ καταδίκασε τη χώρα για το ίδιο πρόβλημα (Ευρωπαϊκή Επιτροπή).

Τρεις μήνες νωρίτερα, η κυβέρνηση έδινε άλλη εικόνα. Στις 13 Ιουλίου ο υφυπουργός Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους δήλωσε ότι οι ληξιπρόθεσμες οφειλές των νοσοκομείων είχαν πέσει «αυτή τη στιγμή» στα 532 εκατ. ευρώ και ότι νέες δεν συσσωρεύονται (Health Daily). Ο αριθμός της Επιτροπής είναι υπερδιπλάσιος. Κανείς δεν έχει εξηγήσει δημόσια τη διαφορά.

Δύο μετρήσεις, ένας άγνωστος ορισμός

Για τον αριθμό των Βρυξελλών ξέρουμε από πού έρχεται. Συμπίπτει σχεδόν με τα 1,305 δισ. ευρώ που δίνει για τον Ιούνιο η δημοσιευμένη σειρά του υπουργείου Οικονομικών, αν και δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι οι δύο πλευρές μετρούν με απολύτως ίδιο ορισμό (Iatronet). Η σειρά μετρά μικτά ποσά. Περιλαμβάνει και την Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας, στην οποία περνούν σταδιακά οι κεντρικές αγορές φαρμάκων.

Το κρισιμότερο είναι το κατώφλι. Η ελληνική σειρά χαρακτηρίζει μια οφειλή ληξιπρόθεσμη όταν περάσουν 90 ημέρες. Η ευρωπαϊκή οδηγία όμως δίνει στα δημόσια νοσοκομεία το πολύ 60 ημέρες για να πληρώσουν, ενώ στο υπόλοιπο Δημόσιο δίνει 30 (Iatronet, Οδηγία 2011/7/ΕΕ). Ένα τιμολόγιο 75 ημερών είναι λοιπόν εκπρόθεσμο για την Ευρώπη, αλλά δεν εμφανίζεται ακόμη στα ελληνικά στοιχεία. Γι' αυτό η Επιτροπή μπορεί να βλέπει παράβαση ακόμη και όταν η εθνική σειρά πέφτει.

Ο αριθμός του υφυπουργού, αντίθετα, δεν συνοδεύεται ούτε από ορισμό ούτε από ημερομηνία αποκοπής. Δεν ξέρουμε, επομένως, αν αφαιρεί συμψηφισμούς ή αν αφήνει έξω την κεντρική αρχή. Πόσο μετράει αυτό φαίνεται στην εισηγητική έκθεση του προϋπολογισμού 2026. Για τον Σεπτέμβριο του 2025 κατέγραψε μικτές νοσοκομειακές υποχρεώσεις 1,66 δισ. ευρώ. Τα 1,29 δισ. από αυτά ήταν εκπτώσεις και επιστροφές που χρωστούν οι ίδιοι οι προμηθευτές στο Δημόσιο, οπότε το καθαρό υπόλοιπο ήταν μόλις 376 εκατ. (Βουλή). Η έκθεση αφορά άλλον μήνα και δεν γεφυρώνει τους δύο αριθμούς του 2026. Ο συμψηφισμός άλλωστε αλλάζει το λογιστικό υπόλοιπο. Δεν αλλάζει το πότε πληρώνεται ένα τιμολόγιο, και αυτό ακριβώς ελέγχουν οι Βρυξέλλες.

Από την καταδίκη στη νέα επιστολή

Στις 19 Ιουνίου 2025, με την απόφαση C‑317/24, το Δικαστήριο της ΕΕ έκρινε ότι οι υπερβολικές καθυστερήσεις των ελληνικών νοσοκομείων παραβίαζαν την οδηγία, όπως συνοψίζει η Επιτροπή (Δικαστήριο της ΕΕ). Η επιστολή της 1ης Οκτωβρίου είναι το επόμενο βήμα. Ανοίγει έλεγχο για το αν η Ελλάδα συμμορφώθηκε με την απόφαση. Δεν είναι νέα δικαστική παραπομπή ούτε πρόστιμο (Ευρωπαϊκή Επιτροπή).

Η πορεία του χρέους εξηγεί γιατί οι Βρυξέλλες δεν πείστηκαν. Στο τέλος του 2019 οι νοσοκομειακές ληξιπρόθεσμες οφειλές ήταν 344 εκατ. ευρώ. Στο τέλος του 2025 έφταναν τα 1,397 δισ., δηλαδή ονομαστικά τετραπλασιάστηκαν σε έξι χρόνια (Healthstat). Φέτος υπήρξε βελτίωση: από τα 1,519 δισ. του Μαΐου, οι οφειλές έπεσαν περίπου 14% μέσα στον Ιούνιο (ΕΡΤ). Κι όμως, ο Ιούνιος, ο μήνας της πτώσης, είναι αυτός που επικαλείται η Επιτροπή.

Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές της κεντρικής αρχής προμηθειών ανέβηκαν από 86 εκατ. τον Ιούλιο του 2024 σε 515 εκατ. τον Ιούλιο του 2025. Το στοιχείο προέρχεται από ρεπορτάζ που επικαλείται το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής (Economistas). Ότι η άνοδος συνέπεσε με τη μεταφορά των αγορών δεν αποδεικνύει ότι η αρχή προκάλεσε τις καθυστερήσεις. Όλα αυτά τα ποσά περιέχονται ήδη στα 3,55 δισ. ευρώ που χρωστούσε συνολικά το Δημόσιο σε ιδιώτες τον Ιούνιο και δεν προστίθενται σε αυτά (ΕΡΤ, To Brief).

Ποιος κουβαλά την αναμονή

Ο Εμμανουήλ Τριποδιανός είναι διευθύνων σύμβουλος της Becton Dickinson Hellas και αντιπρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Ιατρικών και Βιοτεχνολογικών Προϊόντων. Σε κλαδικό συνέδριο είπε ότι οι εταιρείες εισπράττουν σε «περίπου 300 ημέρες» (Zougla). Είναι μαρτυρία ενδιαφερόμενου μέρους, χωρίς δημοσιευμένο δείγμα. Περιγράφει όμως αναμονή πέντε φορές μεγαλύτερη από όσο επιτρέπει ο νόμος. Κατά την Επιτροπή, το βάρος πέφτει κυρίως στους μικρομεσαίους προμηθευτές, που περιορίζονται στη λειτουργία και στις επενδύσεις τους (Ευρωπαϊκή Επιτροπή). Καμία πηγή δεν έχει μετρήσει τι κοστίζει αυτή η αναμονή σε τόκους. Καμία δεν έχει συνδέσει τεκμηριωμένα κάποια διακοπή προμήθειας σε νοσοκομείο με τα απλήρωτα τιμολόγια.

Τον Ιούλιο ο Θεμιστοκλέους παρουσίασε σχέδιο με ψηφιοποίηση των προμηθειών, κεντρικούς διαγωνισμούς και στόχο πληρωμής σε 30 ημέρες (Έθνος). Το σχέδιο αφορά τις νέες αγορές. Δεν ορίζει πότε θα εξοφληθεί το χρέος που ήδη υπάρχει. Στις πηγές δεν εντοπίζεται καμία επώνυμη κυβερνητική απάντηση στην επιστολή.

Η Ελλάδα έχει τώρα δύο μήνες για να απαντήσει και να διορθώσει τις ελλείψεις (Ευρωπαϊκή Επιτροπή). Αν η Επιτροπή κρίνει την απάντηση ανεπαρκή, μπορεί να παραπέμψει ξανά την υπόθεση στο Δικαστήριο. Εκεί μπορεί να ζητήσει κατ' αποκοπή ποσό ή περιοδική χρηματική ποινή, για τα οποία αποφασίζει μόνο το Δικαστήριο (Άρθρο 260 ΣΛΕΕ). Πριν απαντήσει στις Βρυξέλλες, το υπουργείο Υγείας χρωστά μια απάντηση στους προμηθευτές του: ποιος από τους δύο αριθμούς μετρά τα τιμολόγια που ακόμη περιμένουν να πληρωθούν.