Κοβέσι: «εκφοβισμός» η διετία των Ελλήνων ευρωεισαγγελέων

Η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, Λάουρα Κοβέσι, είπε στο Politico ότι «η πιο κραυγαλέα απόπειρα εκφοβισμού» της υπηρεσίας της έγινε στην Ελλάδα. Εννοούσε το ζήτημα με «την ανανέωση των εντεταλμένων ευρωπαίων εισαγγελέων» (eKathimerini). Πρόκειται για τρεις Έλληνες εισαγγελείς. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ανανέωσε τη θητεία τους για πέντε χρόνια, ενώ το ελληνικό Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο την ανανέωσε για δύο. Ο Άρειος Πάγος απέρριψε την προσφυγή της EPPO χωρίς να κρίνει ποια από τις δύο διάρκειες ισχύει, και η διαφορά πηγαίνει τώρα στο Συμβούλιο της Επικρατείας.

Οι εντεταλμένοι ευρωπαίοι εισαγγελείς είναι Έλληνες δικαστικοί λειτουργοί. Υπηρετούν στην Ελλάδα και χειρίζονται εδώ τις υποθέσεις της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO), δηλαδή έρευνες για πιθανή απάτη σε βάρος ευρωπαϊκών πόρων. Οι τρεις της διαφωνίας, η Πόπη Παπανδρέου, η Χαρίκλεια Θάνου και ο Διονύσιος Μουζάκης, εμφανίζονται ακόμη στη σελίδα της EPPO για την Ελλάδα (EPPO). Η φράση της Κοβέσι αφορούσε τις θητείες τους. Για την έρευνα του ΟΠΕΚΕΠΕ μίλησε σε άλλο σημείο της συνέντευξης (To Brief). Οι δύο υποθέσεις όμως συναντιούνται. Και οι τρεις έχουν ασχοληθεί με τον ΟΠΕΚΕΠΕ, ενώ η Παπανδρέου και ο Μουζάκης συνέταξαν δικογραφίες που διαβιβάστηκαν στη Βουλή (ΕΡΤ). Στην ίδια έρευνα η EPPO άσκησε τον Ιούλιο διώξεις σε 22 πρόσωπα (EPPO).

Πέντε χρόνια από τις Βρυξέλλες, δύο από την Αθήνα

Οι εντεταλμένοι εισαγγελείς έχουν δύο ιδιότητες, και γι' αυτό αποφασίζουν δύο επίπεδα. Σύμφωνα με τον κανονισμό 2017/1939, το Κολλέγιο της EPPO τούς διορίζει για ανανεώσιμη πενταετή θητεία, ύστερα από πρόταση της Ευρωπαίας Γενικής Εισαγγελέως. Οι υποψήφιοι προτείνονται από τα κράτη μέλη και πρέπει να παραμένουν ενεργά μέλη της εθνικής δικαστικής υπηρεσίας (EUR-Lex). Ο ελληνικός νόμος 4786/2021 αναθέτει στο Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο την επιλογή των υποψηφίων. Τον διορισμό που ακολουθεί από το Κολλέγιο τον περιγράφει κι αυτός ως πενταετή και ανανεώσιμο (ν. 4786/2021).

Στις 12 Νοεμβρίου 2025 το Κολλέγιο ανανέωσε ονομαστικά και τους τρεις για πέντε χρόνια, από την 1η Ιουνίου 2026 (Απόφαση 096/2025). Στις 11 Μαΐου 2026 το 11μελές Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο αποφάσισε ομόφωνα διετή ανανέωση (ΕΡΤ, Το Βήμα). Στη διαδικασία συμμετείχαν η τότε πρόεδρος του Αρείου Πάγου Αναστασία Παπαδοπούλου και ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνος Τζαβέλλας (Καθημερινή). Κατά τα ρεπορτάζ, το Συμβούλιο ήθελε να ολοκληρώσουν οι τρεις τις εκκρεμείς δικογραφίες τους και στη συνέχεια να εξεταστούν άλλοι υποψήφιοι. Το σκεπτικό αυτό εξηγεί γιατί το Συμβούλιο προτίμησε τη συνέχεια. Δεν δίνει όμως νομική βάση για διάρκεια διαφορετική από την πενταετία που γράφουν και τα δύο κείμενα.

Τι έκρινε, και τι όχι, ο Άρειος Πάγος

Στις 24 Ιουνίου 2026 η Διοικητική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου απέρριψε την προσφυγή της EPPO ως απαράδεκτη, με 72 ψήφους έναντι 10 (ΕΡΤ). Έκρινε ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία δεν είχε δικαίωμα να προσφύγει για υπηρεσιακό ζήτημα των τριών εισαγγελέων. Σύμφωνα με τα ρεπορτάζ, οι ίδιοι οι εισαγγελείς θα μπορούσαν να προσφύγουν μόνο αν στο 11μελές Συμβούλιο υπήρχαν τουλάχιστον δύο μειοψηφούντες (Καθημερινή). Ο κανόνας βρίσκεται στον ν. 4938/2022 (Βουλή), και η απόφαση του Συμβουλίου ήταν ομόφωνη. Ο Άρειος Πάγος έκλεισε λοιπόν την πόρτα για διαδικαστικό λόγο. Δεν αποφάνθηκε ότι η διετία είναι νόμιμη.

Γιατί η EPPO μιλά για πίεση

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είχε διατυπώσει τη θέση της επίσημα ήδη στις 22 Μαΐου 2026. Έγραψε τότε ότι η μη αναγνώριση του πλήρους αποτελέσματος της πενταετούς απόφασης βλάπτει την ανεξαρτησία της στην Ελλάδα. Η Κοβέσι ενημέρωσε την Κομισιόν και εξέφρασε σοβαρές αμφιβολίες για την καλόπιστη συνεργασία της χώρας (EPPO). Στην ίδια ανακοίνωση η EPPO συνέδεε την ανησυχία της με μια χωριστή τροπολογία, που ψηφίστηκε γρήγορα, για τη διαδικασία στις υποθέσεις βουλευτών (Βουλή). Η Επιτροπή επιβεβαίωσε τότε ότι εξέταζε την επιστολή, χωρίς να προαναγγείλει διαδικασία παράβασης (eKathimerini).

Η κυβέρνηση απαντά ότι η απόφαση δεν ήταν δική της. Ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης δήλωσε στις 19 Ιουνίου ότι αρμόδιο είναι το δικαστικό συμβούλιο (ΕΡΤ). Ο νόμος πράγματι δίνει στον υπουργό μόνο ρόλο διαβίβασης (ν. 4786/2021), και το άρθρο 90 του Συντάγματος αναθέτει τις υπηρεσιακές μεταβολές των δικαστών στα ανώτατα δικαστικά συμβούλια (Βουλή). Στην αντιπολίτευση, η τομεάρχης Δικαιοσύνης της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης Μαρία Λεπενιώτη δήλωσε στις 28 Οκτωβρίου ότι η διετία και η απόρριψη της προσφυγής υπονομεύουν την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και διευκολύνουν την αποφυγή ερευνών (myelas.gr).

Η EPPO έχει πλέον προσβάλει στο Συμβούλιο της Επικρατείας τα προεδρικά διατάγματα που αποτυπώνουν τη διετία, με νομικό εκπρόσωπο τον καθηγητή Σπύρο Βλαχόπουλο. Η υπόθεση εισήχθη στην Ολομέλεια, με εισηγήτρια την Αγορίτσα Σδράκα (Dikastiko). Η EPPO ζητά επίσης να υποβληθεί προδικαστικό ερώτημα στο Δικαστήριο της ΕΕ, κάτι για το οποίο θα αποφασίσει το ΣτΕ. Η συζήτηση τοποθετείται στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Ιανουαρίου 2027 (LawNet). Εκεί θα βρεθεί μπροστά στο ερώτημα που ο Άρειος Πάγος άφησε αναπάντητο: ποιος αποφασίζει πόσο θα μείνουν στη θέση τους οι εισαγγελείς που ερευνούν στην Ελλάδα την απάτη με ευρωπαϊκά χρήματα.