Λέσβος: σύγκρουση με Λιμενικό, Σάμος: ανατροπή, 12 νεκροί

Δώδεκα άνθρωποι πέθαναν στο Αιγαίο τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου, σε δύο χωριστά περιστατικά: έξι στη Λέσβο, ανάμεσά τους ένα βρέφος, και έξι στη Σάμο (AP, Reuters). Στη Λέσβο το ταχύπλοο συγκρούστηκε με περιπολικό του Λιμενικού. Στη Σάμο ανατράπηκε χωρίς να χτυπήσει σε άλλο σκάφος. Για το πώς έγινε η σύγκρουση στη Λέσβο, σχεδόν ό,τι γνωρίζουμε σήμερα προέρχεται από την πλευρά που ήταν μέσα σε αυτήν.

Λέσβος: η σύγκρουση

Η σύγκρουση έγινε λίγο μετά τα μεσάνυχτα της Κυριακής προς Δευτέρα, περίπου 3,5 ναυτικά μίλια νότια της Αγριελιάς. Σύμφωνα με το Λιμενικό, το ταχύπλοο έκανε ελιγμούς για να ξεφύγει, χτύπησε με την πλώρη την αριστερή πλευρά του περιπολικού και ανατράπηκε (Documento). Οκτώ άνθρωποι επέζησαν, ανάμεσά τους δύο παιδιά, και μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο της Μυτιλήνης (Reuters).

Δεν έχει ξεκαθαρίσει ακόμη ούτε ποιοι ήταν οι έξι νεκροί. Η ελληνική ενημέρωση και το Reuters καταγράφουν τέσσερις άνδρες, μία γυναίκα και το βρέφος. Ανταπόκριση του AFP, που επικαλείται στέλεχος της ακτοφυλακής, μετρά έναν άνδρα, τέσσερις γυναίκες και το βρέφος (Euronews/AFP).

Σάμος: η ανατροπή

Λίγες ώρες αργότερα, το πρωί, οι αρχές εντόπισαν ένα δεύτερο ταχύπλοο βόρεια της Σάμου. Το σκάφος ανατράπηκε περίπου 3,7 ναυτικά μίλια από το νησί, και το Λιμενικό αποδίδει την ανατροπή σε απότομο ελιγμό (The Press Project).

Ο πρώτος απολογισμός ήταν έξι νεκροί και 14 διασωθέντες (CNN Greece). Τρεις από τους διασωθέντες μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο. Αργότερα οι έρευνες βρήκαν ζωντανό ακόμη έναν άνδρα και οι διασωθέντες έγιναν 15 (AlphaTV). Ο αριθμός των 15 είναι ο νεότερος, όχι ο οριστικός. Οι αρχές αναζητούν επίσης τρεις αγνοουμένους, με βάση όσα είπαν οι διασωθέντες (AP).

Η κυβερνητική εκδοχή και τα στοιχεία για να ελεγχθεί

Ο υπουργός Ναυτιλίας Βασίλης Κικίλιας απέδωσε τους θανάτους στη Λέσβο στους διακινητές και επανέλαβε ότι το ταχύπλοο έπεσε πάνω στο περιπολικό. Παραδέχθηκε όμως ότι οι ακριβείς συνθήκες ακόμη διερευνώνται (ΕΡΤ). Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης μετέφερε την εκδοχή του κυβερνήτη του περιπολικού. Μετέφερε επίσης την εξήγηση που αποδίδεται στον χειριστή του ταχύπλοου: ότι φοβήθηκε από τα φώτα, έστριψε και δεν πρόλαβε να κόψει ταχύτητα. Σε ερώτηση για κάμερες, απάντησε ότι θα το ελέγξει (Documento).

Αυτές είναι μαρτυρίες όπως τις παρουσίασε η κυβέρνηση. Κανένα δημοσιευμένο τεκμήριο δεν τις επιβεβαιώνει, αλλά και κανένα δεν τις διαψεύδει. Για να ανασυντεθεί η σύγκρουση χρειάζονται συγκεκριμένα στοιχεία:

• τα χρονοσημασμένα στίγματα GPS των δύο σκαφών,
• το ραντάρ,
• οι ασύρματοι και τα αρχεία του ΕΚΣΕΔ, του κέντρου που συντονίζει τις διασώσεις,
• όποιο βίντεο υπάρχει,
• καταθέσεις επιζώντων.

Η οργάνωση Refugee Support Aegean (RSA), που στηρίζει πρόσφυγες στο Αιγαίο, ζητά να διαφυλαχθούν ακριβώς αυτά (RSA). Ο ΣΥΡΙΖΑ και η Νέα Αριστερά ζήτησαν ανεξάρτητη διερεύνηση πριν βγουν συμπεράσματα (Dnews).

Το προηγούμενο της Χίου

Δεν έχει δημοσιοποιηθεί αν το περιπολικό είχε κάμερα, αν αυτή λειτουργούσε ή αν κατασχέθηκε το υλικό της. Η ερώτηση για την κάμερα έχει ιστορικό. Στις 3 Φεβρουαρίου, στη Χίο, ταχύπλοο συγκρούστηκε με σκάφος του Λιμενικού και σκοτώθηκαν 15 άνθρωποι. Και τότε το Λιμενικό απέδωσε την πρόσκρουση στην πορεία του ταχύπλοου. Η θερμική κάμερα του σκάφους δεν ενεργοποιήθηκε. Όπως εξήγησε το Λιμενικό, ο κυβερνήτης δεν το έκρινε αναγκαίο (Λιμενικό, Εφ.Συν.).

Το Λιμενικό είχε ανακοινώσει τότε ΕΔΕ, δηλαδή εσωτερική διοικητική έρευνα, αλλά δεν βρέθηκε δημοσιευμένο πόρισμα. Ο φερόμενος διακινητής προφυλακίστηκε (To Brief). Η Χίος δεν αποδεικνύει τίποτα για τη Λέσβο. Δείχνει όμως τι χάνεται όταν τα στοιχεία δεν διαφυλάσσονται από την πρώτη μέρα.

Το εκκρεμές ερώτημα

Για τα δύο νέα περιστατικά, το Λιμενικό ανακοίνωσε προανάκριση και συνέλαβε από έναν διασωθέντα σε κάθε νησί ως φερόμενο διακινητή (Euronews). Το άρθρο 2 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου απαιτεί κάτι επιπλέον. Όταν ένας θάνατος συνδέεται με ενέργεια του κράτους, η έρευνα πρέπει να γίνει έγκαιρα και να είναι πραγματικά ανεξάρτητη (Οδηγός ΕΔΔΑ).

Η προανάκριση για διακίνηση ψάχνει όποιον κρατούσε το τιμόνι του ταχύπλοου. Δεν έχει δημοσιοποιηθεί ποιος θα ελέγξει χωριστά τους χειρισμούς του πληρώματος του περιπολικού στη Λέσβο. Μέχρι να γίνει αυτός ο έλεγχος, η μόνη εκδοχή της σύγκρουσης θα είναι εκείνη του ίδιου του πληρώματος.