Λιγότερες προσλήψεις νέων Γάλλων σε δουλειές εκτεθειμένες στην AI

Στη Γαλλία, οι νέοι 21 έως 29 ετών βρίσκουν όλο και πιο δύσκολα μόνιμη θέση στα επαγγέλματα που μπορεί να επηρεάσει η γενετική τεχνητή νοημοσύνη (AI, τα εργαλεία που γράφουν κείμενο και κώδικα). Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε σήμερα, οι προσλήψεις τους με σύμβαση αορίστου χρόνου στα πιο εκτεθειμένα επαγγέλματα ήταν τον Μάρτιο του 2026 περίπου 28% κάτω από τον Νοέμβριο του 2022 (Τράπεζα της Γαλλίας). Στα λιγότερο εκτεθειμένα η πτώση ήταν μόλις 7,5%, άρα το χάσμα φτάνει σχεδόν 21 ποσοστιαίες μονάδες (Investir, Les Échos).

Τι συγκρίνει η μελέτη

Οι συγγραφείς, από την Τράπεζα της Γαλλίας και το ερευνητικό εργαστήριο LIFT του HEC Paris, δηλώνουν ότι δεν μπορούν ακόμη να απομονώσουν την επίδραση της AI από άλλες μεταβολές (ερευνητικό κείμενο). Αυτό που δείχνουν είναι η σειρά: η είσοδος των νέων δυσκολεύει πριν φανεί απώλεια θέσεων. Ο οικονομολόγος Antonin Bergeaud, που παρουσίασε δημόσια τη μελέτη, μίλησε για αγορά που «παγώνει» για τους νέους υποψηφίους σε ορισμένα επαγγέλματα (Les Échos).

Για να βαθμολογηθεί η «έκθεση» ενός επαγγέλματος, ένα γλωσσικό μοντέλο αξιολογεί τις εργασίες και τις δεξιότητές του. Μετρά δηλαδή τι θα μπορούσε να αγγίξει η AI, όχι αν ο εργοδότης τη χρησιμοποιεί. Τα επαγγέλματα χωρίζονται σε πέντε ομάδες κατά έκθεση, και συγκρίνεται η πιο εκτεθειμένη με τη λιγότερη. Τα στοιχεία έρχονται από τη France Travail, τη γαλλική δημόσια υπηρεσία απασχόλησης, για το 2019 έως το 2026 (Le Monde).

Ο Νοέμβριος του 2022 λειτουργεί ως μήνας βάσης, γιατί στα τέλη εκείνης της χρονιάς τα εργαλεία γενετικής AI έγιναν ευρέως διαθέσιμα. Άρα το 28% μετρά πόσο άλλαξε η μηνιαία ροή προσλήψεων από εκείνον τον μήνα, όχι πόσες θέσεις χάθηκαν. Η πιο απότομη πτώση εμφανίζεται στους νέους προγραμματιστές και μηχανικούς πληροφορικής, με 42% λιγότερες προσλήψεις αορίστου χρόνου, ενώ στην ίδια ομάδα επαγγελμάτων βρίσκονται μεταφραστές, δημοσιογράφοι και ορισμένες τραπεζικές εργασίες (Le Monde).

Γιατί η συνολική απασχόληση δεν έχει πέσει

Η μελέτη βρήκε ότι μειώθηκαν και οι αποχωρήσεις. Οι λήξεις συμβάσεων αορίστου χρόνου των νέων υποχώρησαν 23% στα πιο εκτεθειμένα επαγγέλματα και 6% στα λιγότερο εκτεθειμένα (Investir). Οι προσλήψεις και οι αποχωρήσεις είναι δύο χωριστές ροές, και ο αριθμός των εργαζομένων αλλάζει μόνο κατά τη διαφορά τους. Μια ομάδα με 10 προσλήψεις και 8 αποχωρήσεις κερδίζει 2 θέσεις. Αν περάσει σε 8 προσλήψεις και 6 αποχωρήσεις, κερδίζει πάλι 2, παρότι και οι δύο ροές συρρικνώθηκαν.

Το ίδιο φαίνεται στις επιχειρήσεις. Οι ερευνητές εξέτασαν δηλώσεις περίπου 6.000 εταιρειών για τη χρήση AI· σε όσες τη χρησιμοποιούν εντατικά, η κάμψη των προσλήψεων νέων ήταν εντονότερη, χωρίς σαφή αντίστοιχη πτώση στο συνολικό τους προσωπικό (Τράπεζα της Γαλλίας). Όσοι ήδη εργάζονται δεν βλέπουν κύμα απολύσεων, ενώ ο απόφοιτος πληροφορικής βρίσκει πιο κλειστή αγορά απ' ό,τι το 2022. Πόσα εξοικονόμησαν οι εργοδότες προσλαμβάνοντας λιγότερους, η μελέτη δεν το μετρά.

Τι μένει να αποδειχθεί

Τρία στοιχεία στηρίζουν την υπόθεση ότι παίζει ρόλο η AI: η χρονική σύμπτωση, η συγκέντρωση της πτώσης στους νέους και η μεγαλύτερη ένταση στις επιχειρήσεις που τη χρησιμοποιούν. Οι ίδιοι οι συγγραφείς απαριθμούν όμως και άλλες αλλαγές της ίδιας περιόδου: την οικονομική επιβράδυνση, τη διόρθωση μετά το κύμα ψηφιακών προσλήψεων της πανδημίας, την τηλεργασία και την αύξηση της μαθητείας (L'Opinion, Le Figaro). Γι' αυτό το χάσμα ανάμεσα στις δύο ομάδες συγκρίνει επαγγέλματα και δεν μετρά πόσες προσλήψεις αντικατέστησε η AI.

Εκτός Γαλλίας τα σήματα διχάζονται. Στις ΗΠΑ, ανάλυση μισθοδοσιών του Stanford βρήκε σχετική αδυναμία στην απασχόληση των 22 έως 25 ετών σε επαγγέλματα υψηλής έκθεσης, κυρίως μέσω λιγότερων προσλήψεων, και τη χαρακτήρισε περιγραφική (Stanford Digital Economy Lab). Η Eurofound, αντίθετα, δεν είχε εντοπίσει έως το 2025 ειδικό πλήγμα στην απασχόληση των νέων της ΕΕ (Eurofound).

Στην Ελλάδα, η ΕΡΓΑΝΗ (το σύστημα όπου δηλώνεται κάθε πρόσληψη και αποχώρηση στον ιδιωτικό τομέα) δημοσιεύει ροές ανά ηλικία, κλάδο και τύπο σύμβασης, όχι όμως διασταύρωση ηλικίας με επάγγελμα. Ο κλάδος μιας εταιρείας δεν λέει τι δουλειά κάνει ο εργαζόμενος. Υπάρχει και δεύτερο εμπόδιο: η νέα ΕΡΓΑΝΗ II λειτουργεί πλήρως από τις 16 Φεβρουαρίου 2026, οπότε πριν από κάθε σύγκριση με το 2022 πρέπει να ελεγχθεί αν η σειρά συνεχίζεται χωρίς διακοπή (Υπουργείο Εργασίας). Τα στοιχεία που θα απαντούσαν τα έχει το υπουργείο Εργασίας. Το ερώτημα είναι αν από το 2022 οι μόνιμες προσλήψεις των νέων Ελλήνων προγραμματιστών και μεταφραστών έπεσαν γρηγορότερα από ό,τι σε επαγγέλματα που η AI δεν αγγίζει, και αν μειώθηκαν μαζί τους οι αποχωρήσεις.

Όποια κι αν αποδειχθεί τελικά η αιτία, η γαλλική μελέτη δείχνει ήδη μια καθαρή ασυμμετρία: όσοι έχουν θέση μένουν σε αυτήν, και όσοι περιμένουν απέξω δεν μπαίνουν. Στα επαγγέλματα που αγγίζει η AI, η Γαλλία δεν δείχνει ακόμη να χάνει θέσεις· προσλαμβάνει όμως όλο και λιγότερους από τους νέους που περιμένουν να μπουν.