Το λιμάνι του Πειραιά ψήφισε επέκταση σε άλλα λιμάνια

Στις 27 Αυγούστου μια έκτακτη γενική συνέλευση μετόχων, όπου εκπροσωπήθηκε πάνω από το 80% του κεφαλαίου, ενέκρινε με 99,94% να αλλάξει το καταστατικό του Οργανισμού Λιμένος Πειραιώς (ΟΛΠ), της εταιρείας που διαχειρίζεται το μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας (ΟΛΠ). Την εταιρεία την ελέγχει κατά 67% ο κινεζικός κρατικός όμιλος COSCO (eKathimerini). Η αλλαγή δεν είναι διαδικαστική: το καταστατικό παύει να δένει τον ΟΛΠ στον Πειραιά. Από εδώ και πέρα μπορεί, στα χαρτιά, να διαχειρίζεται άλλα λιμάνια στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, να μπαίνει στην εφοδιαστική αλυσίδα, να ιδρύει θυγατρικές και να αγοράζει μερίδια σε άλλες εταιρείες (Ναυτεμπορική). Δεν είναι εξαγορά ούτε επένδυση. Είναι άδεια να γίνουν, κάποια στιγμή, και τα δύο.

Η έγκριση ήταν σχεδόν ομόφωνη, όμως δεν αφορούσε ένα συγκεκριμένο σχέδιο με στόχο και προϋπολογισμό, αλλά μια πολύ ευρεία δυνατότητα χωρίς όνομα. Ο πρόεδρος του ΟΛΠ Han Chao ξεκαθάρισε ότι οι νέες πρόνοιες «δεν αφορούν κάποιο συγκεκριμένο έργο ή επενδυτικό σχέδιο αυτή τη στιγμή», αλλά δημιουργούν ένα ευέλικτο πλαίσιο για μελλοντικές ευκαιρίες (Newmoney, Business Daily). Οι μέτοχοι ενέκριναν την πόρτα, όχι τον προορισμό.

Ένας χάρτης επιλογών

Το νέο άρθρο 2 του καταστατικού διαβάζεται σαν κατάλογος ανοιχτών δρόμων. «Εφοδιαστική αλυσίδα» (logistics) σημαίνει όλα τα στάδια από τη στιγμή που το κοντέινερ κατεβαίνει από το πλοίο: αποθήκευση, διανομή, χερσαία μεταφορά. «Θυγατρική» είναι μια ξεχωριστή εταιρεία που στήνεται για ένα έργο ή μια αγορά. «Συμμετοχή» είναι η αγορά μεριδίου σε άλλη επιχείρηση (Capital). Ο πρώτος αποδέκτης είναι οι τοπικές επιχειρήσεις του Πειραιά: αν ο ΟΛΠ μπει στην εφοδιαστική αλυσίδα, ασκεί καθετοποίηση, δηλαδή ελέγχει διαδοχικά στάδια της ίδιας αλυσίδας, από την εκφόρτωση ως τη διανομή. Ο δεύτερος δρόμος οδηγεί σε άλλα ελληνικά λιμάνια: στην αγορά συζητιέται ήδη ο μελλοντικός διαγωνισμός για το λιμάνι της Ελευσίνας, αν και αυτό παραμένει εκτίμηση και όχι ανακοινωμένο σχέδιο του ΟΛΠ (ΟΤ).

Μέσα στη σχεδόν ομόφωνη έγκριση υπήρξε μια μικρή αλλά εύγλωττη αντίσταση. Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς (ΕΒΕΠ), θεσμικός εκπρόσωπος των τοπικών επιχειρήσεων και μικρομέτοχος με 12.000 μετοχές, απείχε από την ψηφοφορία. Ο πρόεδρός του Βασίλης Κορκίδης προειδοποίησε ότι ένας όμιλος με μεγάλη ρευστότητα μπορεί, με πλήρη καθετοποίηση, να αναλάβει «τα πάντα», από τα κοντέινερ και τις μεταφορές μέχρι αποθήκες, ναυπηγοεπισκευή και ακίνητα, εκτοπίζοντας τις μικρομεσαίες (Newmoney, ΕΒΕΠ). Το πραγματικό διακύβευμα είναι ότι ο διαχειριστής του λιμανιού γίνεται ταυτόχρονα ανταγωνιστής των πελατών του.

Γιατί κοιτάζει και η Ουάσιγκτον

Ο τρίτος δρόμος, η επέκταση στο εξωτερικό, ακουμπά κάτι πολύ μεγαλύτερο. Για το Πεκίνο ο Πειραιάς δεν είναι ένα τοπικό λιμάνι· είναι ο θαλάσσιος κόμβος της διαδρομής που η Κίνα αποκαλεί China-Europe Land-Sea Express, μιας συνδυασμένης θαλάσσιας και σιδηροδρομικής οδού από τη Μεσόγειο προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη (People's Daily/SASAC). Ένα κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ και της ΕΕ φιλοξενεί, δηλαδή, κρίσιμο κρίκο της κινεζικής εμπορικής στρατηγικής.

Αυτό ανησυχεί την Ουάσιγκτον. Οι ΗΠΑ χρηματοδοτούν εναλλακτικό κόμβο στην Ελευσίνα, με 125 εκατ. δολάρια του αμερικανικού αναπτυξιακού φορέα DFC στη ναυπηγική ONEX, και έχουν ήδη περάσει αμερικανικούς σαρωτές ασφαλείας μέσα στον ίδιο τον Πειραιά, όπως ανακοινώθηκε νωρίτερα φέτος (Bloomberg, To Brief).

Την ίδια ώρα η Ευρώπη σκληραίνει τη στάση της απέναντι σε κινεζικές επενδύσεις σε λιμάνια. Στο Αμβούργο το Βερολίνο δεν απαγόρευσε την COSCO, αλλά την περιόρισε σε μειοψηφικό μερίδιο κάτω από το 25%, χωρίς δικαιώματα επιρροής (James Tennant). Και η Κομισιόν εντάσσει πλέον τα κεντρικά λιμάνια του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών στον έλεγχο ξένων επενδύσεων (Linklaters).

Αυτό ορίζει και το επόμενο βήμα. Η καταστατική άδεια δεν είναι άδεια συναλλαγής. Κάθε πραγματική κίνηση σε άλλο λιμάνι περνά πρώτα από την Επιτροπή Ανταγωνισμού, όταν ο ΟΛΠ αποκτά έλεγχο σε άλλη εταιρεία, και από τον μηχανισμό ελέγχου ξένων επενδύσεων του Υπουργείου Εξωτερικών, όπου οι λιμενικές υποδομές αναφέρονται ρητά (Euro2day, Economistas).

Το κείμενο του καταστατικού γράφτηκε. Η πραγματική είδηση θα είναι το πρώτο όνομα που θα συμπληρώσει το κενό: η πρώτη θυγατρική, ο πρώτος διαγωνισμός, το πρώτο μερίδιο. Μέχρι τότε, η Ελλάδα ενέκρινε μια δυνατότητα της οποίας την κατεύθυνση θα την αποκαλύψει μόνο η επόμενη εταιρική απόφαση, και εκείνη δεν θα κριθεί στο διοικητικό συμβούλιο του ΟΛΠ αλλά στα δύο ελληνικά φίλτρα που θα την εγκρίνουν ή θα την μπλοκάρουν.