Μάχες στο Μογιάλε σπρώχνουν χιλιάδες Αιθίοπες στην Κένυα

Έως 50.000 άνθρωποι πέρασαν μέσα σε μία εβδομάδα από τη νότια Αιθιοπία στην Κένυα. Την εκτίμηση έδωσαν τοπικές κενυατικές αρχές και τη μετέφερε στις 28 Οκτωβρίου η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, η UNHCR (UNHCR). Φεύγουν από το Μογιάλε, πόλη μοιρασμένη ανάμεσα στις δύο χώρες, όπου δύο αιθιοπικές περιφέρειες, η Ορόμια και η Σομαλία, διεκδικούν τη διοίκηση των ίδιων γειτονιών. Η «Σομαλία» εδώ είναι περιφέρεια της Αιθιοπίας, όχι το γειτονικό κράτος.

Από μια σημαία στη μάχη

Η κλιμάκωση άρχισε στις 18 Οκτωβρίου, όταν η διοίκηση της Περιφέρειας Σομαλίας άνοιξε γραφείο και ύψωσε τη σημαία της σε αμφισβητούμενο σημείο του Μογιάλε, σύμφωνα με το αιθιοπικό Addis Standard (Addis Standard). Την ίδια μέρα σκοτώθηκε σε ανταλλαγή πυρών ένα 13χρονο κορίτσι. Οι μαρτυρίες των δύο πλευρών διαφωνούν για το ποιος πυροβόλησε πρώτος και για το πώς σκοτώθηκε το παιδί. Ακολούθησαν διαμαρτυρίες και συνομιλίες για να κατέβει η σημαία, η οποία τελικά αφαιρέθηκε, αν και οι πηγές δίνουν διαφορετική ημερομηνία.

Η μεγάλη μάχη ξέσπασε γύρω στις 05:30 το πρωί της 22ας Οκτωβρίου και απλώθηκε από συνοικίες του Μογιάλε σε γειτονικές περιοχές (Addis Standard). Κενυατική αστυνομική ενημέρωση που επικαλέστηκε το Associated Press τοποθετεί τις πρώτες διελεύσεις στα σύνορα ήδη στις 21 Οκτωβρίου (AP). Επαληθευμένος απολογισμός νεκρών δεν υπάρχει. Αξιωματούχος νοσοκομείου μίλησε στο Reuters για εννέα θανάτους (Reuters).

Τα πυρά έφτασαν και στην κενυατική πλευρά. Στις 22 Οκτωβρίου αστυνομική αναφορά κατέγραψε σφαίρα που τραυμάτισε στον λαιμό μια 31χρονη γυναίκα (AP, Reuters). Κατά το AP, ένα βλήμα χτύπησε μεταλλικό στήριγμα στο αστυνομικό τμήμα και μια άλλη σφαίρα έσπασε παράθυρο ξενοδοχείου. Η κενυατική αστυνομία δεν είπε από ποια πλευρά ήρθαν.

Ο Στάνλεϊ Καμάντε, επίτροπος της κομητείας Μαρσαμπίτ, στην οποία ανήκει το κενυατικό Μογιάλε, δήλωσε στις 23 Οκτωβρίου ότι στρατιωτικό απόσπασμα περιπολεί μαζί με ειδικές δυνάμεις και συνοριοφύλακες (The Standard). Ο περιφερειακός διοικητής της αστυνομίας Στίβεν Τσεμπέτ μίλησε για αυξημένη επιφυλακή (The Star). Δύο κενυάτες βουλευτές ζήτησαν να παρέμβει ο πρόεδρος Γουίλιαμ Ρούτο (Daily Nation). Στην αιθιοπική πλευρά αναφέρθηκαν επαφές τοπικών αξιωματούχων και πρεσβυτέρων (Addis Standard).

Μια εκκρεμότητα είκοσι δύο ετών

Το διακύβευμα είναι τα κεμπέλε, οι μικρότερες διοικητικές μονάδες της Αιθιοπίας. Η χώρα είναι οργανωμένη σε περιφέρειες χαραγμένες με εθνοτικά κριτήρια, και η διαφορά Ορόμια–Σομαλίας για γη και πόρους είναι παλιά (LSE). Το 2004 έγινε δημοψήφισμα για 463 αμφισβητούμενα κεμπέλε στα όρια των δύο περιφερειών. Η Εκλογική Επιτροπή της Αιθιοπίας καταγράφει ότι σε 39 δεν έγινε ψηφοφορία, σε δύο ακυρώθηκε και σε εννέα κεμπέλε του Μογιάλε υπήρξε καθυστέρηση (Εκλογική Επιτροπή Αιθιοπίας). Ερευνητικό σημείωμα του LSE αναφέρει ότι στο Μογιάλε το δημοψήφισμα δεν διεξήχθη ποτέ (LSE).

Το άρθρο 48 του αιθιοπικού Συντάγματος ορίζει ότι οι περιφέρειες συμφωνούν μεταξύ τους για τα όριά τους. Αν αποτύχουν, αποφασίζει η Βουλή της Ομοσπονδίας, με βάση το πού είναι εγκατεστημένοι οι πληθυσμοί και τι θέλουν οι κάτοικοι (Σύνταγμα Αιθιοπίας).

Πόσοι πέρασαν και πού μένουν

Οι αριθμοί ανεβαίνουν με κάθε νέα εκτίμηση. Το κρατικό πρακτορείο Kenya News Agency ανέφερε περίπου 35.000 στις 25 Οκτωβρίου (Kenya News Agency). Στις 27 Οκτωβρίου το AP απέδωσε στον ΟΗΕ τον αριθμό 36.000 (AP), ενώ η Εθνική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Κένυας έκανε λόγο για περίπου 40.000 (KNCHR). Το «έως 50.000» είναι εκτίμηση και όχι καταμέτρηση προσώπων: η UNHCR δηλώνει ότι η εγγραφή και η επαλήθευση συνεχίζονται, σε συντονισμό με την κενυατική Υπηρεσία Προσφύγων (UNHCR).

Σύμφωνα με την Επιτροπή, πάνω από 15.000 άνθρωποι μένουν σε οκτώ προσωρινά καταλύματα και πάνω από 20.000 σε σπίτια συγγενών ή φίλων. Στους χώρους φιλοξενίας έχουν γίνει ήδη τέσσερις τοκετοί (KNCHR). Η Επιτροπή ζήτησε προστασία για γυναίκες και παιδιά και υπενθύμισε ότι κανείς δεν μπορεί να σταλεί πίσω εκεί όπου κινδυνεύει.

Κατά την UNHCR, η πιο επείγουσα ανάγκη είναι η τροφή και ακολουθούν το νερό, η στέγη, η υγιεινή και η περίθαλψη (UNHCR). Η κομητεία Μαρσαμπίτ μοίρασε ρύζι και φασόλια, ο Ερυθρός Σταυρός άρχισε να διανέμει κιτ στέγασης με στόχο 1.000 νοικοκυριά και το νοσοκομείο του Μογιάλε δέχεται επείγοντα όλο το εικοσιτετράωρο (Kenya News Agency, Daily Nation). Σύμφωνα με δημοσίευμα της Daily Nation που βασίζεται σε έκθεση του Ερυθρού Σταυρού, έως τις 27 Οκτωβρίου δεν είχε γίνει καμία παρέμβαση για νερό και αποχέτευση στα καταλύματα (Daily Nation).

Το επόμενο βήμα είναι να απομακρυνθούν οι άνθρωποι από τη γραμμή των πυρών. Η UNHCR αναζητεί ασφαλέστερους χώρους πιο μακριά από τα σύνορα, ενώ τα δικά της υλικά, αρκετά για περίπου 12.000 ανθρώπους, βρίσκονται ακόμη καθ' οδόν (UNHCR).