Μοντέλο AI μετέτρεψε διορθώσεις Firefox σε επιθέσεις

Κάθε φορά που μια εταιρεία λογισμικού κλείνει ένα κενό ασφαλείας, η ίδια η διόρθωση προδίδει πού ήταν το κενό. Σε ελεγχόμενες δοκιμές που δημοσίευσε στις 29 Οκτωβρίου η Epoch AI, ένα ευρέως διαθέσιμο μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης εκμεταλλεύτηκε ακριβώς αυτό: κατασκεύασε μόνο του ιστοσελίδες που, με μία επίσκεψη, διάβαζαν αρχείο από τον υπολογιστή του επισκέπτη σε έξι εκδόσεις του Firefox. Η τεχνική είναι γνωστή· αυτό που άλλαξε είναι η ταχύτητα και η αυτονομία.

Το «κενό διορθώσεων»

Όταν ένας προγραμματιστής φτιάχνει μια διόρθωση, η αλλαγή γίνεται συχνά ορατή στον δημόσιο κώδικα ή σε μια δοκιμαστική έκδοση πριν φτάσει και εγκατασταθεί στον browser εκατομμυρίων χρηστών. Σε εκείνο το διάστημα, όποιος διαβάσει «ανάποδα» τη διόρθωση μπορεί να συμπεράνει ποιο ήταν το παλιό σφάλμα, που παραμένει ανοιχτό σε όσους δεν έχουν κάνει ακόμη την ενημέρωση. Αυτό το διάστημα το λένε «κενό διορθώσεων».

Η αντίστροφη ανάγνωση μιας διόρθωσης είναι παλιά πρακτική ειδικών. Το νέο, σύμφωνα με την Epoch, είναι ότι το μοντέλο GLM 5.3 της κινεζικής Z.ai το έκανε σχεδόν μόνο του. Πρόκειται για μοντέλο «ανοικτών βαρών»: τα εσωτερικά του αρχεία διατίθενται ελεύθερα, ώστε οποιοσδήποτε να μπορεί να το τρέξει στον δικό του υπολογιστή, χωρίς κάποιον πάροχο να ελέγχει τι κάνει κάθε φορά. Αυτό ακριβώς κάνει το εργαστηριακό εύρημα να ξεπερνά τον Firefox.

Οι ερευνητές έδωσαν στο μοντέλο μια έκδοση Firefox, βασικά εργαλεία και μόνο τις πληροφορίες που ήταν δημόσια διαθέσιμες όταν κυκλοφόρησε η έκδοση, μέσα σε ένα απομονωμένο περιβάλλον χωρίς ζωντανή πρόσβαση στο Διαδίκτυο. Έστησαν και επέβλεψαν το πείραμα, αλλά λένε ότι δεν καθοδήγησαν το μοντέλο κατά την εκτέλεση.

Η επίθεση χρειαζόταν δύο κλειδαριές να σπάσουν μαζί. Η πρώτη ευπάθεια, που το μοντέλο συνήγαγε από μια ορατή επικείμενη διόρθωση, του επέτρεπε να τρέξει κώδικα μέσα στο κομμάτι του Firefox που εμφανίζει τη σελίδα. Μέχρι εκεί ο browser κρατάει ακόμη μια προστατευτική «πόρτα», το λεγόμενο sandbox, που χωρίζει τη σελίδα από τα αρχεία σου. Μια δεύτερη, τότε αδημοσίευτη ευπάθεια επέτρεπε τη διαφυγή από αυτή την πόρτα. Είναι σαν επισκέπτης που αποκτά τον έλεγχο ενός υπολογιστή στον προθάλαμο μιας βιβλιοθήκης, αλλά χρειάζεται κι ένα ελάττωμα στην εσωτερική πόρτα για να φτάσει στο αρχειοφυλάκιο.

Πόσο γρήγορο, πόσο φθηνό

Η Epoch έθεσε όριο 48 ωρών ανά προσπάθεια· η ταχύτερη επιτυχία ήρθε σε 12 ώρες (Epoch AI). Το πρόσθετο κόστος ήταν περίπου 1.000 δολάρια ανά επιπλέον έκδοση σε υπολογιστική χρήση για να τρέξει το μοντέλο, αφού είχε στηθεί το περιβάλλον, αν και η συνολική έρευνα για τον Firefox ξεπέρασε τις 100.000 δολάρια (The Decoder).

Το «έξι στις έξι» σημαίνει έξι εκδόσεις-στόχους με αναφερόμενη επιτυχία, όχι γνωστό ποσοστό: η Epoch δεν δημοσιεύει πόσες φορές προσπάθησε ούτε πόσες απέτυχε ανά έκδοση. Και η ίδια ομάδα αναφέρει ότι ξόδεψε περίπου άλλα 100.000 δολάρια σε προσπάθειες κατά του Chrome χωρίς αντίστοιχο αποτέλεσμα. Το ισχυρό εύρημα είναι η αυτόνομη κατασκευή λειτουργικών επιθέσεων μέσα σε προετοιμασμένη δοκιμή, όχι ένα γενικό ποσοστό που θα ίσχυε παντού.

Δύο ανεξάρτητες αξιολογήσεις δείχνουν πάντως ότι το μοντέλο δεν είναι τυχαία επιλογή: το NIST CAISI το χαρακτήρισε το ισχυρότερο ανοικτών βαρών μοντέλο κυβερνοασφάλειας που είχε αξιολογήσει ως τότε, ενώ η Anthropic κατέγραψε επιτυχίες του σε δικά της τεστ εκμετάλλευσης ευπαθειών.

Τι σημαίνει για τον χρήστη

Η Mozilla δεν αμφισβητεί τον κίνδυνο. Αναγνωρίζει ότι μοντέλα σαν το GLM 5.3 μπορούν να αξιοποιήσουν ορισμένες επικείμενες διορθώσεις, και περιγράφει πώς απαντά: πέρασε σε εβδομαδιαίες εκδόσεις, κρατά εμπιστευτικά τα σχετικά τεστ έως τη διάθεση των διορθώσεων, και σχεδιάζει να χωρίζει χρονικά διορθώσεις που θα μπορούσαν να συνδυαστούν σε επίθεση, ώστε να μη φαίνονται ποτέ μαζί τα συστατικά της (Mozilla).

Η δεύτερη ευπάθεια της δοκιμής, λέει η Epoch, διορθώθηκε στον Firefox 159 που κυκλοφόρησε στις 27 Οκτωβρίου, κάτι που επιβεβαιώνει η επίσημη ανακοίνωση ασφαλείας της Mozilla, χωρίς όμως η εταιρεία να συνδέει δημόσια τη διόρθωση με τη συγκεκριμένη δοκιμή.

Το συμπέρασμα είναι άβολο αλλά απλό: αν μια διόρθωση μπορεί να γίνει όπλο σε δώδεκα ώρες, το ασφαλέστερο Firefox είναι εκείνο που μόλις ενημέρωσες και επανεκκίνησες.