Νομοσχέδιο ακυρώνει πράξεις πιστωτών κατά συνεπών οφειλετών

Η κυβέρνηση ανακοίνωσε στις 30 Σεπτεμβρίου 16 παρεμβάσεις για τα κόκκινα δάνεια, που όμως δεν αλλάζουν τίποτα σήμερα. Είναι νομοσχέδιο, και ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας Κυριάκος Πιερρακάκης θέλει να ψηφιστεί έως τα τέλη Οκτωβρίου (Ελληνική Κυβέρνηση, ERTnews). Η ισχυρότερη πρόβλεψή του αφορά όσους πληρώνουν ήδη κανονικά τη ρύθμισή τους με κάποιον servicer, δηλαδή την εταιρεία που διαχειρίζεται το δάνειο για λογαριασμό του fund που το αγόρασε. Αν ο πιστωτής κινηθεί εναντίον τους, η πράξη του θα είναι άκυρη και θα τους πιστώνονται πέντε δόσεις, που για δόση 600 ευρώ σημαίνει 3.000 ευρώ (Ναυτεμπορική).

Το πακέτο το παρουσίασε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στο υπουργικό συμβούλιο. Το κείμενο το εξειδίκευσε το υπουργείο του Πιερρακάκη (Ελληνική Κυβέρνηση). Στο τέλος Ιουνίου οι servicers διαχειρίζονταν δάνεια ονομαστικής αξίας σχεδόν 80 δισ. ευρώ. Το ποσό είναι το υπόλοιπο των χαρτοφυλακίων τους, όχι αυτό που αξίζουν σήμερα οι απαιτήσεις (ot.gr). Την ίδια μέρα εξαγγέλθηκαν και οι 120 δόσεις. Αυτές αφορούν μόνο χρέη προς την Εφορία και τα Ταμεία που έληξαν έως το τέλος του 2024, όχι δάνεια (ΥΠΕΘΟ), όπως είχαμε γράψει (To Brief).

Από την αίτηση στην προκαταβολή

Η διαδρομή αρχίζει όταν ζητάτε απευθείας ρύθμιση από τον πιστωτή. Με την πρόταση, από τη στιγμή που καταθέτετε πλήρη φάκελο, εκείνος θα έχει τρεις μήνες για να προτείνει λύση ή να απορρίψει το αίτημα εγγράφως και αιτιολογημένα. Η διαδικασία θα πρέπει να ολοκληρώνεται συνολικά σε έξι μήνες (Ελληνική Κυβέρνηση). Η προθεσμία εξασφαλίζει ότι θα πάρετε απάντηση. Συμφωνία δεν εξασφαλίζει.

Μια δεύτερη πρόβλεψη έχει πιο απτή συνέπεια. Αν ο servicer δεν σας δώσει δωρεάν το πλήρες ιστορικό του δανείου μέσα σε 45 ημέρες, οι τόκοι θα παγώνουν μέχρι να το παραδώσει (Dnews). Ανώνυμες πηγές των servicers λένε ότι για τα παλιά δάνεια αυτό δεν θα είναι εύκολο (Euro2day).

Σήμερα η προκαταβολή συμφωνείται ελεύθερα. Η κυβέρνηση προτείνει πλαφόν 15% της οφειλής, και χαμηλότερο ποσό όταν τεκμηριώνεται ιδιαίτερη δυσχέρεια ή σοβαρό πρόβλημα υγείας (Ελληνική Κυβέρνηση). Στο υποθετικό παράδειγμα του υπουργείου, για δάνειο 100.000 ευρώ μια απαίτηση 40.000 ευρώ θα έπεφτε στις 15.000. Ο οφειλέτης θα χρειαζόταν 25.000 ευρώ λιγότερα για να μπει στη ρύθμιση, θα του έμενε όμως μεγαλύτερο υπόλοιπο να αποπληρώσει με δόσεις (in.gr). Το πλαφόν βοηθά όποιον αντέχει μηνιαίες πληρωμές αλλά δεν έχει μεγάλο ποσό στην άκρη.

Η προστασία για όσους ήδη πληρώνουν

Όσο τηρείτε μια ενεργή ρύθμιση, ο πιστωτής δεν θα μπορεί να την καταγγείλει, να βγάλει διαταγή πληρωμής, να κάνει κατάσχεση ή να συνεχίσει πλειστηριασμό. Αν το κάνει, η πράξη του θα είναι αυτοδίκαια άκυρη, θα σας πιστωθούν πέντε μηνιαίες δόσεις και η ρύθμιση θα παραταθεί πέντε μήνες χωρίς επιβάρυνση (Ελληνική Κυβέρνηση). Η προστασία ισχύει όμως μόνο για όποιον πληρώνει. Δεν προβλέπεται γενική περίοδος χάριτος όταν ο ίδιος ο οφειλέτης χάνει δόση· εξαίρεση υπάρχει μόνο όταν η καθυστέρηση οφείλεται στον servicer, επειδή δεν έδωσε έγκαιρα τα στοιχεία πληρωμής.

Για όποιον έχει πλειστηριασμό σε δύο μήνες, το πακέτο δεν αλλάζει την εικόνα. Ο πιστωτής μπορεί πάντα να πει όχι, αρκεί να γράψει γιατί. Η υποχρέωσή του να προτείνει ρύθμιση τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό ισχύει ήδη. Το νέο σχέδιο ζητά μόνο η πρόταση να είναι γραπτή και τεκμηριωμένα βιώσιμη, με βάση το εισόδημα και την περιουσία του οφειλέτη (Moneyreview).

Τι μένει ανοιχτό

Μέχρι να ψηφιστεί ο νόμος, δεν μπορείτε να επικαλεστείτε τίποτα από τα παραπάνω. Ο Πιερρακάκης υπόσχεται εφαρμογή αμέσως μετά την ψήφιση, ενώ πριν από αυτήν το νομοσχέδιο θα περάσει από διαβούλευση (ERTnews). Το τελικό κείμενο θα πρέπει να ξεκαθαρίσει τρία πράγματα. Πρώτο, τι μετρά ως «πλήρης φάκελος», που ξεκινά την τρίμηνη προθεσμία. Δεύτερο, πάνω σε ποιο ποσό υπολογίζεται το 15%. Τρίτο, ποιος θα επιβάλλει τα πρόστιμα των 50.000 έως 500.000 ευρώ σε όποιον servicer παραβιάζει ενεργή ρύθμιση (Moneyreview).

Ο νόμος θα κριθεί από το πόσες ρυθμίσεις θα μείνουν ενήμερες, όχι από το πόσες θα υπογραφούν. Σε ένα διαφορετικό σύστημα, τα χρέη προς τα Ταμεία, χάθηκε το 54,5% των ρυθμίσεων (Ναυτεμπορική). Για τις συμφωνίες με servicers δεν υπάρχει σήμερα δημόσιος, ελέγξιμος δείκτης. Χωρίς αυτόν, κανείς δεν θα μπορεί να πει αν οι 16 αλλαγές κράτησαν ανθρώπους μέσα στις ρυθμίσεις τους ή απλώς έβαλαν προθεσμίες στη διαδικασία.