Νομοσχέδιο απαγορεύει πλειστηριασμό για όσους πληρώνουν κανονικά

Ένας δανειολήπτης με «κόκκινο» (μη εξυπηρετούμενο) δάνειο που πληρώνει κανονικά τη ρύθμισή του δεν θα μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με κατάσχεση ή πλειστηριασμό για τη ρυθμισμένη οφειλή. Αυτό προβλέπει νομοσχέδιο που κατέθεσε στις 26 Οκτωβρίου το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (Βουλή). Αν ο πιστωτής παραβιάσει την προστασία, ο οφειλέτης παίρνει πίστωση πέντε δόσεων (Το Βήμα, Ναυτεμπορική). Το ίδιο νομοσχέδιο φέρνει έως 120 δόσεις για παλιά χρέη σε εφορία και Ταμεία και φόρο στα κέρδη από κρυπτονομίσματα.

Η προστασία αφορά κυρίως τους servicers. Είναι οι εταιρείες που διαχειρίζονται τα δάνεια για λογαριασμό των κατόχων τους και συνομιλούν με τον οφειλέτη για πληρωμές και ρυθμίσεις. Σύμφωνα με τα ρεπορτάζ για το άρθρο 15, όσο τηρείται η ρύθμιση απαγορεύονται και η καταγγελία της σύμβασης και η διαταγή πληρωμής. Αν ο πιστωτής ή ο servicer προχωρήσει παρά την απαγόρευση, η πράξη είναι αυτοδικαίως άκυρη. Ο οφειλέτης τότε παίρνει πίστωση πέντε μηνιαίων δόσεων και πεντάμηνη παράταση χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση (Ναυτεμπορική). Για δόση 400 ευρώ, αυτό σημαίνει 2.000 ευρώ λιγότερα στο υπόλοιπο της οφειλής.

Προστατεύεται επίσης η δόση που δεν πληρώθηκε μόνο επειδή ο servicer δεν έδωσε στον οφειλέτη τα στοιχεία πληρωμής. Το άρθρο 14 βάζει οροφή στο συνολικό ποσό που μπορεί να απαιτήσει ο πιστωτής (όχι στο επιτόκιο) και την επεκτείνει σε περισσότερα είδη δανείων και πιστώσεων. Ο επανυπολογισμός των παλιών οφειλών γίνεται χωρίς αίτηση του οφειλέτη (Newmoney). Στο κατατεθειμένο κείμενο δεν έχουν ακόμη επιβεβαιωθεί αρκετά στοιχεία των δύο άρθρων: το ύψος της οροφής, πώς μετρούν οι παλιές πληρωμές, οι εξαιρέσεις και η ημερομηνία έναρξης.

Και όσοι δεν έχουν συμφωνία;

Το άμεσο όφελος το έχουν όσοι ήδη τηρούν μια ρύθμιση. Για όσους ζητούν τώρα ρύθμιση απευθείας από τον servicer, το υπουργείο είχε προτείνει δεσμευτικές προθεσμίες σε σημείωμα του Σεπτεμβρίου, πριν από την κατάθεση. Όταν ο οφειλέτης καταθέσει πλήρη φάκελο, ο πιστωτής απαντά αιτιολογημένα σε τρεις μήνες και η διαδικασία κλείνει σε έξι. Η προκαταβολή φτάνει έως το 15% της οφειλής και μπορεί να είναι χαμηλότερη όταν η δυσκολία τεκμηριώνεται (υπουργείο Οικονομικών). Δεν έχει ελεγχθεί αν οι όροι αυτοί πέρασαν αυτούσιοι στο τελικό κείμενο.

Οι προθεσμίες μπορούν να μειώσουν τις καθυστερήσεις. Δεν υποχρεώνουν όμως τον πιστωτή να προτείνει δόση που ο οφειλέτης μπορεί να σηκώσει. Αυτή ήταν και η βασική ένσταση του ΠΑΣΟΚ στη διαβούλευση. Στις 8 Οκτωβρίου η Μιλένα Αποστολάκη και ο Δημήτρης Σπυράκος χαρακτήρισαν το σχέδιο «ένα βήμα μπροστά, δύο πίσω» και αμφισβήτησαν ότι η διμερής διαδικασία εξασφαλίζει βιώσιμη ρύθμιση (in.gr). Καμία εταιρεία διαχείρισης δεν έχει τοποθετηθεί επωνύμως για το κατατεθειμένο κείμενο.

Για τα χρέη προς το Δημόσιο, το νομοσχέδιο φέρνει τις έως 120 δόσεις που η κυβέρνηση είχε εξαγγείλει στις αρχές του μήνα (To Brief). Αφορούν φορολογικές οφειλές που έγιναν ληξιπρόθεσμες έως το τέλος του 2024 και ασφαλιστικές οφειλές για περιόδους έως τότε. Οι αιτήσεις γίνονται έως τις 30 Ιουνίου 2027 (Powergame). Η ελάχιστη δόση είναι 30 ευρώ, και όσοι βρίσκονται ήδη στη ρύθμιση των 72 δόσεων μπορούν να μεταφερθούν (Πρώτο Θέμα).

Το κόστος της ρύθμισης δεν είναι ακόμη σαφές, γιατί τα δημοσιεύματα διαφωνούν για το επιτόκιο. Το Enikos γράφει 5,4%, το Newsbomb 5,84%. Με περισσότερες δόσεις η μηνιαία καταβολή μικραίνει, όμως η εξόφληση αργεί και οι συνολικοί τόκοι μπορεί να ανέβουν.

Ο φόρος στα κρυπτονομίσματα

Το σχέδιο της διαβούλευσης φορολογούσε με 10% το κέρδος (την υπεραξία) ενός ιδιώτη όταν πουλά κρυπτονομίσματα για χρήματα ή πληρώνει με αυτά αγαθά και υπηρεσίες. Προέβλεπε όριο 500 ευρώ, το οποίο μετρά το συνολικό καθαρό κέρδος της χρονιάς, αφού αφαιρεθούν οι ζημιές (ΣΚΑΪ). Η ανταλλαγή ενός κρυπτονομίσματος με άλλο έμενε εκτός φόρου. Τα ρεπορτάζ για την κατάθεση επαναλαμβάνουν τα ίδια νούμερα (Το Βήμα), αλλά το τελικό άρθρο δεν έχει ελεγχθεί. Ανοιχτό μένει επίσης αν, όταν το κέρδος ξεπερνά τα 500 ευρώ, φορολογείται ολόκληρο ή μόνο το ποσό πάνω από το όριο. Στη διαβούλευση, ο φόρος θα εφαρμοζόταν από το φορολογικό έτος 2027 (Taxheaven).

Η Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής ξεκινά την εξέταση την Πέμπτη 29 Οκτωβρίου στις 10:00. Εισηγητές είναι ο Ελευθέριος Αυγενάκης και η Μιλένα Αποστολάκη (Βουλή), η βουλεύτρια του ΠΑΣΟΚ που είχε θέσει στη διαβούλευση το ερώτημα της βιωσιμότητας. Η εταιρεία διαχείρισης πληρώνει μόνο αν παραβιάσει την προστασία όσων ήδη πληρώνουν, και τότε χάνει πέντε δόσεις. Στον οφειλέτη χωρίς συμφωνία, το νομοσχέδιο δίνει προθεσμίες και αφήνει το ύψος της δόσης στην κρίση του πιστωτή.