Ο ΟΗΕ κόβει τη μηνιαία βοήθεια στη Γάζα

Οικογένειες στη Γάζα που ως τον Σεπτέμβριο έπαιρναν δύο πακέτα τροφίμων τον μήνα παίρνουν πλέον ένα, μαζί με μικρότερο σάκο αλευριού (ABC). Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα του ΟΗΕ (WFP) ανακοίνωσε στις 19 Οκτωβρίου ότι η μηνιαία του κάλυψη πέφτει από 1,6 σε 1,1 εκατ. ανθρώπους και τα ζεστά γεύματα από 250.000 σε 150.000 την ημέρα (WFP). Ο οργανισμός αποδίδει την περικοπή στα χρήματα που λείπουν, όχι σε μικρότερες ανάγκες ούτε σε αδυναμία να περάσουν τα τρόφιμα (NPR).

Η μείωση αφορά περίπου 500.000 ανθρώπους, σχεδόν έναν στους τρεις προηγούμενους δικαιούχους, και ισχύει «από αυτόν τον μήνα», χωρίς ανακοινωμένη ακριβή ημερομηνία (WFP). Αυτοί βγαίνουν εντελώς από τη μηνιαία στήριξη με τρόφιμα ή χρήματα, ενώ κόβονται και οι μερίδες όσων μένουν. Στα πακέτα και στο αλεύρι η πτώση είναι πιο απότομη: οι λήπτες τους μειώνονται από περίπου 1,1 εκατ. σε 600.000 τον μήνα (BBC, UNifeed). Το νέο σύνολο του 1,1 εκατ. περιλαμβάνει και όσους λαμβάνουν χρηματική βοήθεια (WFP). Ο οργανισμός χαρακτηρίζει όσους παραμένουν «τους πιο ευάλωτους», αλλά δεν έχει δημοσιοποιήσει κριτήρια επιλογής ούτε γεωγραφική κατανομή.

Μειώνεται επίσης η αξία της χρηματικής βοήθειας για 75.000 οικογένειες, ενώ σε δυσπρόσιτες περιοχές κοντά στην «κίτρινη γραμμή», που οριοθετεί τις ζώνες ισραηλινού στρατιωτικού ελέγχου, το ζεστό γεύμα έρχεται πλέον μέρα παρά μέρα (WFP). Προς το παρόν συνεχίζονται η στήριξη αρτοποιείων που καλύπτουν περίπου το ένα τρίτο των αναγκών σε ψωμί και η διατροφική βοήθεια για 300.000 γυναίκες και παιδιά (ABC).

Τρόφιμα στην αγορά, όχι χρήματα στην τσέπη

Στον Guardian, ο Αλάα Οσάμα Σαρχάν, 40 ετών, που ζει με τη σύζυγο και τα πέντε παιδιά του σε σκηνή κοντά στην κίτρινη γραμμή, είπε ότι μερικές φορές παραλείπει το δικό του φαγητό για να φάνε τα παιδιά· η Νεσρίν Μουκάγιεντ, 50 ετών, εκτοπισμένη στον καταυλισμό Αλ Αμάλ, είπε ότι τα γεύματα της κοινοτικής κουζίνας έρχονται μέρα παρά μέρα και ότι τους τελείωσε το αλεύρι. Το ρεπορτάζ δεν αναφέρει αν οι δύο οικογένειες ανήκουν σε όσους βγαίνουν από τη λίστα. Ο Σον Χιουζ, διευθυντής του WFP για την Παλαιστίνη, χαρακτήρισε τη βελτίωση μετά την εκεχειρία «πολύ εύθραυστη» και είπε ότι η βοήθεια δεν υποκαθιστά την ανάκαμψη και τις δουλειές.

Τα δεδομένα του καλοκαιριού εξηγούν γιατί. Σε έρευνα νοικοκυριών που μετέφερε η OCHA (το γραφείο του ΟΗΕ για τον συντονισμό ανθρωπιστικών υποθέσεων), το 77% δήλωνε τον Ιούλιο δυσκολία πρόσβασης στις αγορές, κυρίως επειδή δεν είχε αρκετά χρήματα, ενώ τα μέσα βιοπορισμού περιγράφονταν σχεδόν κατεστραμμένα (OCHA). Η βελτίωση που ακολούθησε στηρίχθηκε σε συνεχή ανθρωπιστική βοήθεια, καλύτερη πρόσβαση, περισσότερες εμπορικές εισαγωγές και επέκταση της διατροφικής φροντίδας (UNICEF). Με απλά λόγια, τα τρόφιμα έφταναν, αλλά πολλά νοικοκυριά δεν μπορούσαν να τα αγοράσουν· τη διαφορά την κάλυπτε η διανομή.

Η ανάλυση της IPC (του διεθνούς συστήματος ταξινόμησης της επισιτιστικής ανασφάλειας), που δημοσιεύθηκε στις 23 Ιουλίου, είχε καταγράψει πάνω από 1,2 εκατ. ανθρώπους με σοβαρά κενά διατροφής ή χειρότερα, από τα μέσα Απριλίου έως τα τέλη Ιουνίου (IPC). Για το μέλλον προέβλεπε ότι 74.200 μικρά παιδιά θα χρειαστούν διατροφική θεραπεία ή στήριξη έως τον Απρίλιο του 2027 (OCHA). Οι περικοπές πέφτουν, επομένως, πάνω σε κέρδη που υπάρχουν αλλά δεν έχουν σταθεροποιηθεί, και η επίπτωσή τους δεν έχει μετρηθεί ακόμη. Η ίδια ανάλυση δεν ταξινομούσε τη Γάζα σε κατάσταση λιμού.

Χωριστό μέτωπο από τα περάσματα

Η απόφαση του WFP δεν συνδέεται με τη διαμάχη για τα εμπορικά φορτία. Η COGAT, η υπηρεσία του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας που συντονίζει τις κυβερνητικές δραστηριότητες στα παλαιστινιακά εδάφη, αποδίδει την αναστολή των ιδιωτικών εισαγωγών από την ισραηλινή πλευρά σε απειλές και χρηματικές απαιτήσεις της Χαμάς προς τους εμπόρους (Times of Israel), ενώ ο επικεφαλής των μεταφορέων της Γάζας μιλά για ισραηλινούς περιορισμούς (AP). Το WFP, αντίθετα, δείχνει τον προϋπολογισμό: η χρηματοδότησή του για τις παλαιστινιακές επιχειρήσεις το 2026 ήταν λιγότερη από τη μισή σε σχέση με προηγούμενα χρόνια, και ο εκτελών χρέη εκτελεστικού διευθυντή Καρλ Σκάου μιλά για υποχώρηση των παραδοσιακών δωρητών (WFP). Τα διαθέσιμα στοιχεία δεν αποδίδουν το κενό σε απόφαση συγκεκριμένης κυβέρνησης.

Ούτε η UNRWA, η υπηρεσία του ΟΗΕ για τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες, εμφανίζεται σε θέση να το απορροφήσει, καθώς αντιμετωπίζει δικούς της περιορισμούς σε εφόδια και χρήματα (UNRWA). Δεν έχουν δημοσιοποιηθεί στοιχεία για το πόσο επικαλύπτονται οι κατάλογοι δικαιούχων των δύο οργανισμών.

Το WFP ζητά 450 εκατ. δολάρια για τις κρίσιμες επιχειρήσεις του σε Γάζα και Δυτική Όχθη μαζί, από τον Οκτώβριο έως τον Μάρτιο του 2027, χωρίς επιμερισμό ανά περιοχή και χωρίς χρονοδιάγραμμα επιστροφής στα δύο πακέτα και στα 250.000 γεύματα (WFP, BBC). Το πόσοι θα τρώνε στη Γάζα τους επόμενους μήνες το ορίζουν πλέον οι προϋπολογισμοί των δωρητών· αυτοί μόλις άφησαν εκτός σχεδόν έναν στους τρεις.