Οκτώ εργαζόμενοι στη Σαμαριά περιμένουν να πέσει το νερό

Οκτώ εργαζόμενοι παραμένουν αποκλεισμένοι στο φαράγγι της Σαμαριάς. Είναι ασφαλείς αλλά δεν μπορούν να βγουν, ενώ στην υπόλοιπη Κρήτη ξεκινούν οι αυτοψίες για τις ζημιές της κακοκαιρίας (ΕΡΤ). Οι βροχές εξασθενούν. Οι κομμένοι δρόμοι, τα κλειστά σχολεία και τα πλημμυρισμένα χωράφια όμως δείχνουν ότι το τέλος της βροχής δεν φέρνει ακόμη την κανονικότητα.

Στο φαράγγι βρίσκονται έξι εργαζόμενοι του ΟΦΥΠΕΚΑ και δύο δασοφύλακες. Σύμφωνα με τα ρεπορτάζ, μπήκαν στις 29 Σεπτεμβρίου. Έχουν εφόδια και επικοινωνία, αλλά η στάθμη και η ορμή του νερού δεν τους αφήνουν να βγουν με ασφάλεια. Ο αντιπεριφερειάρχης Πολιτικής Προστασίας Χανίων Γιώργος Τσαπάκος δήλωσε ότι είναι καλά και ότι πρέπει να περιμένουν να πέσει το νερό. Διευκρίνισε επίσης ότι δεν γίνεται ενεργή «επιχείρηση διάσωσης», όπως την παρουσίασαν ορισμένα μέσα (Creta24). Ως την τελευταία ενημέρωση που ελέγξαμε, η έξοδός τους δεν είχε επιβεβαιωθεί.

Η Σαμαριά δείχνει σε μικρή κλίμακα τι ισχύει για όλο το νησί. Η πρόγνωση για σήμερα μιλά για εξασθένηση, με πιθανές τοπικές βροχές στα ορεινά. Λιγότερη βροχή όμως δεν κατεβάζει αμέσως τα ρέματα ούτε στερεώνει έδαφος που έχει ήδη κορεστεί. Στο Οροπέδιο Λασιθίου μετρήθηκαν 440 χιλιοστά σε δύο ημέρες (Euronews), περίπου όση βροχή δέχεται η Αθήνα σε έναν ολόκληρο χρόνο. Τα νέα κύματα έπεσαν σε περιοχές που είχαν ήδη πληγεί. Μόνο την πρώτη εβδομάδα η κακοκαιρία στοίχισε τη ζωή σε έναν 80χρονο κτηνοτρόφο στο Ρέθυμνο και έριξε γέφυρα στον Μυλοπόταμο (To Brief).

Ο χάρτης των ζημιών

Πρώτα τα σχολεία, που ενδιαφέρουν τις περισσότερες οικογένειες σήμερα. Τη Δευτέρα ανεστάλη η διά ζώσης λειτουργία όλων των σχολείων του Δήμου Αμαρίου (Ναυτεμπορική). Στον Μυλοπόταμο ο δήμαρχος Γιώργος Κλάδος έκλεισε σχολεία και παιδικούς σταθμούς στην Κουλούκωνα και στα Ζωνιανά για τις 5 και 6 Οκτωβρίου. Στον Γεροπόταμο τα σχολεία λειτουργούν. Στην Ιεράπετρα έκλεισαν σχολεία στον Άγιο Ιωάννη και στον Μακρύ Γιαλό (Creta24). Τα δημοσιεύματα δεν συμφωνούν απόλυτα για τον Μυλοπόταμο, και οι ίδιες οι δημοτικές αποφάσεις δεν έχουν δημοσιοποιηθεί.

Στους δρόμους, ως κλειστά αναφέρονταν το τμήμα Ιεράπετρας-Σητείας από τα Φέρμα ως τον Κουτσουρά και η οδός Αφρατές-Πλατάνια στο Αμάρι. Στη Γαλήνη και στις Λιθίνες η κυκλοφορία ήταν δύσκολη (Αθήνα 9.84). Στα Ζωνιανά, στα Κράνα και στα Λιβάδια χάλασε η ύδρευση (in.gr), και προβλήματα αναφέρονταν ακόμη και τη Δευτέρα.

Η μεγαλύτερη ανησυχία αφορά το Οροπέδιο, όπου χωράφια και αγροτικοί δρόμοι παραμένουν στο νερό και στη λάσπη. Οι πρώτες αναφορές της 2ας Οκτωβρίου μιλούσαν για περίπου 3.000 τόνους πατάτας και κηπευτικών σε κίνδυνο (Cretalive). Τη Δευτέρα ο πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Μανώλης Πατεράκης έδωσε άλλη εικόνα. Υπολόγισε ότι πλήγηκαν 5.000 έως 6.000 στρέμματα πατάτας, δηλαδή παραγωγή 20.000 έως 25.000 τόνων. Πρόσθεσε ότι από το Οροπέδιο ζουν περίπου 500 αγροτικές οικογένειες (Νέα Κρήτη). Η δεύτερη εκτίμηση είναι περίπου οκταπλάσια της πρώτης, και καμία δημοσιευμένη μέθοδος δεν εξηγεί τη διαφορά. Το ίδιο ισχύει για τα ζώα που χάθηκαν στον Μυλοπόταμο, για τα οποία υπάρχουν μόνο μαρτυρίες κτηνοτρόφων.

Από την αυτοψία στην αποζημίωση

Στις 4 Οκτωβρίου η Πολιτική Προστασία ζήτησε δορυφορική χαρτογράφηση των πλημμυρών από το ευρωπαϊκό Copernicus, και το αίτημα έγινε δεκτό (Πολιτική Προστασία). Ο χάρτης θα δείξει πού έφτασε το νερό. Δεν θα δείξει αν ένας δρόμος είναι ασφαλής ούτε πόσα χρωστούν σε έναν παραγωγό.

Αυτό θα το κρίνουν οι αυτοψίες. Τη Δευτέρα ο περιφερειάρχης Σταύρος Αρναουτάκης συγκάλεσε σύσκεψη στο Ηράκλειο με τους υπουργούς Χρίστο Δήμα και Ευάγγελο Τουρνά και τους υφυπουργούς Γιάννη Ανδριανό και Κώστα Κατσαφάδο. Εκεί ζήτησε σχέδιο αποκατάστασης και αποζημιώσεις. Η ανακοίνωση της Περιφέρειας δεν αναφέρει ούτε ποσά ούτε χρονοδιάγραμμα (Περιφέρεια Κρήτης).

Σύμφωνα με τη Νέα Κρήτη, ο Κατσαφάδος είπε ότι οι μηχανικοί της ΓΔΑΕΦΚ (της υπηρεσίας που αποτιμά τις ζημιές από φυσικές καταστροφές) ξεκινούν αυτοψίες από σήμερα. Για τις επιχειρήσεις θα συσταθούν επιτροπές της Περιφέρειας. Κατά το ίδιο ρεπορτάζ, υποσχέθηκε ενίσχυση μέσα σε δέκα ημέρες, εφόσον κατατεθούν το αίτημα του δήμου και τα δικαιολογητικά. Είπε επίσης ότι η απόφαση για τα ποσά προς δήμους και Περιφέρεια θα βγει σε περίπου 15 ημέρες. Επίσημη επιβεβαίωση αυτών των προθεσμιών δεν έχει εντοπιστεί.

Για τις κατοικίες, η οδηγία του υπουργείου προβλέπει αυτοψία μηχανικού και αίτηση του πληγέντος στον δήμο του (Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης). Για την αγροτική παραγωγή χρειάζεται χωριστή αποτίμηση. Ως τη Δευτέρα ο ΕΛΓΑ δεν είχε βγάλει ειδική ανακοίνωση για το επεισόδιο.

Κάθε ποσό που θα ακουστεί τις επόμενες ημέρες θα στηρίζεται σε απογραφή που δεν έχει γίνει ακόμη. Στην Κρήτη η αποκατάσταση δεν ξεκινά όταν σταματά η βροχή. Ξεκινά όταν ο μηχανικός φτάσει στο χωράφι, και στο Οροπέδιο τα χωράφια είναι ακόμη κάτω από το νερό.