Πλήγμα σε ελληνικής διαχείρισης δεξαμενόπλοιο βόρεια του Κατάρ

Το δεξαμενόπλοιο ACERS, που διαχειρίζεται ελληνική εταιρεία, χτυπήθηκε στις 7 Οκτωβρίου από «πολλαπλά βλήματα» 51 ναυτικά μίλια βόρεια της Madinat ash Shamal του Κατάρ. Η UKMTO, η υπηρεσία ναυτιλιακών προειδοποιήσεων του βρετανικού ναυτικού, ανέφερε θύματα ή τραυματίες (UKMTO μέσω Middle East Eye). Το σημείο βρίσκεται μέσα στον κυρίως Περσικό Κόλπο, μακριά από τα Στενά του Ορμούζ όπου συγκεντρώνονταν οι πρόσφατες επιθέσεις. Ο πλήρης απολογισμός για το πλήρωμα δεν έχει δημοσιοποιηθεί.

Γιατί μετράει το σημείο

Τα 51 ναυτικά μίλια αντιστοιχούν σε περίπου 94 χιλιόμετρα από τις βόρειες ακτές του Κατάρ (BBC). Πρόκειται για σχετική περιγραφή και όχι για δημοσιευμένη συντεταγμένη, οπότε δεν αρκεί για να πει κανείς σε ποια ΑΟΖ (Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη) έγινε το πλήγμα. Η γεωγραφία ωστόσο είναι σαφής: το ACERS βρισκόταν δυτικά του στενού, στο εσωτερικό τμήμα της διαδρομής. Ήταν επίσης μακριά από τα ιρακινά ύδατα, όπου τον Σεπτέμβριο χτυπήθηκε από drone το ελληνόκτητο New Andros (To Brief).

Το πλήγμα ακολουθεί μια πυκνή εβδομάδα. Η UKMTO είχε καταγράψει ύποπτο συμβάν στις 28 Σεπτεμβρίου και τρία πλήγματα σε δεξαμενόπλοια την επομένη (Safety4Sea). Τρεις ναυτιλιακές πηγές του Reuters μέτρησαν τουλάχιστον 12 περιστατικά από τις 28/9 ως τις 5/10, μαζί με απόπειρες και παρενοχλήσεις. Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός κατέγραψε εννέα συμβάντα την ίδια εβδομάδα (Reuters μέσω Al-Monitor). Οι μετρήσεις διαφέρουν και αφορούν κυρίως το Ορμούζ και τις προσεγγίσεις του. Η συνέχεια σε χρόνο και χώρο τεκμηριώνει επιδείνωση της ασφάλειας, όχι κοινό δράστη.

Το πλοίο και η ελληνική σύνδεση

Σύμφωνα με τη ναυτιλιακή βάση MagicPort, το ACERS είναι πετρελαιοφόρο και χημικό δεξαμενόπλοιο με σημαία Αντίγκουας και Μπαρμπούντα. Ιδιοκτήτρια είναι η Valvoria Shipping, ενώ εμπορική διαχειρίστρια είναι η Med & Baltic Shipmanagement στην Ελλάδα, η οποία έχει και την ευθύνη του κώδικα ISM (του διεθνούς κώδικα ασφαλούς διαχείρισης, που απαιτεί σχέδια ασφάλειας και έκτακτης ανάγκης). «Ελληνικής διαχείρισης» σημαίνει ότι από την Ελλάδα οργανώνεται η λειτουργία του πλοίου. Δεν σημαίνει ελληνική σημαία ούτε αποδεδειγμένα ελληνική ιδιοκτησία.

Για την έδρα της Valvoria οι πηγές διαφωνούν. Η Riviera, επικαλούμενη το μητρώο Equasis, την καταγράφει στην Τουρκία (Riviera). Η Straits Times την τοποθετεί στην Αντίγκουα και σημειώνει ότι δεν κατάφερε να επικοινωνήσει με την εταιρεία (Straits Times).

Τι είπε η UKMTO και τι δεν είπε

Η προειδοποίηση 158-26 μιλά γενικά για «πολλαπλά βλήματα» και δίνει τις 19:00 ώρα UTC ως ώρα αναφοράς του συμβάντος, όχι ως εξακριβωμένη ώρα πρόσκρουσης. Η υπηρεσία συνέστησε προσεκτική διέλευση και αναφορά κάθε ύποπτης δραστηριότητας (UKMTO). Είναι μηχανισμός προειδοποίησης, όχι συνοδείας ή διάσωσης. Την εκτίμηση για τρία drones διατύπωσε η εταιρεία ανάλυσης ναυτιλιακού κινδύνου MARISKS, όπως μεταφέρει η Ναυτεμπορική. Η ίδια εταιρεία εκτιμά ότι πιθανώς ευθύνεται το Ιράν, όμως δεν έχει δημοσιοποιηθεί φωτογραφία ζημιών, θραύσμα ή τεχνικό πόρισμα που να το στηρίζει. Οι πηγές διαφωνούν και για την πορεία του πλοίου μετά το πλήγμα: η Ναυτεμπορική γράφει ότι κατευθύνθηκε προς το Κατάρ, η Riviera προς το Κουβέιτ.

Η Τεχεράνη δεν έχει αναλάβει την ευθύνη ούτε έχει διαψεύσει. Έχει όμως θέσει δημόσια τους όρους της. Ο Μοχάμαντ-Ρεζά Ναγκντί, σύμβουλος της ηγεσίας των Φρουρών της Επανάστασης, δήλωσε στις 7/10 ότι το Ιράν ελέγχει το στενό και θα κλείσει «παράνομες» διαδρομές (Euronews Persian). Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγκαΐ συνέδεσε την ασφάλεια της διέλευσης με το τέλος της αμερικανικής παρεμπόδισης ιρανικών πλοίων και την άρση των κυρώσεων (Iran International). Η λογική της Τεχεράνης είναι διαπραγματευτική: η ασφάλεια των άλλων στον Κόλπο προσφέρεται ως αντάλλαγμα για τις κυρώσεις. Οι δηλώσεις αυτές αφορούν το Ορμούζ και δεν αποδεικνύουν ποιος χτύπησε το ACERS βόρεια του Κατάρ.

Το πλήρωμα

Η UKMTO χρησιμοποίησε τη λέξη «casualties», που στα αγγλικά καλύπτει και νεκρούς και τραυματίες, χωρίς να δώσει αριθμό. Ναυτιλιακές πηγές του Reuters μιλούν για ελαφρούς τραυματισμούς (Reuters μέσω Investing.com). Σύμφωνα με την εταιρεία ναυτικής ασφάλειας Ambrey, όπως τη μεταφέρει η Riviera, το πλήρωμα έσβησε μόνο του φωτιά στο πλοίο. Δεν έχει δημοσιοποιηθεί πόσοι είναι οι ναυτικοί, ποιας εθνικότητας είναι ή αν κάποιος χρειάστηκε νοσηλεία. Δεν εντοπίστηκε δημόσια ενημέρωση από τη Med & Baltic, από το ελληνικό υπουργείο Ναυτιλίας ή από καταριανή αρχή.

Η σύγκριση με τον Σεπτέμβριο είναι διδακτική. Στο New Andros, Ιρακινοί λιμενικοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι και τα 22 μέλη του πληρώματος ήταν σώα (Reuters μέσω Jerusalem Post). Για το ACERS, μέχρι να δώσει η διαχειρίστρια ονόματα και κατάσταση υγείας, οι «ελαφροί τραυματισμοί» παραμένουν εκτίμηση ανώνυμων πηγών και όχι απολογισμός.