Πλημμύρες Κρήτης: η ενίσχυση 100% περνά πρώτα από αυτοψία

Όποιος έχει πλημμυρισμένο σπίτι στην Κρήτη και περιμένει ακόμη το κλιμάκιο της αυτοψίας άκουσε στις 6 Οκτωβρίου μια καθαρή υπόσχεση: το κράτος θα καλύψει το 100% της ζημιάς στην κατοικία και το 70% της ζημιάς στον εξοπλισμό των επιχειρήσεων (ΕΡΤ). Το ποσοστό όμως υπολογίζεται πάνω στη ζημιά όπως θα την εκτιμήσει ο κρατικός μηχανισμός, όχι πάνω στο κόστος που μετρά ο ιδιοκτήτης. Τελική αποτίμηση και εγκεκριμένο ποσό δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιηθεί, και ο δρόμος ως τα χρήματα διαφέρει για νοικοκυριά, επιχειρήσεις και αγρότες.

Οι βροχές της 1ης έως 4ης Οκτωβρίου πλημμύρισαν σπίτια και χωράφια, έκοψαν δρόμους και δίκτυα ύδρευσης και κόστισαν μία ζωή στο Ρέθυμνο (To Brief). Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης έκανε τις ανακοινώσεις λίγο πριν συνεδριάσει στις 16:00 η Κυβερνητική Επιτροπή Κρατικής Αρωγής, προαναγγέλλοντας επίσης αναστολές φόρων, ασφαλιστικών εισφορών και πλειστηριασμών (ΣΚΑΪ). Η απόφαση που βγήκε από τη συνεδρίαση δεν έχει δημοσιευθεί. Ως τώρα, οι αναστολές δεν έχουν ορισμένους δικαιούχους, διάρκεια ή προϋπολογισμό.

Το σπίτι: πότε ξεκινά το ρολόι

Η νομοθεσία ξεχωρίζει τη στεγαστική αρωγή, που αφορά το ίδιο το κτίριο, από την εφάπαξ ενίσχυση για οικοσκευή, απλές επισκευές και πρώτες ανάγκες. Ο νόμος 5329/2026 προβλέπει και νέα ηλεκτρονική διαδρομή, όπου εξουσιοδοτημένος μηχανικός καταθέτει τον φάκελο στο σύστημα e-Άδειες, όμως καμία πράξη που να την ενεργοποιεί για την Κρήτη δεν έχει εντοπιστεί (ΦΕΚ ν. 5329/2026). Μέχρι να γίνει αυτό, η γενική οδηγία του υπουργείου στέλνει τους κατοίκους στον δήμο τους (Πολιτική Προστασία).

Εδώ βρίσκεται και η λεπτομέρεια με τη μεγαλύτερη πρακτική σημασία. Η κυβέρνηση υπόσχεται πληρωμή σε 15 ημέρες, που μετρούν από την παραλαβή πλήρους φακέλου, όχι από την ημέρα της πλημμύρας ούτε από την πρώτη δήλωση ζημιάς (ΕΡΤ). Πριν από αυτό ο πληγείς χρειάζεται αυτοψία, αποτίμηση και δικαιολογητικά. Το δεκαπενθήμερο, προς το παρόν, υπάρχει μόνο στη δήλωση του εκπροσώπου· καμία δημοσιευμένη πράξη δεν το ορίζει.

Επιχειρήσεις στα Χανιά, αγρότες στον ΕΛΓΑ

Για τις επιχειρήσεις έχει ανοίξει ήδη συγκεκριμένη διαδικασία, προς το παρόν στην Περιφερειακή Ενότητα Χανίων. Μπορούν να υποβάλουν αίτηση επιχειρήσεις με έδρα ή νόμιμη δραστηριότητα στις πληγείσες περιοχές, μαζί με τις ατομικές επιχειρήσεις και τους ελεύθερους επαγγελματίες. Η αίτηση συνοδεύεται από αναλυτική περιγραφή, ποσότητες, φωτογραφίες και στοιχεία που συμφωνούν με όσα έχει η ΑΑΔΕ, και στέλνεται στο pol.prostasia@crete.gov.gr έως την Παρασκευή 4 Δεκεμβρίου 2026 (Περιφέρεια Κρήτης). Η καταγραφή περιλαμβάνει πρώτες ύλες, εμπορεύματα και επαγγελματικά οχήματα, ενώ το ανακοινωμένο 70% αφορά ρητά τον εξοπλισμό (Νέα Κρήτη). Η αίτηση είναι λοιπόν καταγραφή και όχι έγκριση. Δεν βάζει σε κίνηση καμία προθεσμία πληρωμής, και η ημερομηνία των Χανίων δεν ισχύει αυτόματα για την υπόλοιπη Κρήτη.

Οι αγρότες ακολουθούν άλλη διαδρομή. Όσοι έχουν εκμετάλλευση ως φυσικά πρόσωπα δεν απευθύνονται στην Περιφέρεια αλλά αποκλειστικά στον τοπικό ανταποκριτή του ΕΛΓΑ (του Οργανισμού Ελληνικών Γεωργικών Ασφαλίσεων). Συνεργεία του Οργανισμού οριοθετούν ήδη τις πληγείσες περιοχές και καταγράφουν απώλειες σε καλλιέργειες και ζώα (Πρώτο Θέμα). Η πλήρης εκτίμηση θα γίνει όταν υποχωρήσουν τα νερά. Για τους παραγωγούς κανείς δεν έχει ανακοινώσει ακόμη προθεσμία δηλώσεων, ποσοστό αποζημίωσης ή χρόνο πληρωμής.

Το Οροπέδιο Λασιθίου δείχνει πόσο ρευστά είναι τα νούμερα. Εκπρόσωπος του τοπικού Αγροτικού Συλλόγου εκτίμησε στις 6/10 ότι πλημμύρισαν περίπου 25.000 στρέμματα κάμπου, έκταση όση οι Σπέτσες, με 4.000 έως 5.000 στρέμματα πατάτας και περίπου 3.000 κηπευτικών κάτω από το νερό και απώλειες 15 έως 20 εκατ. ευρώ (in.gr). Πρόκειται για εκτίμηση των ίδιων των παραγωγών. Μία μέρα νωρίτερα ο σύλλογος μιλούσε για 5.000 έως 6.000 στρέμματα πατάτας (Νέα Κρήτη). Η απόσταση ανάμεσα στις δύο εκτιμήσεις είναι ο λόγος που κανένας παραγωγός δεν μπορεί ακόμη να μετρήσει τι θα του αναλογεί.

Δρόμοι, δίκτυα και ευρωπαϊκά χρήματα

Για τους δρόμους και τα δίκτυα τρέχει τρίτο χρονόμετρο. Οι δήμοι και η Περιφέρεια έχουν 15 ημέρες να υποβάλουν αιτήματα, και η κυβέρνηση υπόσχεται να στείλει κονδύλια μέσα σε δέκα ημέρες από την υποβολή πλήρους αιτήματος (Euro2day). Το Ταμείο Αλληλεγγύης της ΕΕ, αν ενεργοποιηθεί, πληρώνει μόνο δημόσιες δαπάνες αποκατάστασης και όχι νοικοκυριά ή επιχειρήσεις (Ευρωπαϊκή Επιτροπή). Αίτηση της Ελλάδας για την Κρήτη δεν έχει εντοπιστεί.

Χωρίς επίσημη αποτίμηση, το 100% είναι ποσοστό χωρίς βάση υπολογισμού. Κανένας πληγείς δεν μπορεί σήμερα να ξέρει πόσα θα πάρει, και το δεκαπενθήμερο ξεκινά μόνο όταν ο φάκελός του κριθεί πλήρης. Για να αποκτήσουν οι εξαγγελίες συγκεκριμένους όρους, η Κυβερνητική Επιτροπή Κρατικής Αρωγής πρέπει να δημοσιεύσει την απόφαση της 6ης Οκτωβρίου.