Πώς έφταναν 2.000 έγγραφα της BND στον Χάνινγκ

Συνελήφθη σήμερα στη Γερμανία ο Άουγκουστ Χάνινγκ, πρώην επικεφαλής της BND, της υπηρεσίας εξωτερικών πληροφοριών της χώρας (Ομοσπονδιακή Εισαγγελία). Μαζί του συνελήφθη ο Μάνφρεντ Ντ., ο οποίος, κατά την εισαγγελία, του προμήθευε επί χρόνια απόρρητο υλικό. Η φερόμενη πηγή του υλικού δούλευε στο γραφείο του ίδιου του προέδρου της BND.

Ο δίαυλος

Ο Ντ. ήταν προϊστάμενος του γραφείου του Χάνινγκ. Από τον Μάρτιο του 2012 έως τον Μάρτιο του 2026 κράτησε το ίδιο πόστο για όσους διαδέχθηκαν τον Χάνινγκ στην ηγεσία της υπηρεσίας (εισαγγελία). Η θέση αυτή του έδινε πρόσβαση σε ευαίσθητες πληροφορίες.

Κατά την εισαγγελία, οι δύο άνδρες συμφώνησαν πιθανότατα την άνοιξη του 2010 να πληρώνεται ο Ντ. για ό,τι παρέδιδε. Ως τον Ιούνιο του 2022 φέρεται να είχε δώσει στον Χάνινγκ σχεδόν 2.000 έγγραφα (εισαγγελία, CORRECTIV). Πολλά από αυτά ήταν διαβαθμισμένα και είχαν γραφτεί για την εσωτερική ενημέρωση της ηγεσίας.

Τα δημόσια δίκτυα WDR και NDR και η Süddeutsche Zeitung έκαναν κοινή έρευνα. Επικαλούμενα πηγές ασφαλείας, αναφέρουν ότι μέρος του υλικού αφορούσε το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, τον ρωσικό στρατό και πληροφορίες από ξένες υπηρεσίες-εταίρους (tagesschau). Η BND λαμβάνει τέτοιες πληροφορίες με ρητούς περιορισμούς για το πού επιτρέπεται να διαδοθούν (νόμος για τη BND, άρθρο 31). Αν υλικό εταίρων βγήκε από το γραφείο της ηγεσίας, η υπόθεση αφορά και όσους εμπιστεύονται πληροφορίες στη Γερμανία. Κανένας εταίρος δεν έχει πάρει δημόσια κάποιο μέτρο.

Η εισαγγελική ανακοίνωση δεν αναφέρει το περιεχόμενο των εγγράφων. Δεν έχουν δημοσιοποιηθεί η πρώτη παράδοση, τα ποσά ή ο τρόπος με τον οποίο βγήκαν τα έγγραφα από την υπηρεσία. Άγνωστη μένει και η θέση του Ντ. ανάμεσα στο 2010 και το 2012 (εισαγγελία).

Από άλλη υπόθεση στη σύλληψη

Οι ερευνητές δεν έφτασαν στο υλικό ψάχνοντας για κατάσκοπο. Τον Σεπτέμβριο του 2025, οι αρχές του Αμβούργου ερεύνησαν τον Χάνινγκ για τη χωριστή υπόθεση της Κριστίνα Μπλοκ (εισαγγελία). Σε ηλεκτρονικό μέσο αποθήκευσης που κατασχέθηκε τότε βρέθηκαν απόρρητα έγγραφα της BND (tagesschau). Ο φάκελος πέρασε στην Ομοσπονδιακή Εισαγγελία στις αρχές Μαΐου 2026. Σήμερα αστυνομικοί της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Εγκληματολογικών Ερευνών συνέλαβαν τον Χάνινγκ στο Μίνστερλαντ (Neue Westfälische).

Η εισαγγελία αποδίδει στον Χάνινγκ πρόθεση να αξιοποιήσει επικερδώς τις πληροφορίες στην ιδιωτική του δουλειά ως σύμβουλος. Το ερευνητικό μέσο CORRECTIV έχει καταγράψει τις εταιρείες του, μεταξύ αυτών τις Hanning Consult και GSC4. Δεν έχει όμως συνδέσει κάποιο συγκεκριμένο έσοδό τους με τα επίμαχα έγγραφα (CORRECTIV).

Για τις ξένες υπηρεσίες, η εισαγγελία περιγράφει δύο διακριτές υποψίες. Σύμφωνα με την πρώτη, ο Χάνινγκ έδινε επί χρόνια πολιτικές πληροφορίες σε μέλος ξένης κρατικής υπηρεσίας, εν μέρει από το υλικό του Ντ. Σύμφωνα με τη δεύτερη, συνέταξε με διαβαθμισμένα στοιχεία μια ανάλυση για υπάλληλο ξένης υπηρεσίας πληροφοριών. Η εισαγγελία δηλώνει ρητά ότι δεν έχει εξακριβώσει αν η ανάλυση έφτασε στον αποδέκτη της (εισαγγελία). Δεν κατονομάζει καμία χώρα.

Τι πρέπει να αποδειχθεί

Οι υπόνοιες αφορούν απόπειρα προδοσίας, απόκτηση κρατικών μυστικών και δραστηριότητα για λογαριασμό ξένης υπηρεσίας. Ένα έγγραφο δεν θεωρείται «κρατικό μυστικό» μόνο επειδή είναι διαβαθμισμένο. Ο γερμανικός Ποινικός Κώδικας απαιτεί να υπάρχει συγκεκριμένος κίνδυνος σοβαρής βλάβης για την εξωτερική ασφάλεια, αν το μάθει ξένη δύναμη (άρθρο 93 του Ποινικού Κώδικα). Ο Χάνινγκ αρνείται τις κατηγορίες, αλλά δεν έχει απαντήσει δημόσια για τα έγγραφα, τις πληρωμές ή τους αποδέκτες (Zeit). Δικαστής θα αποφασίσει αν θα κρατηθεί προσωρινά, και ισχύει το τεκμήριο αθωότητας.

Μια σύγκριση δείχνει το μέγεθος. Στην άλλη μεγάλη υπόθεση κατασκοπείας στη BND, ο εν ενεργεία υπάλληλος Κάρστεν Λ. κατηγορείται ότι απέκτησε το 2022 εννέα εσωτερικά έγγραφα. Αυτά φέρεται να έφτασαν μέσω μεσάζοντα στη FSB, την υπηρεσία ασφαλείας της Ρωσίας (dpa). Στην υπόθεση Χάνινγκ τα φερόμενα έγγραφα είναι σχεδόν 2.000.

Ο νυν πρόεδρος της BND, Μάρτιν Γέγκερ, δήλωσε ότι η υπηρεσία ξεκίνησε εσωτερική έρευνα όταν πληροφορήθηκε την πιθανή διαρροή από την υπόθεση Μπλοκ (Neue Westfälische). Ο Κόνσταντιν φον Νοτς, από τους βουλευτές που ελέγχουν τις μυστικές υπηρεσίες, ζήτησε να ενημερωθεί η Βουλή. Πρότεινε επίσης αυστηρότερους κανόνες για τη δουλειά πρώην κορυφαίων στελεχών ως συμβούλων (Spiegel). Η αρμόδια επιτροπή της Βουλής μπορεί να ζητήσει από την υπηρεσία έγγραφα και εξηγήσεις (νόμος για τον κοινοβουλευτικό έλεγχο των υπηρεσιών).

Αυτό που οφείλει να εξηγήσει η BND είναι συγκεκριμένο. Ο άνθρωπος που διαχειριζόταν το γραφείο του προέδρου της φέρεται να έδινε για δώδεκα χρόνια τα έγγραφα της ηγεσίας σε έναν ιδιώτη. Η υπηρεσία το έμαθε από την αστυνομία του Αμβούργου, που ερευνούσε άλλη υπόθεση.