Προτελευταία η Ελλάδα στον ΟΟΣΑ; Ο πίνακας δεν βγαίνει

Κυκλοφορεί εδώ και μέρες ένα γράφημα που ακούγεται σαν καταδίκη: η Ελλάδα φέρεται προτελευταία ανάμεσα σε 34 χώρες του ΟΟΣΑ στην αγοραστική δύναμη, με τον εργαζόμενο να χρειάζεται 58 ώρες δουλειάς για εισόδημα ίσο με 1.000 δολάρια, όταν στην Πορτογαλία φτάνουν οι 39. Το θέμα αφορά άμεσα την τσέπη, γι' αυτό αξίζει να δούμε τι μετρά πραγματικά ο δείκτης πριν το πιστέψουμε. Εδώ συνυπάρχουν δύο αλήθειες: μία που αντέχει τον έλεγχο και μία που δεν αναπαράγεται.

Ο δείκτης που τροφοδοτεί την είδηση λέγεται «μέσος ετήσιος μισθός» και μετρά τις μέσες ακαθάριστες αποδοχές ανά μισθωτό, προσαρμοσμένες σε πλήρη απασχόληση και εκφρασμένες σε δολάρια ισοδύναμης αγοραστικής δύναμης (PPP), αφού δηλαδή αφαιρεθούν οι διαφορές τιμών μεταξύ χωρών (OECD). Σε αυτή τη μέτρηση η Ελλάδα βρίσκεται για το 2025 περίπου στα 32.412 δολάρια, ίσα με το μισό του μέσου όρου του ΟΟΣΑ (64.809), ενώ η Πορτογαλία στα 44.937 (ApiarData). Το «υποχώρησε από το 2019» όμως δεν επιβεβαιώνεται στον ίδιο δείκτη: το ελληνικό σημείο του 2019 δεν κλειδώνεται με απευθείας άντληση, και η Πορτογαλία ήταν ήδη μπροστά από τότε (38.940 δολάρια), δεν «πέρασε» τώρα την Ελλάδα.

Πού σπάει η viral εικόνα

Το πρόβλημα αρχίζει με το ίδιο το «34 χώρες». Αυτός ο πίνακας δεν αναπαράγεται από το πρωτογενές dataset του ΟΟΣΑ, που καλύπτει 38 ή 41 χώρες ανάλογα με την πηγή· για να βγει «34» χρειάζεται ένα φίλτρο αποκλεισμών που κανένα δημόσιο έγγραφο δεν τεκμηριώνει. Ακόμη και οι αναπαραγωγές του ίδιου δείκτη διαφωνούν μεταξύ τους: για το 2024 η μία βάζει την Ελλάδα πάνω από την Πορτογαλία (47.454 έναντι 41.294 δολάρια), για το 2025 η άλλη πολύ κάτω (StatRanker). Η σειρά αλλάζει ανάλογα με τη χρονιά αναφοράς, σημάδι ότι το γράφημα δεν πατά σε ενιαίο πρωτογενή πίνακα.

Το ίδιο ισχύει για τις «58 ώρες». Ο αριθμός βγαίνει αν πολλαπλασιάσεις τις 1.886 ετήσιες ώρες εργασίας επί 1.000 και διαιρέσεις με τον μισθό των 32.412 δολαρίων. Είναι όμως ένας κατασκευασμένος λόγος δύο ασύμβατων δεικτών: ο μισθός αφορά μισθωτούς πλήρους απασχόλησης, ενώ οι ώρες μετρούν όλους τους εργαζόμενους, μαζί με τους αυτοαπασχολούμενους που δηλώνουν πολύ περισσότερες (OECD Hours). Ο ίδιος ο ΟΟΣΑ προειδοποιεί ότι οι ώρες εργασίας δεν είναι κατάλληλες για συγκρίσεις επιπέδου μεταξύ χωρών. Δεν είναι τυχαίο ότι άλλες εκδοχές του γραφήματος δίνουν 60 ώρες για την Ελλάδα και 78, όχι 90, για το Μεξικό (ZeroHedge).

Υπάρχει και ένα εντελώς αντίθετο εύρημα, από άλλο εργαλείο του ΟΟΣΑ. Στο Taxing Wages 2026, που μετρά τη φορολογία της εργασίας πάνω σε έναν τυποποιημένο μέσο εργαζόμενο, ο ελληνικός ακαθάριστος μισθός σε PPP εμφανίζεται στα 50.974 δολάρια, πάνω από την Πορτογαλία (Taxing Wages 2026, ot.gr). Δεν σημαίνει ότι ο Έλληνας ζει καλύτερα· σημαίνει ότι μιλάμε για διαφορετικό benchmark. Όποιος διαλέγει τον δείκτη, διαλέγει και το συμπέρασμα.

Η υστέρηση, ωστόσο, είναι πραγματική και όχι στατιστικό τέχνασμα. Την επιβεβαιώνει η παραγωγικότητα ανά ώρα: δείκτης περίπου 88 στην Ελλάδα έναντι 106 στην Πορτογαλία, η χαμηλότερη επίδοση στην ΕΕ (ApiarData). Και ο ίδιος ο μέσος μισθός μάλλον ωραιοποιεί την εικόνα, γιατί είναι μέσος όρος, όχι διάμεσος ούτε καθαρό εισόδημα στο χέρι: η Eurostat έδειξε για το 2024 προσαρμοσμένο ετήσιο μισθό πλήρους απασχόλησης 18.000 ευρώ στην Ελλάδα έναντι 24.818 στην Πορτογαλία (Eurostat), και αυτός μέσος όρος, οπότε το χάσμα μένει. Είναι η ίδια χαμηλή αγοραστική δύναμη που έφερε πρόσφατα τη σύγκριση με τη Βουλγαρία (To Brief).

Γι' αυτό η ακρίβεια νιώθεται βαριά ακόμη κι όταν οι μισθοί δεν είναι το μόνο πρόβλημα. Στα τρόφιμα η Ελλάδα είναι περίπου 5% πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο, η Πορτογαλία μόλις 2% (Eurostat), δηλαδή ακριβότερη ακριβώς στην κατηγορία που βαραίνει περισσότερο τα φτωχότερα νοικοκυριά.

Η κυβέρνηση έχει επιχείρημα: ο κατώτατος μισθός ανέβηκε από 650 ευρώ το 2019 στα 920 τον Απρίλιο του 2026, με στόχο 950 έως το 2027 (primeminister.gr). Η βελτίωση υπάρχει, αλλά είναι μικρή, και εδώ φαίνεται τι εξηγεί τη διαφορετική πορεία. Στην Πορτογαλία ο μέσος μισθός ανέβηκε 3,2% σε πραγματικούς όρους το 2025, δεμένος με τριμερή συμφωνία εργοδοτών και συνδικάτων έως το 2028 (portugal.gov.pt, ECO News). Στην Ελλάδα ο πραγματικός μέσος μισθός ανέβηκε μόλις 0,5% (athens-times). Οι δύο χώρες συναντήθηκαν στα 920 ευρώ κατώτατο, αλλά στον μέσο μισθό η απόσταση μένει: η αύξηση περνά στην τσέπη του Πορτογάλου, στην ελληνική όχι με τον ίδιο ρυθμό.

Η κατάταξη «33η στις 34» δεν τεκμηριώνεται από κανένα πρωτογενές στοιχείο του ΟΟΣΑ και καταρρέει μόλις αλλάξεις δείκτη. Η χαμηλή αγοραστική δύναμη του Έλληνα μισθωτού, αντίθετα, τεκμηριώνεται ξανά και ξανά. Το viral νούμερο είναι λάθος· το πρόβλημα που περιγράφει, δυστυχώς, όχι.