Σχολικά δρομολόγια Θεσσαλονίκης: διορία μία μέρα πριν το κουδούνι

Μέχρι το μεσημέρι σήμερα, Πέμπτη, έχουν προθεσμία οι μεταφορείς της Θεσσαλονίκης να δηλώσουν αν αναλαμβάνουν σχολικά δρομολόγια, μία μέρα πριν χτυπήσει το πρώτο κουδούνι (Voria). Για χιλιάδες οικογένειες, και πάνω απ' όλα για τις οικογένειες 1.300 παιδιών με αναπηρία, το οργανωμένο λεωφορείο δεν είναι λεπτομέρεια αλλά ο τρόπος να φτάσει το παιδί στην τάξη· ώρες πριν ανοίξουν τα σχολεία, αρκετές δεν ξέρουν ακόμη αν υπάρχει δρομολόγιο.

Στα τέλη Αυγούστου ο αντιπεριφερειάρχης Θεσσαλονίκης Κώστας Γιουτίκας προειδοποιούσε ότι η μεταφορά 16.500 μαθητών παρέμενε στον αέρα (To Brief). Έκτοτε η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας άνοιξε στο παρά πέντε μια έκτακτη διαδικασία: στις 7 Σεπτεμβρίου ο Γιουτίκας ξανακάθισε στο τραπέζι με τους λεωφορειούχους, την επομένη ανακοίνωσε ότι ξεκινούν απευθείας οικονομικές διαπραγματεύσεις, με στόχο τα οχήματα να κινηθούν στον αγιασμό της Παρασκευής (Voria).

Τι ακριβώς εγκρίθηκε: η Περιφερειακή Επιτροπή ενέκρινε διαπραγματεύσεις χωρίς νέα προκήρυξη, με προϋπολογισμό περίπου 2,4 εκατ. ευρώ για τα ειδικά διαμορφωμένα οχήματα και περίπου 18 εκατ. ευρώ για λεωφορεία και μικρά λεωφορεία (ΠΚΜ). Είναι ο δρόμος που επιτρέπει ο νόμος όταν ένας διαγωνισμός μένει άγονος, δηλαδή δεν προσελκύει προσφορές. Πρόκειται όμως για έγκριση διαδικασίας, όχι για υπογεγραμμένες συμβάσεις: ανοίγει τον δρόμο, δεν βάζει το λεωφορείο μπροστά στην πόρτα.

Εδώ χρειάζεται ψυχραιμία με τα νούμερα. Στις 31 Αυγούστου ο Γιουτίκας ανέφερε ότι μόλις 41 από τα 470 δρομολόγια, περίπου το 9%, είχαν βρει ανάδοχο, και αυτά τα είχαν διεκδικήσει τα ΚΤΕΛ (in.gr). Οι 16.500 μαθητές δεν είναι καταμέτρηση παιδιών χωρίς λεωφορείο· είναι το μέγεθος όλου του συστήματος που καλείται να καλύψει η Περιφέρεια. Πόσα δρομολόγια τελικά κατακυρώθηκαν, πόσες συμβάσεις υπογράφηκαν και πόσα κατάλληλα οχήματα κινούνται, δεν έχει δημοσιοποιηθεί.

Η διαφορά φαίνεται πιο καθαρά στα 1.300 παιδιά με αναπηρία που, σύμφωνα με την Περιφέρεια, μπαίνουν πρώτα στη νέα διαδικασία (ΕΡΤ). Για αυτά, το δρομολόγιο δεν είναι διευκόλυνση αλλά η υλική προϋπόθεση για να πάνε σχολείο: χρειάζονται ειδικά διαμορφωμένα οχήματα για αμαξίδια, μικρά λεωφορεία και, όπου απαιτείται, συνοδό, υπηρεσίες που η Περιφέρεια είχε ήδη ζητήσει από τον Αύγουστο (dimocracy.gr). Ένα ιδιωτικό αυτοκίνητο ή μια γραμμή της αστικής συγκοινωνίας, του ΟΑΣΘ, δεν αποτελεί αυτονόητα κατάλληλο υποκατάστατο. Οι οικογένειες με δικό τους μέσο θα βρουν κάπως λύση· όσες δεν έχουν, μένουν να περιμένουν το λεωφορείο που ίσως δεν έχει ακόμη ανάδοχο.

Το γιατί κόλλησε η προηγούμενη προσπάθεια το εξηγεί ο ίδιος ο κλάδος των τουριστικών λεωφορείων. Ο Μιχάλης Πεζίκογλου υποστήριξε ότι τα δρομολόγια δεν βγαίνουν οικονομικά, με κόστος οδηγού 90 έως 100 ευρώ την ημέρα (e-Makedonia). Πρόκειται για κοστολόγηση της ενδιαφερόμενης πλευράς, όχι για ανεξάρτητο έλεγχο. Η νέα κοινή υπουργική απόφαση για τη Θεσσαλονίκη προσπαθεί να κλείσει το χάσμα ανεβάζοντας τις αποζημιώσεις· σύμφωνα με την Alfavita, η αμοιβή του συνοδού σχεδόν διπλασιάζεται, από 10 σε 20 ευρώ (Alfavita). Από τη Βουλή, ο Γιάννης Δελής του ΚΚΕ είχε προτείνει άλλη λύση, δημόσιο περιφερειακό φορέα με ιδιόκτητο στόλο και μόνιμο προσωπικό, όχι έκτακτο μπάλωμα της τελευταίας στιγμής (902).

Η έγκριση της Πέμπτης δίνει χρηματοδότηση και νομικό δρόμο. Δεν αποδεικνύει ούτε μία ανάθεση. Το τι πραγματικά κινείται θα το δείξει ένας πίνακας που οφείλει να δώσει στη δημοσιότητα η Περιφέρεια μόλις κλείσει η διαπραγμάτευση: πόσες συμβάσεις υπογράφηκαν, πόσα κατάλληλα οχήματα κινούνται και πόσα παιδιά, και ποια, μεταφέρονται από την πρώτη μέρα. Αύριο το πρωί, στην πόρτα του σχολείου, ο αριθμός που μετράει δεν είναι τα 16.500 ούτε τα 18 εκατομμύρια· είναι πόσα από τα 1.300 παιδιά με αναπηρία θα έχουν λεωφορείο.