Τον Σεπτέμβριο οι ελληνικές τιμές ανέβηκαν τριπλάσια

Ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ελλάδα έφτασε τον Σεπτέμβριο το 5,1%, από 3,7% τον Αύγουστο. Στην ευρωζώνη ανέβηκε στο 3,8%. Μόνο μέσα στον μήνα οι ελληνικές τιμές αυξήθηκαν 1,8%, σχεδόν τριπλάσια από το 0,6% της ευρωζώνης, σύμφωνα με την προκαταρκτική εκτίμηση της Eurostat. Η ακριβότερη ενέργεια πιέζει όλη την Ευρώπη. Τα στοιχεία που θα δείξουν ποιες τιμές απομάκρυναν την Ελλάδα κατά 1,3 μονάδες από την ευρωζώνη θα δημοσιευτούν στις 16 Οκτωβρίου.

Ένας Σεπτέμβριος ακριβότερος από τον περσινό

Ο ετήσιος ρυθμός συγκρίνει τις τιμές κάθε μήνα με τον ίδιο μήνα της προηγούμενης χρονιάς. Από τον Αύγουστο στον Σεπτέμβριο του 2025 οι ελληνικές τιμές είχαν ανέβει μόλις 0,5%. Φέτος, στο ίδιο διάστημα, ανέβηκαν 1,8% (Eurostat 2026, Eurostat 2025). Αυτή η πολύ ισχυρότερη μηνιαία άνοδος εξηγεί μεγάλο μέρος του άλματος από 3,7% σε 5,1%.

Η ενέργεια ακριβαίνει σε όλη την ευρωζώνη: τον Σεπτέμβριο ήταν 18,8% ακριβότερη από πέρυσι, ενώ τον Αύγουστο η ετήσια αύξηση ήταν 14,3% (Eurostat). Γι' αυτό και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αύξησε στις 10 Σεπτεμβρίου τα επιτόκια κατά ένα τέταρτο της μονάδας, ανεβάζοντας το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,50% (ΕΚΤ). Η απόφαση ισχύει και για την Ελλάδα, όπου τα δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο ακριβαίνουν.

Πού κρύβεται η ελληνική απόσταση

Για να φανεί ποιες κατηγορίες ανεβάζουν τον συνολικό δείκτη, μετράει και το πόσο ζυγίζει η καθεμία στο καλάθι. Με τα βάρη του ευρωζωνικού καλαθιού, ένας πρόχειρος υπολογισμός δείχνει ότι από το 3,8% περίπου 1,7 μονάδες προέρχονται από την ενέργεια και περίπου 1,5 από τις υπηρεσίες (Eurostat). Οι υπηρεσίες ακριβαίνουν πολύ πιο αργά από την ενέργεια, αλλά πιάνουν σχεδόν το μισό καλάθι. Για την Ελλάδα ο ίδιος υπολογισμός δεν γίνεται ακόμη, γιατί το δελτίο της Eurostat δίνει μόνο τον συνολικό ελληνικό ρυθμό.

Ελληνικά στοιχεία ανά κατηγορία πάντως κυκλοφορούν. Πρόκειται για τον ετήσιο ρυθμό με τον οποίο ακρίβυνε η κάθε κατηγορία, όχι για το πόσο συνέβαλε στο 5,1%. Σύμφωνα με το Insider και την ΕΡΤ, η ενέργεια στην Ελλάδα ήταν 25,4% ακριβότερη από πέρυσι και οι υπηρεσίες 6,3%. Ο δομικός πληθωρισμός, δηλαδή χωρίς ενέργεια, τρόφιμα, αλκοόλ και καπνό, ήταν 4,5% σύμφωνα με το Insider. Τα ποσοστά αυτά δεν έχουν ακόμη διασταυρωθεί σε δημοσιευμένη σειρά της Eurostat.

Αν επιβεβαιωθούν, η ελληνική ενέργεια ακριβαίνει ταχύτερα από την ευρωπαϊκή (25,4% έναντι 18,8%), ενώ οι υπηρεσίες ακριβαίνουν σχεδόν διπλάσια (6,3% έναντι 3,2%). Στο ευρωζωνικό καλάθι οι υπηρεσίες ζυγίζουν περίπου πέντε φορές περισσότερο από την ενέργεια (Eurostat, σταθμίσεις). Αν οι αναλογίες είναι παρόμοιες και στο ελληνικό καλάθι, μια επίμονη διαφορά στις υπηρεσίες μετράει περισσότερο από μια εντυπωσιακή διαφορά στην ενέργεια.

Η αντιπολίτευση έχει ήδη τη δική της εξήγηση. Ο εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ Κώστας Τσουκαλάς χαρακτήρισε την αντίδραση της κυβέρνησης «ημίμετρα» και την κατηγόρησε ότι δεν συγκρούεται με τα ολιγοπώλια (Capital). Το κόμμα προτείνει μηχανισμό που θα μειώνει τον ειδικό φόρο κατανάλωσης στα καύσιμα, φορολόγηση των υπερκερδών και αυστηρότερους ελέγχους (News247). Οι δείκτες τιμών καταγράφουν πόσο ανέβηκαν οι τιμές, όχι γιατί ανέβηκαν. Δεν αποδεικνύουν ούτε ότι υπάρχουν ολιγοπώλια ούτε ότι απέτυχαν τα μέτρα.

Ποιος πληρώνει

Στην αντλία, η αμόλυβδη κόστιζε στις 20 Σεπτεμβρίου κατά μέσο όρο σχεδόν 2,20 ευρώ το λίτρο, από περίπου 1,76 ευρώ έναν χρόνο νωρίτερα. Τα στοιχεία δημοσίευσε ο ΣΚΑΪ, επικαλούμενος τα δελτία τιμών του υπουργείου. Σε έναν χρόνο, δηλαδή, η βενζίνη ακρίβυνε κατά ένα τέταρτο.

Το βάρος δεν μοιράζεται ισότιμα. Τα νοικοκυριά με τις χαμηλότερες δαπάνες έδιναν το 2025 περίπου το 54% του προϋπολογισμού τους σε τρόφιμα και στέγαση (ΕΛΣΤΑΤ). Ήδη το 2024, το 19% των κατοίκων της Ελλάδας δεν μπορούσε να ζεστάνει επαρκώς το σπίτι του, έναντι 9,2% στην ΕΕ (Eurostat). Πολλά νοικοκυριά δεν έχουν και αποταμιεύσεις για να απορροφήσουν τις αυξήσεις: συνολικά ξοδεύουν ήδη περισσότερα από όσα κερδίζουν (To Brief).

Στις 16 Οκτωβρίου η Eurostat θα δημοσιεύσει τα πλήρη εθνικά στοιχεία. Τότε θα φανεί πόσο από τις 1,3 μονάδες οφείλεται στην ενέργεια και πόσο στις υπηρεσίες (Eurostat). Ένα είναι ήδη βέβαιο: ο Σεπτέμβριος έφερε στην Ελλάδα ανατιμήσεις τριπλάσιες από της ευρωζώνης, και ένα ενεργειακό σοκ που χτυπά όλη την Ευρώπη δεν εξηγεί από μόνο του γιατί οι ελληνικές τιμές ανέβηκαν τρεις φορές ταχύτερα.