Το ΣτΕ ακύρωσε έξι άδειες ιδιωτικών πανεπιστημίων: ποιος υπέγραψε

Η πρώτη απόπειρα λειτουργίας ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα βρέθηκε αυτή την εβδομάδα στο ανώτατο διοικητικό δικαστήριο, και έχασε. Το Γ΄ Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας δεν κατέρριψε τον θεσμό· ακύρωσε έξι συγκεκριμένες διοικητικές πράξεις που άνοιγαν τον δρόμο για τα παραρτήματα CITY/University of York, Keele και Anatolia/Open University (ESOS, Lawspot). Αυτό αφορά υποψήφιους και οικογένειες που έχουν ήδη κινηθεί για εγγραφές και δίδακτρα σε σπουδές οι οποίες, νομικά, μένουν προς το παρόν μετέωρες.

Η ουσία της απόφασης είναι το ποιος. Οι αποφάσεις 1167 και 1169/2026 έριξαν άδειες επειδή ο ΕΟΠΠΕΠ, ο αρμόδιος φορέας για τον έλεγχο των κτιρίων, δεν είχε βεβαιώσει ότι τα παραρτήματα συμμορφώθηκαν στις δικές του παρατηρήσεις για τις υποδομές (in.gr). Η 1171/2026 χτυπά αλλού. Η σύμφωνη γνώμη της ΕΘΑΑΕ, της Αρχής που αξιολογεί την ανώτατη εκπαίδευση, στηρίχθηκε σε έκθεση επιτροπής όπου ένα μέλος είχε σχέση με τον ενδιαφερόμενο φορέα. Υπόνοια μεροληψίας, άρα, κατά το άρθρο 7 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (BusinessNews, in.gr). Και οι τρεις πιστοποιήσεις προγραμμάτων έπεσαν για αόριστα κριτήρια, κατά το ΣτΕ (απόφαση 48136/17.12.2024 της ΕΘΑΑΕ, άρθρα 145 και 190 του ν. 5094/2024) (Lawspot).

Τρεις διαφορετικοί κρίκοι, λοιπόν, της ίδιας αλυσίδας: κτιριακός έλεγχος, αμεροληψία αξιολόγησης, κριτήρια πιστοποίησης. Η τελική υπογραφή, όμως, ήταν μία και πολιτική. Οι πρώτες τέσσερις άδειες εκδόθηκαν στις 29 Αυγούστου 2025 «δια του αρμοδίου Υφυπουργού» Νίκου Παπαϊωάννου, μετά από σύμφωνη γνώμη ΕΘΑΑΕ και ΕΟΠΠΕΠ (ΥΠΑΙΘΑ). Για το Keele εντοπίζεται και η ίδια η πράξη, ΥΑ 103989/Ζ1/2025, στο ΦΕΚ 4681/Β/29-8-2025 (e-nomothesia).

Οι προειδοποιήσεις που προηγήθηκαν της υπογραφής

Εδώ μπαίνει το πιο ενοχλητικό στοιχείο για την κυβέρνηση. Η Πανελλήνια Ένωση Αναγνωρισμένων Κολλεγίων ισχυρίζεται ότι είχε στείλει δύο εξώδικα, στις 18 Ιουνίου και στις 4 Αυγούστου 2025, προς Υπουργείο Παιδείας, ΕΘΑΑΕ και ΕΟΠΠΕΠ, επισημαίνοντας προβλήματα στη διαδικασία και ζητώντας δημοσιοποίηση των φακέλων (BusinessNews, EMakedonia). Το δεύτερο εξώδικο έφτασε πριν από την ανακοίνωση των πρώτων τεσσάρων αδειών, στις 29 Αυγούστου 2025. Τα πλήρη κείμενα δεν έχουν δημοσιοποιηθεί και ειδική δημόσια απάντηση των τριών αποδεκτών στα εξώδικα δεν εντοπίστηκε· άρα το τι ακριβώς προειδοποιούσαν παραμένει ισχυρισμός της Ένωσης, όχι επαληθευμένο έγγραφο.

Η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη κρατά τη γραμμή «ο νόμος στέκει, η διοίκηση διορθώνει»: επιβεβαιώνεται η συνταγματικότητα, οι πλημμέλειες είναι θεραπεύσιμες, το ακαδημαϊκό έτος δεν θα χαθεί (ERT). Στενά νομικά, το πρώτο σκέλος στέκει: το ΣτΕ επανέλαβε την περσινή κρίση της Ολομέλειας ότι το Σύνταγμα δεν απαγορεύει καθαυτό τα παραρτήματα (To Brief). Η λέξη «τεχνικές», όμως, που χρησιμοποιούν και τα ίδια τα σχήματα («χαρτιά είναι και θα γίνουν»), υποβαθμίζει το βάρος τους (Proto Thema). Κτίρια που δεν ελέγχθηκαν πλήρως, επιτροπή με υπόνοια μεροληψίας και αόριστα κριτήρια είναι ο πυρήνας του ελέγχου ποιότητας που υποσχόταν η ίδια η μεταρρύθμιση.

Η αμφισβήτηση για τη διαφάνεια δεν σταμάτησε στα κολλέγια. Τον Ιούνιο του 2026, με επιστολή της 25ης του μήνα προς την ΕΘΑΑΕ, οι Δικηγορικοί Σύλλογοι ζήτησαν να συμμετάσχουν στην αξιολόγηση των μη κρατικών Νομικών Σχολών και κατήγγειλαν ότι έμειναν εκτός, λίγο πριν το Υπουργείο ανακοινώσει επτά νέες άδειες στις 24 Ιουλίου 2026 (Financial Report, Το Βήμα).

Το επόμενο βήμα γίνεται στα γραφεία: νέος έλεγχος ΕΟΠΠΕΠ, νέα κριτήρια και ενδεχομένως νέες επιτροπές στην ΕΘΑΑΕ, και μόνο μετά νέες υπουργικές άδειες (Ναυτεμπορική). Δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα δεν έχει ανακοινωθεί, ούτε μηχανισμός για μεταφορά ή επιστροφή διδάκτρων σε όσους έχουν ήδη εγγραφεί (Fortune Greece). Η υπόσχεση ότι «δεν θα χαθεί το έτος» ζητά, τελικά, εμπιστοσύνη στην ίδια διοικητική αλυσίδα που το ΣτΕ μόλις βρήκε ελλιπή σε τρία σημεία ταυτόχρονα.