Άνοδος 11,8% στη βιομηχανία, όχι στο ράφι

Η ΕΛΣΤΑΤ ανακοίνωσε σήμερα ότι οι τιμές παραγωγού στη βιομηχανία (οι τιμές που εισπράττουν τα εργοστάσια στην έξοδο της παραγωγής, πριν το προϊόν φτάσει στο ράφι) ανέβηκαν 11,8% τον Ιούλιο σε σχέση με πέρσι (ΕΛΣΤΑΤ). Αρκετά δημοσιεύματα το πέρασαν ως σήμα νέας ακρίβειας για την εγχώρια βιομηχανία. Τα ίδια όμως τα στοιχεία λένε κάτι πιο συγκεκριμένο: πάνω από τη μισή άνοδο ήρθε από το μικρότερο κομμάτι του δείκτη, την εξωτερική αγορά, δηλαδή κυρίως εξαγωγές ενέργειας και διυλισμένων καυσίμων.

Ένα μήνα νωρίτερα ο ίδιος δείκτης ήταν στο 8,8% (To Brief), οπότε η μετακίνηση στο 11,8% δείχνει πραγματική επιτάχυνση. Απλώς όχι εκεί που τη φοβάται ο καταναλωτής.

Πού πραγματικά ανέβηκαν οι τιμές

Πρώτη διάσπαση: η εξωτερική αγορά, τα προϊόντα δηλαδή που τιμολογούνται προς το εξωτερικό, έτρεξε με 23,4% τον χρόνο, πάνω από τρεις φορές τον ρυθμό της εγχώριας αγοράς που κινήθηκε στο 7,0% (Newmoney, SKAI).

Μέσα σε αυτό το εξωτερικό σκέλος η άνοδος ήταν καθαρά πετρελαϊκή: η ενέργεια έφτασε το 49,6%, σχεδόν επτά φορές τον ρυθμό της εγχώριας αγοράς, και τα διυλισμένα πετρελαιοειδή ξεπέρασαν το 52% (Dnews, Fortune Greece). Στον ίδιο πίνακα, όμως, οι κατηγορίες που ακουμπούν το καλάθι μένουν χαμηλά: η εγχώρια βιομηχανία τροφίμων στο +2,0% και τα μη διαρκή καταναλωτικά αγαθά στο +1,7%.

Πώς γίνεται ένα κομμάτι που ζυγίζει λιγότερο να σηκώνει πάνω από τη μισή άνοδο; Η εξωτερική αγορά μετρά περίπου το 29% του δείκτη και η εγχώρια το 71%, όμως η εξωτερική «τρέχει» τόσο πιο γρήγορα που εξηγεί σχεδόν 6,9 από τις 11,8 μονάδες, ενώ η εγχώρια περίπου 5,0 (Business Daily). Ο τίτλος είναι διψήφιος όχι επειδή ακρίβυνε οριζόντια η ελληνική βιομηχανία, αλλά επειδή άναψε μια διεθνής αγορά καυσίμων.

Κι επειδή η άνοδος είναι εξαγωγική και πετρελαϊκή, ο πρώτος υλικός κερδισμένος δεν είναι το ελληνικό ράφι αλλά τα διυλιστήρια. Όταν ανοίγουν τα περιθώρια διύλισης (η διαφορά ανάμεσα στην τιμή του αργού και στην τιμή του καυσίμου που βγάζει το διυλιστήριο), η Goldman Sachs υπολόγιζε κέρδη έως 40% πάνω από τις εκτιμήσεις της αγοράς για την Helleniq Energy (Euro2day), ενώ οι εξαγωγές καυσίμων σχεδόν διπλασιάστηκαν στο β΄ τρίμηνο, στα περίπου 4,3 δισ. ευρώ σύμφωνα με ανάλυση της Eurobank πάνω στα στοιχεία της ΤτΕ (Mononews). Το βάρος όμως δεν πέφτει ισόποσα: το φτωχότερο 20% των νοικοκυριών δίνει το 55,9% του προϋπολογισμού του σε τρόφιμα και στέγαση, ακριβώς εκεί όπου ένα ενεργειακό σοκ τρυπώνει πιο εύκολα (ΕΛΣΤΑΤ).

Γιατί δεν είναι λογαριασμός για το ράφι

Γιατί όμως ένα +11,8% στο εργοστάσιο δεν σημαίνει +11,8% στο ταμείο του σούπερ μάρκετ; Ανάμεσα στην έξοδο της βιομηχανίας και στο ράφι παρεμβάλλονται περιθώρια, αποθέματα, συμβόλαια, φόροι και η δύναμη κάθε επιχείρησης να περάσει ή όχι το κόστος στην τιμή. Η ΕΚΤ το θέτει καθαρά: τα καύσιμα περνούν γρήγορα, σχεδόν πλήρως στην αντλία. Το ρεύμα και το αέριο πιο αργά. Στα τρόφιμα η κορύφωση έρχεται περίπου έναν χρόνο μετά (ECB). Κι αυτό πριν καν φτάσουμε στις εξαγωγές, που δεν αγγίζουν καθόλου το ελληνικό ράφι.

Στον καταναλωτή, τα στοιχεία επιβεβαιώνουν την εικόνα. Ο εθνικός πληθωρισμός ήταν 3,4% τον Ιούλιο και τα τρόφιμα σχεδόν ακίνητα (+0,4%), αλλά το ενεργειακό κανάλι ήδη καίει: πετρέλαιο θέρμανσης +53,2%, πετρέλαιο κίνησης +22,1% (ΕΛΣΤΑΤ, News247).

Το μοτίβο δεν είναι μόνο ελληνικό. Στην ευρωζώνη οι τιμές παραγωγού ήταν στο +4,6% τον Ιούνιο, με την ίδια ενεργειακή υπογραφή, απλώς πιο συγκρατημένη (Eurostat). Η ελληνική μέτρηση του Ιουλίου δείχνει την ίδια δύναμη σε πιο οξεία μορφή.

Το πιο διδακτικό νούμερο κρύβεται στη μηνιαία κίνηση: ο δείκτης γύρισε από -3,0% τον Ιούνιο σε +2,9% τον Ιούλιο (Capital). Αυτή η ταλάντευση ενός μήνα δείχνει τι πραγματικά μετρά το 11,8%: όχι έναν λογαριασμό που ήδη ήρθε στα νοικοκυριά, αλλά το θερμόμετρο μιας διεθνούς ενεργειακής αγοράς που αλλάζει κατεύθυνση μέσα σε εβδομάδες. Αν η ακρίβεια αρχίσει να ξαναχτίζεται, θα φανεί πρώτα στη μηνιαία κίνηση του εγχώριου σκέλους και στην αντλία, όχι στο ετήσιο 11,8% του εξαγωγικού σκέλους.