Έλεγχος ζητείται για την Αμερικανίδα πρέσβειρα στην Αθήνα

Δύο κορυφαίοι Δημοκρατικοί του αμερικανικού Κογκρέσου ζητούν να ελεγχθεί η πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, για τις επαφές της με λομπίστα του ελληνικού ομίλου AKTOR. Η γερουσιαστής Τζιν Σαχίν και ο βουλευτής Γκρέγκορι Μικς έστειλαν χωριστές επιστολές στον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ζητούν απάντηση έως τις 15 Οκτωβρίου (WSJ). Πρόκειται για αίτημα ελέγχου πάνω σε καταγγελίες της Wall Street Journal. Δεν είναι πόρισμα.

Η Σαχίν είναι η επικεφαλής των Δημοκρατικών στην επιτροπή εξωτερικής πολιτικής της Γερουσίας. Ο Μικς έχει την ίδια θέση στην αντίστοιχη επιτροπή της Βουλής των Αντιπροσώπων, η οποία δημοσιοποίησε την επιστολή του την 1η Οκτωβρίου (Δημοκρατικοί της επιτροπής). Ως επικεφαλής της μειοψηφίας, δεν μπορούν να επιβάλουν απάντηση. Μπορούν όμως να θέσουν δημόσια ερωτήματα, και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ θα κριθεί και από το αν απαντήσει. Μέχρι στιγμής δεν έχει δημοσιοποιηθεί απάντηση ούτε επιβεβαίωση ότι ξεκίνησε επίσημη έρευνα.

Η πρόσβαση, οι πτήσεις και οι αρνήσεις

Σύμφωνα με την κάλυψη της επιστολής Μικς, ο βουλευτής ζητά αρχεία για τις συναντήσεις στις οποίες συμμετείχε ο λομπίστας της AKTOR Χρήστος Μαραφάτσος. Ζητά επίσης στοιχεία για τα οικονομικά συμφέροντα της Γκίλφοϊλ και για τις μετακινήσεις της με ιδιωτικά αεροσκάφη (Raw Story). Το ρεπορτάζ που προηγήθηκε περιγράφει την πρέσβειρα να προτρέπει βαλκανικές κυβερνήσεις να συνεργαστούν με την AKTOR, τον Μαραφάτσο δίπλα της σε επίσημες επαφές στη Βουλγαρία, και μια ιδιωτική πτήση που φέρεται να παρείχε ο διευθύνων σύμβουλος του ομίλου, Αλέξανδρος Εξάρχου (WSJ). Τον πλήρη κατάλογο εγγράφων της επιστολής δεν τον έχουμε ελέγξει.

Οι αρνήσεις είναι εξίσου συγκεκριμένες. Η πρεσβεία λέει ότι η Γκίλφοϊλ προωθούσε αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) και τη μείωση της εξάρτησης από το ρωσικό, σύμφωνα με τις οδηγίες του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Ο δικηγόρος της λέει ότι τις επίσημες συναντήσεις τις οργάνωσαν διπλωματικά κανάλια (Greek City Times). Η AKTOR αρνείται αθέμιτη προώθηση και υποστηρίζει ότι είχε ξεκινήσει την ενεργειακή της δραστηριότητα πριν από τις επαφές με την πρέσβειρα. Ο Μαραφάτσος περιγράφει τη δουλειά του ως στήριξη εμπορικών πρωτοβουλιών συμβατών με τα αμερικανικά συμφέροντα (Dow Jones). Οι περιγραφές συνομιλιών και της πτήσης δεν έχουν επαληθευτεί με δημόσια πρακτικά ή έγγραφα μετακίνησης. Η παρουσία της πρέσβειρας σε υπογραφή συμφωνίας στην Αλβανία αποδεικνύει ότι ήταν στην τελετή. Δεν αποδεικνύει ότι εκείνη έκλεισε τη συμφωνία.

Η διπλωματική προώθηση εξαγωγών είναι νόμιμη πολιτική, άρα το ερώτημα είναι πιο στενό. Αφορά δύο ομοσπονδιακούς κανόνες: εκείνον που απαγορεύει τη χρήση δημόσιου αξιώματος για το όφελος συγκεκριμένης ιδιωτικής εταιρείας, και εκείνον που περιορίζει τα δώρα προς λειτουργούς από όσους έχουν συμφέρον από τη θέση τους (§2635.702, §2635.202). Δεν έχει επιβεβαιωθεί ποιους από αυτούς επικαλείται ρητά η επιστολή.

Γιατί η AKTOR βρίσκεται στον αμερικανικό διάδρομο

Η AKTOR κατέχει το 60% της Atlantic-SEE LNG Trade και η κρατική ΔΕΠΑ Εμπορίας το 40%. Η κοινοπραξία υπέγραψε τον Νοέμβριο 2025 εικοσαετή σύμβαση με την αμερικανική Venture Global για τουλάχιστον 500.000 τόνους LNG τον χρόνο από το 2030 (The Total Business). Τον Ιούνιο 2026 η ποσότητα διπλασιάστηκε σε 1 εκατομμύριο τόνους (ΔΕΠΑ). Το σχήμα κινείται πάνω στον Κάθετο Διάδρομο, τα διασυνδεδεμένα δίκτυα που μεταφέρουν αέριο από ελληνικές υποδομές προς τη νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ουκρανία, και που η Αθήνα παρουσιάζει ως δική της συμβολή στην ενεργειακή ασφάλεια (Πρωθυπουργός της Ελλάδας).

Εδώ βρίσκεται η λεπτομέρεια που αλλάζει την εικόνα: η σύμβαση με τη Venture Global δεν έχει αρχίσει ακόμη να εκτελείται. Η πρώτη πώληση προς την Ουκρανία ήταν χωριστή συναλλαγή, με αέριο από την BP, και τα περίπου 31 εκατ. ευρώ πωλήσεων του πρώτου εξαμήνου είναι έσοδα, όχι κέρδος (Capital). Η απλούστερη ανάγνωση είναι ότι η πρόσβαση στις βαλκανικές κυβερνήσεις μετρά σήμερα επειδή εκεί βρίσκονται οι αγοραστές του 2030. Γι' αυτό ο έλεγχος αγγίζει ταυτόχρονα τη συμπεριφορά μιας πρέσβειρας και τον τρόπο με τον οποίο η Ουάσιγκτον του Τραμπ πουλά το αέριό της μέσω Ελλάδας.

Για την Αθήνα το ζήτημα δεν είναι αφηρημένο. Η Γκίλφοϊλ ασκεί ρόλο που απλώνεται από την ενέργεια ως την ασφάλεια των ελληνικών υποδομών: τον Μάρτιο ήταν εκείνη που ανακοίνωσε στον Πειραιά τη χρήση αμερικανικών σαρωτών ασφαλείας (To Brief). Για προηγούμενο δημοσίευμα της WSJ, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης αρνήθηκε ότι τέθηκε ζήτημα απειλής (ΣΚΑΪ), ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης ζήτησαν εξηγήσεις (ΕΡΤ). Στο δημόσιο υλικό δεν εντοπίστηκε ελληνική κυβερνητική απόφαση που να άλλαξε τεκμηριωμένα λόγω της πρεσβείας ή του λομπίστα.

Οι επιστολές δεν απειλούν τις συμβάσεις LNG· κρίνεται η μέθοδος. Ως τις 15 Οκτωβρίου, ο Ρούμπιο καλείται να πει αν μια πρέσβειρα που προωθεί αμερικανικό αέριο, με τον λομπίστα ενός ελληνικού ομίλου δίπλα της όπως καταγγέλλεται, υπερέβη τον ρόλο της.