Ακριβαίνει το ευρωπαϊκό αέριο· ο λογαριασμός θέρμανσης ακολουθεί αργότερα

Όποιος θερμαίνεται με αέριο της Φυσικό Αέριο πληρώνει τον Οκτώβριο 11,4 λεπτά ανά κιλοβατώρα, μαζί με όλες τις χρεώσεις και τον ΦΠΑ (τιμολόγιο Οκτωβρίου). Στις 23 Οκτωβρίου το ευρωπαϊκό χονδρικό αέριο διαπραγματευόταν γύρω στα 93,40 ευρώ ανά μεγαβατώρα, με ημερήσια άνοδο 3,8% (Yahoo Finance). Ο λογαριασμός του Οκτωβρίου δεν αλλάζει, γιατί η τιμή του είχε ήδη οριστεί. Το πότε θα φανεί η άνοδος στους επόμενους το ορίζει κυρίως η σύμβαση του καθενός.

Από τη χονδρική στο σπίτι

Η χονδρική τιμή είναι το TTF, το συμβόλαιο του ολλανδικού κόμβου που λειτουργεί ως τιμή αναφοράς για όλη την Ευρώπη. Στις 20 Οκτωβρίου είχε περάσει τα 90 ευρώ για πρώτη φορά από το 2022 (Investing.com). Η άνοδος συνεχίστηκε σε μια αγορά που ήδη ανησυχούσε για τις περιορισμένες ροές LNG (υγροποιημένο αέριο που έρχεται με πλοία) από τον Περσικό Κόλπο, εξαιτίας του πολέμου στο Ιράν (To Brief).

Μία μεγαβατώρα είναι 1.000 κιλοβατώρες, άρα τα 93 ευρώ της χονδρικής αντιστοιχούν σε περίπου 9,3 λεπτά ανά κιλοβατώρα. Τον Οκτώβριο η χρέωση προμήθειας ήταν 8,7 λεπτά, και με τα δίκτυα, τα λοιπά τέλη και τον ΦΠΑ ο λογαριασμός έφτασε τα 11,4 (τιμολόγιο Οκτωβρίου). Η χρέωση προμήθειας είναι το κομμάτι που ακολουθεί τη χονδρική, και ορίστηκε πριν από το νέο άλμα.

Πόσο αέριο έχει η Ευρώπη

Το πόσο θα ανέβει εξαρτάται από το περιθώριο που έχει η Ευρώπη για τον χειμώνα. Η νεότερη δημοσιευμένη ένδειξη δίνει τις αποθήκες της ΕΕ γεμάτες κατά τα τρία τέταρτα, περίπου 845 τεραβατώρες (AGSI+). Η ENTSOG, ο οργανισμός των ευρωπαίων διαχειριστών δικτύων αερίου, υπολογίζει ότι σε κανονικό χειμώνα η ζήτηση καλύπτεται: οι αποθήκες αδειάζουν ως το 29% αν το LNG έρθει άφθονο, ή ως το 13% αν έρθει λιγοστό (ENTSOG).

Το δύσκολο σενάριο είναι ο ψυχρός χειμώνας. Τότε η κατανάλωση πρέπει να περιοριστεί, αλλιώς μένει ακάλυπτο έως 12% της ζήτησης αν το LNG είναι περιορισμένο, ή 7% αν οι εισαγωγές είναι ευνοϊκές (ENTSOG). Η Κομισιόν εκτιμά ότι το σύστημα αντέχει, στηρίζει όμως την εκτίμησή της σε ισχυρές εισαγωγές LNG (Ευρωπαϊκή Επιτροπή). Τα χαμηλά αποθέματα, λοιπόν, δεν προαναγγέλλουν έλλειψη. Μικραίνουν το περιθώριο ασφαλείας, και η αγορά πληρώνει από τώρα γι' αυτό.

Πότε φτάνει στο σπίτι

Η ΕΚΤ ρώτησε τις εθνικές κεντρικές τράπεζες πόσο αργεί η χονδρική τιμή να φανεί στη λιανική. Για πάνω από το μισό σταθμισμένο μερίδιο της ευρωζώνης (όχι κατ' ανάγκη τις μισές χώρες ή τα μισά νοικοκυριά) η απάντηση ήταν ένας έως τρεις μήνες, ενώ για περίπου το ένα τρίτο η υστέρηση φτάνει τους 7 έως 12 μήνες, με στοιχεία έως τις 9 Σεπτεμβρίου (ΕΚΤ). Η ανάλυση περιγράφει τον μηχανισμό, όχι αποτέλεσμα του άλματος του Οκτωβρίου. Όσα έχουν ήδη καταγραφεί είναι προγενέστερα: τον Σεπτέμβριο η ενέργεια στην ευρωζώνη ήταν 18,9% ακριβότερη από πέρσι, και ο πληθωρισμός έφτασε 3,8% στην ευρωζώνη και 5,1% στην Ελλάδα, χωρίς να προκύπτει πόσο από αυτό οφείλεται στο αέριο (Eurostat).

Στην Ελλάδα δεν υπάρχει κοινός κανόνας. Η Φυσικό Αέριο Ελληνική Εταιρεία Ενέργειας αναθεωρεί κάθε μήνα τη χρέωση προμήθειας με βάση το δικό της κόστος αγοράς, οπότε το επόμενο σημείο ελέγχου είναι το τιμολόγιο Νοεμβρίου (Φυσικό Αέριο). Στο MyGas Home της EFA Energy η τιμή ακολουθεί τον μηνιαίο μέσο όρο των ημερήσιων τιμών του TTF για τον επόμενο μήνα, άρα η 23η Οκτωβρίου μετρά ως μία μέρα μέσα σε αυτόν (EFA Energy).

Το ρεύμα αντιδρά πιο έμμεσα, γιατί το αέριο είναι ένα από τα καύσιμα που διαμορφώνουν τη χονδρική τιμή, δίπλα στις ανανεώσιμες, τις άλλες μονάδες και τις εισαγωγές. Τα πράσινα τιμολόγια ρεύματος ανακοινώνουν νέα τιμή κάθε μήνα, τα κίτρινα ακολουθούν τη φόρμουλα της σύμβασης και τα μπλε κρατούν τη συμφωνημένη τιμή για όσο διαρκεί η σύμβαση (FosOnline).

Η πιο πρόσφατη κρατική στήριξη δεν αγγίζει το αέριο. Η κοινή υπουργική απόφαση της 14ης Οκτωβρίου δίνει έκπτωση στο πετρέλαιο θέρμανσης και στο ντίζελ έως τις 31 του μήνα, με κόστος 37 εκατ. ευρώ για τον προϋπολογισμό (ΚΥΑ). Ο υφυπουργός Ενέργειας Νίκος Τσάφος φέρεται να θεωρεί ότι νέα ενίσχυση των νοικοκυριών δεν χρειάζεται τώρα (Euro2day). Ούτε τα επιτόκια κινούνται αυτόματα με μία ημερήσια τιμή: η ΕΚΤ συνεδριάζει στις 28 και 29 Οκτωβρίου (ημερολόγιο ΕΚΤ), και θα κρίνει αν το ενεργειακό σοκ αποδεικνύεται επίμονο.

Η χειμερινή επιβάρυνση θα κριθεί από τρία πράγματα: τον καιρό, τα φορτία LNG που θα φτάσουν και τη γραμμή της σύμβασης που συνδέει την τιμή με την αγορά. Με ήπιο χειμώνα και επαρκές LNG, το ευρωπαϊκό σύστημα καλύπτει τη ζήτηση. Με κρύο και λίγα φορτία, η Ευρώπη θα χρειαστεί να καταναλώσει λιγότερο και θα πληρώσει περισσότερο. Όποιος θερμαίνεται με αέριο και έχει τιμή που αναθεωρείται κάθε μήνα θα δει την άνοδο του Οκτωβρίου στους επόμενους λογαριασμούς του. Το σταθερό τιμολόγιο ρεύματος προστατεύει μόνο τον λογαριασμό του ρεύματος, όχι το καλοριφέρ.