Βγήκε ο οδηγός επιδότησης ανακαίνισης, όχι η αίτηση

Τα υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας δημοσίευσαν στις 20 Οκτωβρίου τον οδηγό του προγράμματος «Ανακαίνιση Κατοικίας». Το πρόγραμμα επιδοτεί από 70% έως 95% την ανακαίνιση και την ενεργειακή αναβάθμιση παλιών σπιτιών (κοινή ανακοίνωση). Η αίτηση χρηματοδότησης όμως δεν έχει ανοίξει ακόμη, και οι ημερομηνίες της αναμένονται (ΠΕΚΑ). Προς το παρόν ο οδηγός χρησιμεύει για να ετοιμάσει κανείς τον φάκελό του, ενώ οι επίσημες σελίδες διαφωνούν μεταξύ τους σε τρία κομβικά σημεία.

Όσοι έχουν ήδη βεβαίωση εισοδηματικής επιλεξιμότητας έχουν περάσει μόνο έναν προέλεγχο, χωρίς να τους έχει εγκριθεί επιδότηση. Θα ακολουθήσει χωριστή αίτηση, με τεχνικό φάκελο και αξιολόγηση (Insider). Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ. Έρχεται λίγες εβδομάδες αφότου εγκρίθηκαν τα κονδύλια του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα για τα ευάλωτα νοικοκυριά (To Brief).

Ποιος μπαίνει και πόσα παίρνει

Ένα ζευγάρι με δύο παιδιά μπαίνει στο πρόγραμμα αν δήλωσε το 2025 έως 35.000 ευρώ για την Κατηγορία Ι ή έως 45.000 για την ΙΙ. Για έναν άγαμο το κατώτερο όριο είναι 18.000 ευρώ, και κάθε επιπλέον παιδί προσθέτει 5.000. Όποιος ξεπερνά το όριο με το εισόδημα του 2025 μπορεί να μετρήσει τον μέσο όρο της τριετίας 2023-2025 (ΕΣΠΑ).

Η Κατηγορία Ι καλύπτει αρχικά το 80% του κόστους και η ΙΙ το 70%. Κάθε κριτήριο περιοχής, οικογενειακής κατάστασης ή αναπηρίας προσθέτει πέντε μονάδες, ως το 95% και το 85% αντίστοιχα (Πύλη Στεγαστικής Πολιτικής). Το ποσοστό εφαρμόζεται στο κόστος που αναγνωρίζεται. Αν, για παράδειγμα, εγκριθούν εργασίες 30.000 ευρώ, ένα νοικοκυριό της Κατηγορίας ΙΙ στο 70% παίρνει 21.000 ευρώ και πληρώνει τα υπόλοιπα 9.000 (ΕΣΠΑ).

Το σπίτι πρέπει να είναι νόμιμο, με άδεια έως το τέλος του 1990 ή αντίστοιχο νομιμοποιητικό στοιχείο. Πρέπει επίσης να είναι ενεργειακής κατηγορίας Γ ή χαμηλότερης και έως 120 τ.μ., ή έως 150 τ.μ. για τρίτεκνους και πολύτεκνους που το κατοικούν (Πύλη Στεγαστικής Πολιτικής). Γίνονται δεκτές κύριες κατοικίες, αλλά και σπίτια που έμειναν κλειστά το 2024-2025 και θα κατοικηθούν ή θα νοικιαστούν μακροχρόνια.

Ο ιδιοκτήτης δεσμεύεται να διατηρήσει τη χρήση για πέντε χρόνια. Αν νοικιάσει, πρέπει να κρατήσει σταθερό το ενοίκιο για τρία χρόνια (ΕΣΠΑ). Ο ενοικιαστής κερδίζει έτσι προβλεψιμότητα, όχι όμως αναγκαστικά φθηνό σπίτι, αφού οι διαθέσιμες σελίδες δεν ορίζουν ανώτατο αρχικό μίσθωμα.

Τρία σημεία χωρίς επίσημη απάντηση

Το πρώτο αφορά την ιδιοκτησία. Για κλειστό σπίτι, δύο επίσημες σελίδες ζητούν κυριότητα ή επικαρπία τουλάχιστον 50% (ΕΣΠΑ). Ο ΟΤ, αντίθετα, αποδίδει στον νέο οδηγό όριο 20% (ΟΤ). Για κάποιον που κληρονόμησε το ένα τέταρτο ενός πατρικού σπιτιού, αυτή η διαφορά κρίνει αν μπαίνει καν στο πρόγραμμα.

Το δεύτερο είναι το ανώτατο όριο των 36.000 ευρώ. Το ΠΕΚΑ το περιγράφει ως μέγιστο κόστος εργασιών (ΠΕΚΑ). Οι παλαιότερες επίσημες σελίδες το ονομάζουν μέγιστη επιχορήγηση, με όριο 300 ευρώ ανά τετραγωνικό (ΕΣΠΑ). Στην πρώτη περίπτωση, ακόμη και το νοικοκυριό με το μέγιστο ποσοστό βάζει κάτι από την τσέπη του. Τα 38.500 ευρώ που κυκλοφορούν ως μέγιστη ενίσχυση (Ελεύθερος Τύπος) δεν λύνουν το ερώτημα. Απλώς προσθέτουν έως 2.500 ευρώ για μελέτες, άδειες και ελέγχους, που καλύπτονται μόνο αν πράγματι γίνουν (ΟΤ).

Το τρίτο είναι ο ίδιος ο προϋπολογισμός. Η ανακοίνωση των υπουργείων μιλά για 500 εκατ. ευρώ (κοινή ανακοίνωση). Η επίσημη σελίδα του ΕΣΠΑ, με τελευταία τροποποίηση στις 29 Ιουνίου, αθροίζει σχεδόν 480 εκατ.: περίπου 379 εκατ. από το πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» και περίπου 100 εκατ. από τα 13 περιφερειακά προγράμματα (ΕΣΠΑ). Για τη διαφορά των περίπου 20 εκατ. δεν έχει δοθεί δημόσια εξήγηση.

Πόσα θα χρειαστεί όμως να πληρώσει κανείς πριν δει χρήματα; Σύμφωνα με τη Ναυτεμπορική, η πρώτη δόση, ίση με το 60% της εγκεκριμένης επιχορήγησης, πηγαίνει σε δεσμευμένο λογαριασμό. Πριν τη χρησιμοποιήσει, ο δικαιούχος πρέπει να έχει καταβάλει μέσω τράπεζας μέρος της δικής του συμμετοχής, και το ακριβές ποσό δεν έχει επιβεβαιωθεί. Η ευρωπαϊκή εμπειρία δείχνει γιατί αυτό μετράει: η υποχρεωτική ίδια συμμετοχή και οι σύνθετες αιτήσεις κρατούν συχνά έξω τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά (FRA).

Μέχρι να ανοίξει η αίτηση, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ελέγξει τη νομιμότητα του ακινήτου, να συγκεντρώσει τις συναινέσεις των συνιδιοκτητών και να σχεδιάσει τις παρεμβάσεις (Insider). Τα υπουργεία του Κυριάκου Πιερρακάκη και της Δόμνας Μιχαηλίδου χρωστούν την ημερομηνία της αίτησης. Χρωστούν επίσης τρεις απαντήσεις: ποιο ποσοστό ιδιοκτησίας αρκεί, τι ακριβώς είναι τα 36.000 ευρώ και πόσα χρήματα διαθέτει τελικά το πρόγραμμα. Χωρίς αυτές, κανένα νοικοκυριό δεν μπορεί να ξέρει με βεβαιότητα πόσα θα βάλει από την τσέπη του.