Επτά επιτροπές ελέγχουν 318 καταγγελίες για αδόκιμες θεραπείες

Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι σε λιγότερο από έναν μήνα συγκέντρωσε 318 καταγγελίες για αδόκιμες θεραπείες. Από αυτές, 241 ήρθαν μέσω της πλατφόρμας MedWatch και 77 απευθείας (ΙΣΑ). Ο αριθμός μετρά όσα μπήκαν στο πρωτόκολλο, όχι όσα ελέγχθηκαν ή όσα αποδείχθηκαν. Ανάμεσα στο ένα και στο άλλο στέκονται επτά τριμελείς επιτροπές, και ο ίδιος ο Σύλλογος λέει ότι δεν φτάνουν.

Η αφετηρία είναι ο θάνατος του Γιώργου Μαζωνάκη. Ο τραγουδιστής πέθανε κατά τη διάρκεια πλασμαφαίρεσης σε ιδιωτικό χώρο στο Κολωνάκι, και η υπόθεσή του έστρεψε τον δημόσιο έλεγχο στο ποιος εποπτεύει τις ιδιωτικές θεραπείες. Η ποινική έρευνα για τον θάνατο συνεχίζεται χωριστά (To Brief). Οι 318 καταγγελίες είναι το αποτύπωμα αυτής της στροφής: εκεί που υπήρχε μία υπόθεση, υπάρχουν πλέον εκατοντάδες ισχυρισμοί που κάποιος πρέπει να ελέγξει.

Η διαδρομή μιας καταγγελίας

Ο πολίτης γράφει στον ΙΣΑ και, ιδανικά, επισυνάπτει ημερομηνίες, ιατρικά έγγραφα, αποδείξεις ή διαφημίσεις. Το πού θα πάει στη συνέχεια η καταγγελία εξαρτάται από το είδος της δομής. Για ιατρεία και πολυϊατρεία, το άρθρο 85 του ν. 4472/2017 αναθέτει την εποπτεία και τις διοικητικές κυρώσεις στον ίδιο τον τοπικό Ιατρικό Σύλλογο (άρθρο 85). Για άλλες μονάδες αρμόδια είναι η Εθνική Αρχή Διαφάνειας, που έχει αναλάβει τα καθήκοντα του πρώην Σώματος Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας (ΣΕΥΥΠ). Η Αρχή ελέγχει άδεια, εξοπλισμό και στελέχωση, και το πόρισμά της καταλήγει σε φορέα κυρώσεων, σε πειθαρχικό όργανο ή στον εισαγγελέα (iefimerida).

Για τις 318, ο ΙΣΑ γράφει μόνο ότι διαβίβασε «ικανό αριθμό εκ των καταγγελιών» στην ΕΑΔ και στην Περιφέρεια, ανάλογα με την αρμοδιότητα (ΕφΣυν). Πόσες ακριβώς στάλθηκαν, σε ποιον και πότε, δεν έχει δημοσιοποιηθεί. Ούτε έχει δοθεί απολογισμός αυτοψιών ή πορισμάτων.

Ο νόμος, πάντως, βάζει χρονόμετρο. Για πράξεις που αφορούν καταγγελίες σε φορείς αρμοδιότητας του Συλλόγου, η προθεσμία είναι τρεις μήνες. Αν περάσει άπρακτη, την υπόθεση την αναλαμβάνει ο Περιφερειάρχης (άρθρο 85). Πρόκειται για προθεσμία έκδοσης πράξης και όχι για μετρημένο χρόνο ελέγχου.

Πόσο μπορεί να κρατήσει στην πράξη μια τέτοια διαδρομή φάνηκε στη Θεσσαλονίκη. Η ιδιωτική κλινική με το παράνομο ογκολογικό τμήμα είχε χάσει τη βεβαίωση καλής λειτουργίας τον Ιανουάριο. Την πράξη διακοπής την υπέγραψε ο αντιπεριφερειάρχης Κώστας Γιουτίκας μόλις στις 28 Σεπτεμβρίου (Καθημερινή).

Επτά επιτροπές απέναντι σε 16.500 δομές

Κατά τον ΙΣΑ, οι επτά Επιτροπές Ελέγχου που λειτουργούν σήμερα καλύπτουν 16.500 φορείς πρωτοβάθμιας φροντίδας και 28.500 γιατρούς (ΙΣΑ). Κάθε επιτροπή αποτελείται από ένα μέλος του ΔΣ του Συλλόγου, έναν μηχανικό και έναν γιατρό, και ο νόμος επιτρέπει να συσταθούν περισσότερες, καθεμιά για συγκεκριμένη περιοχή.

Ο Σύλλογος έστειλε επιστολή στον υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη και ζητά νομοθετική αλλαγή ώστε οι επιτροπές να γίνουν τουλάχιστον 20. Τα μεγέθη στα οποία στηρίζει το αίτημα είναι δικά του. Δεν έχει εντοπιστεί δημόσιος υπολογισμός φόρτου που να δείχνει αν οι 20 αρκούν.

Ο ΙΣΑ περιγράφει το μέλος του ΔΣ σε κάθε επιτροπή ως υποχρεωτικά «πρόεδρο» που συμμετέχει «σε εθελοντική βάση». Κανένας από τους δύο χαρακτηρισμούς δεν αναγράφεται ρητά στο κωδικοποιημένο κείμενο του νόμου.

Η διαφωνία αφορά το ποιος, όχι το πόσοι

Ο ΙΣΑ υποστηρίζει ότι στη συνεδρίαση της 1ης Οκτωβρίου μέλη αντιπολιτευόμενων παρατάξεων αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στις επιτροπές, χωρίς να δώσει ονόματα ή πρακτικά. Η ΔΗΠΑΚ, αριστερή παράταξη στα όργανα των γιατρών, είχε προαναγγείλει την αποχή της από τις 24 Σεπτεμβρίου. Το επιχείρημά της είναι ότι αντιτίθεται στη μεταφορά κρατικών ελεγκτικών αρμοδιοτήτων στους Ιατρικούς Συλλόγους (902). Η σύγκρουση, δηλαδή, δεν αφορά τον αριθμό των επιτροπών. Αφορά το αν η επαγγελματική ένωση των γιατρών πρέπει να ελέγχει τα μέλη της.

Από την πλευρά της κυβέρνησης, η αναπληρώτρια υπουργός Ειρήνη Αγαπηδάκη ζήτησε αυστηρότερους ελέγχους και αποστασιοποιήθηκε από το «wellness της αρπαχτής». Δεν ανακοίνωσε όμως νέους ελεγκτές ούτε χρονοδιάγραμμα (NewsIT).

Οι 318 καταγγελίες δεν πρέπει να συγχέονται με τις 231 «κόκκινες» σημάνσεις του Σεπτεμβρίου. Εκείνες προέκυψαν από ψηφιακή σάρωση 8.563 δομών και είναι υποψήφια ευρήματα που χρειάζονται ανθρώπινη επαλήθευση (Υπουργείο Υγείας). Μόνο 50 από αυτές αφορούσαν ιατρεία (CNN Greece), και δημόσιος απολογισμός ούτε γι' αυτές έχει δοθεί.

Την ανταπόκριση θα την κρίνουν τρεις αριθμοί: πόσες καταγγελίες διαβιβάστηκαν, πόσες ελέγχθηκαν και σε πόσες επιβεβαιώθηκε παράβαση. Μέχρι να δημοσιευτούν, το 318 μετρά την ανησυχία των πολιτών και όχι την έκταση της παρανομίας. Αυτούς τους τρεις αριθμούς τους χρωστούν ο ΙΣΑ, η ΕΑΔ και η Περιφέρεια Αττικής.