Σύγκρουση τρένων στην Ισπανία: 68 νεκροί στην Ούρδα

Ένα τρένο υψηλής ταχύτητας AVE της Renfe έπεσε το πρωί της Τετάρτης πάνω στο ακινητοποιημένο Iryo 6076, κοντά στην Ούρδα του Τολέδο, στη γραμμή Μαδρίτης-Ανδαλουσίας. Δύο βαγόνια κατέληξαν σε πρανές (Público). Ο πρόεδρος της Καστίλλης-Λα Μάντσα, Εμιλιάνο Γκαρθία-Πάχε, ανακοίνωσε 68 νεκρούς, 24 στο AVE και 44 στο Iryo (Europa Press, Servimedia). Είναι απολογισμός βαρύτερος από των Τεμπών. Ο υπουργός Μεταφορών Όσκαρ Πουέντε λέει ότι το κέντρο ελέγχου της Adif, του δημόσιου φορέα που διαχειρίζεται το δίκτυο και την κυκλοφορία, επέτρεψε στο AVE να συνεχίσει παρά το κόκκινο σήμα.

Τα 17 λεπτά πριν από την πρόσκρουση

Κατά την ανασύνθεση του Πουέντε, γύρω στις 08:30 βλάβη στο LZB ακινητοποίησε έξι συρμούς (Público). Το LZB είναι σύστημα που επιτηρεί συνεχώς τη θέση και την ταχύτητα κάθε τρένου. Στις 08:36 το κέντρο ελέγχου έδωσε στο AVE 2080 άδεια να συνεχίσει, και στις 08:53 το AVE χτύπησε από πίσω το Iryo (Público). Από την άδεια ως τη σύγκρουση το AVE διένυσε περίπου 25 χιλιόμετρα, μέσα σε μια ζώνη 63 χιλιομέτρων όπου είχε χαθεί το LZB (RTVE).

Οι ώρες δεν συμπίπτουν σε όλες τις πηγές. Η Iryo έδωσε 08:48 (Heraldo) και πηγές της υπηρεσίας έκτακτης ανάγκης 112 έδωσαν 08:54 (Europa Press). Επιβάτες του Iryo περιέγραψαν ότι το τρένο τους έμεινε ακίνητο 10 με 15 λεπτά πριν από το χτύπημα (El Mundo).

Ο Πουέντε είπε ότι πρόβλημα επικοινωνίας μεταξύ υπολογιστών έθεσε εκτός το LZB και ότι το AVE πήρε οδηγία να κινηθεί «κανονικά». Χαρακτήρισε την εντολή «ανεξήγητη» και «εσφαλμένη» (RTVE). Κατά τον υπουργό, σε άλλο τρένο ο μηχανοδηγός διόρθωσε ανάλογη οδηγία: έπρεπε να κινηθεί «με ορατότητα», δηλαδή με ταχύτητα που του επιτρέπει να σταματήσει μπροστά σε εμπόδιο, και του έδωσαν δίκιο (El Español). Ο Πουέντε ανέφερε όριο 40 χλμ./ώρα για τέτοια κίνηση.

Ο ισπανικός κανονισμός κυκλοφορίας, στο άρθρο 5.2.1.2, απαιτεί ελέγχους πριν επιτραπεί σε τρένο να περάσει σήμα στάσης. Ανάμεσά τους είναι ο έλεγχος της διαδρομής και η βεβαίωση ότι δεν έχει εγκριθεί ασύμβατη κίνηση (BOE). Κατά την Adif, μετά τη βλάβη η κυκλοφορία πέρασε σε εναλλακτικό καθεστώς με βάση την πλευρική σηματοδότηση (RTVE).

Επιβάτες, τραυματίες, έρευνα

Το RTVE αποδίδει στην περιφέρεια 53 νοσηλευόμενους, 15 από αυτούς σε σοβαρή κατάσταση (RTVE). Νωρίτερα ο απολογισμός μιλούσε για 64 νεκρούς. Η Iryo δήλωσε 147 επιβάτες και πέντε εργαζομένους στον συρμό της (Europa Press). Για το AVE, η Renfe κατέγραψε 378 επιβάτες (EFE), ενώ η περιφερειακή εκπρόσωπος Εστέρ Παντίγια και πηγές του υπουργείου μίλησαν για 397 (RTVE).

Η Guardia Civil εξέτασε τον χειριστή του κέντρου ελέγχου της Adif (Cadena SER). Ο Πουέντε είπε ότι το πρόσωπο έχει ταυτοποιηθεί, χωρίς να δώσει όνομα. Την ποινική έρευνα ανέλαβε το δικαστήριο της Όργαθ (La Sexta). Παράλληλα τεχνικοί διερευνούν το συμβάν, και οι καταγραφείς των συρμών, οι επικοινωνίες και τα αρχεία της Adif είναι το υλικό που θα εξετάσουν (EFE, El Español). Η εικόνα της εντολής στις 08:36 είναι προς το παρόν η εικόνα του υπουργού, που είπε ότι είδε τεχνική αναπαράσταση και άκουσε τις επικοινωνίες.

Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ πήγε στην Ούρδα, κήρυξε τριήμερο εθνικό πένθος και μίλησε για συνέπειες αν αποδειχθεί αμέλεια (El País). Ο Πουέντε, όταν ρωτήθηκε, απέκλεισε προς το παρόν την παραίτησή του (Europa Press). Ο Γκαρθία-Πάχε ζήτησε να μην προεξοφληθούν τα αίτια.

Η περιφέρεια ενεργοποίησε σχέδιο έκτακτης ανάγκης στις 09:15 και ζήτησε τη συνδρομή της στρατιωτικής μονάδας εκτάκτων αναγκών UME (Castilla-La Mancha). Για τους συγγενείς λειτουργεί η γραμμή 900 122 112 (Castilla-La Mancha), ενώ η Guardia Civil κάλεσε συγγενείς πρώτου βαθμού να δώσουν δείγματα DNA. Η υψηλή ταχύτητα προς την Ανδαλουσία ανεστάλη και οι δύο εταιρείες προσφέρουν δωρεάν αλλαγές ή ακυρώσεις. Ο ευρωπαϊκός κανονισμός 2021/782 υποχρεώνει τον μεταφορέα να καταβάλει μέσα σε 15 ημέρες προκαταβολή τουλάχιστον 21.000 ευρώ για κάθε νεκρό επιβάτη, χωρίς αυτό να σημαίνει αναγνώριση ευθύνης (EUR-Lex).

Είναι το δεύτερο πολύνεκρο δυστύχημα της χρονιάς στον ίδιο διάδρομο. Στις 18 Ιανουαρίου, στο Αδαμούθ, βαγόνια Iryo εκτροχιάστηκαν, μπήκαν στη γειτονική γραμμή και συγκρούστηκαν με Alvia της Renfe, με 46 νεκρούς (El País). Εκεί η προκαταρκτική έρευνα έδειξε προς θραύση ράγας (Maldita). Στην Ούρδα, οι πρώτες περιγραφές μιλούν για άλλον μηχανισμό: μια άδεια που, κατά τον υπουργό, δόθηκε από άνθρωπο σε ένα κέντρο ελέγχου, 17 λεπτά πριν από τη σύγκρουση.