Η Apple ανακοινώνει τέσσερις ταρίφες εφαρμογών στην ΕΕ

Αν έχεις iPhone στην Ευρώπη, ο τρόπος που πληρώνεις για μια συνδρομή ή ένα παιχνίδι αλλάζει από την 1η Οκτωβρίου. Η Apple ανακοίνωσε νέο, ενιαίο πλαίσιο χρεώσεων για τους developers στην ΕΕ, απαντώντας στην πίεση των Βρυξελλών για το ποιος ελέγχει το App Store (Apple). Ο αριθμός που κυκλοφορεί παντού είναι το 5%. Και είναι, εν μέρει, παραπλανητικός.

Πληρώνεις 10 ευρώ για μια ψηφιακή συνδρομή μέσα σε μια εφαρμογή. Πόσα κρατά η Apple; Εξαρτάται εντελώς από ποια «πόρτα» πέρασε η αγορά. Αν η εφαρμογή είναι στο App Store και χρησιμοποιεί το σύστημα πληρωμών της Apple, κρατά 2,60 ευρώ. Αν μείνει στο App Store αλλά χρεώνει μέσω δικού της μηχανισμού πληρωμής, κρατά 2,00 ευρώ. Αν σε στείλει σε μια ιστοσελίδα για να πληρώσεις, κρατά 1,50 ευρώ. Κι αν η εφαρμογή δεν κατέβηκε καν από το App Store, αν την πήρες από ένα εναλλακτικό κατάστημα ή απευθείας από τον ιστότοπο του δημιουργού της, η Apple κρατά μόλις 0,50 ευρώ (The Verge).

Το 5%, δηλαδή, είναι η ταρίφα μίας μόνο διαδρομής: εκείνης όπου η ίδια η εφαρμογή φεύγει τελείως από το App Store και διανέμεται από αλλού. Για κάθε άλλη περίπτωση ισχύουν πολύ υψηλότερα ποσοστά.

Τέσσερα ταμεία, όχι ένα

Η καθαρότερη αναλογία είναι ένα εμπορικό κέντρο με πολλές εισόδους. Πουλάς μέσα στο κεντρικό κατάστημα και βάζεις και το ταμείο του; Πληρώνεις το πλήρες ενοίκιο: 26% στάνταρ, ή 15% για μικρές επιχειρήσεις και για συνδρομές μετά τον πρώτο χρόνο. Μένεις μέσα στο εμπορικό κέντρο αλλά βάζεις δικό σου ταμείο; 20% (ή 10% για τους μικρότερους). Έχεις βιτρίνα μέσα, αλλά στέλνεις τον πελάτη να πληρώσει έξω; 15% (ή 10%). Και μόνο αν βγεις εντελώς από το εμπορικό κέντρο και ανοίξεις κατάστημα στον δρόμο, μπαίνει το 5% (Apple Developer, MacRumors).

Γιατί μετράει αυτή η διάκριση; Γιατί μετατρέπει μια τεχνική επιλογή σε οικονομική στρατηγική. Για έναν μεγάλο πάροχο με δικό του brand και δίκτυο, η πλήρης έξοδος από το App Store γίνεται ξαφνικά πολύ συμφέρουσα. Για ένα μικρό indie studio, όμως, το κέρδος είναι ισχνό: αν χρησιμοποιεί ήδη το μειωμένο 10% της παραπομπής στο web, η πτώση στο 5% είναι μόλις πέντε ποσοστιαίες μονάδες, με αντάλλαγμα να στήσει ολομόναχο διανομή, χρέωση και υποστήριξη (Computerworld). Το νέο μοντέλο, δηλαδή, ευνοεί πρώτα τους δυνατούς.

Τι φεύγει και τι μένει

Το πραγματικά καλό νέο είναι η απλοποίηση, και αποτελεί την απάντηση της Apple στον ευρωπαϊκό νόμο για τις ψηφιακές πλατφόρμες, τον DMA. Η εταιρεία καταργεί τρία μπερδεμένα τέλη που έκαναν το ευρωπαϊκό μοντέλο δυσνόητο: το Core Technology Fee των 0,50 ευρώ ανά εγκατάσταση, το τέλος απόκτησης νέου χρήστη και το τέλος υπηρεσιών καταστήματος (TechCrunch, CNBC). Το τέλος ανά εγκατάσταση χτυπούσε ακόμη κι όταν ο χρήστης δεν αγόραζε τίποτα· η κατάργησή του αφαιρεί ένα πραγματικό αντικίνητρο. Χαλαρώνει επίσης το ποιος μπορεί να στήσει εναλλακτικό κατάστημα: πλέον αρκεί μια μέτρια βαθμολογία φερεγγυότητας, VC χρηματοδότηση ή λογιστικός έλεγχος, αντί για το παλιό εμπόδιο του «ένα εκατομμύριο εγκαταστάσεις» (MacRumors).

Ό,τι φεύγει, όμως, είναι κυρίως το όνομα του τέλους, όχι πάντα η ίδια η χρέωση. Και το τεχνικό κλειδί μένει στα χέρια της Apple. Κάθε εφαρμογή εκτός App Store περνά υποχρεωτικά από Notarization, έναν βασικό έλεγχο ασφαλείας της Apple πριν φτάσει στον χρήστη. Τα εναλλακτικά καταστήματα χρειάζονται έγκριση και υποβάλλουν αναφορές συναλλαγών. Κι όποιος διαλέξει τρόπο πληρωμής κλειδώνεται σε αυτόν για 12 μήνες (PPC Land). Με λίγα λόγια, η Apple χαλάρωσε το εμπορικό εμπόδιο, όχι το εμπόδιο ελέγχου.

Οι επικριτές δεν πείστηκαν. Ο συνασπισμός Coalition for App Fairness, όπου συμμετέχουν Epic και Spotify, μιλά για περιττές χρεώσεις (junk fees) που κρατούν τον ανταγωνισμό κλειστό (Reuters). Η κίνηση, άλλωστε, έρχεται μέσα στη μεγάλη σύγκρουση της ΕΕ με τις αμερικανικές πλατφόρμες, εκεί που το πρόστιμο-ρεκόρ στην Google πυροδότησε ήδη απειλές για δασμούς από την Ουάσινγκτον (To Brief). Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλωσόρισε τις αλλαγές και είπε ότι δίνουν στους developers μεγαλύτερη ελευθερία (Euractiv, France 24/AFP). Αλλά η διατύπωση μετράει: η Apple λέει ότι οι όροι «λύνουν» τη διαφωνία, ενώ η Επιτροπή είπε μόνο ότι θα παρακολουθεί την εφαρμογή τους, χωρίς να πιστοποιήσει πλήρη συμμόρφωση με τον DMA (digital-markets-act.ec.europa.eu).

Πρακτικά, από την 1η Οκτωβρίου οι ευρωπαίοι developers αποκτούν φθηνότερα, πιο προβλέψιμα κανάλια, και η χαμηλότερη τιμή για τον χρήστη γίνεται πιο εφικτή, χωρίς ακόμη καμία εταιρεία να έχει δεσμευτεί δημόσια ότι θα τη ρίξει. Το αν το 5% σημαίνει πραγματικά ανοιχτή αγορά ή απλώς φθηνότερο διόδιο, θα κριθεί όχι στο δελτίο Τύπου της Apple, αλλά στο τι θα κάνει η Επιτροπή τον χειμώνα.